ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ, ରାକ୍ଷସପତି ରାବଣଙ୍କ ଆଗରେ ଏକ ବୀର ବାନର ଦୃଢ଼ ଉତ୍ସାହ ଓ ପ୍ରତାପ ସହ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ଦଁଡ଼ାଇଥିଲେ। ସେ ବିରାଟ ପ୍ରଭାବ ଏମିତି ଥିଲା ଯେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦେଖି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ। ରାବଣ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏଇ ବାନରଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଯେଉଁପରି ଆଗୁନି ବଢ଼ିଲେ ତାହାକୁ ଅବହେଳା କରିବା ହୋଇପାରେ ନାହିଁ, ଏହି ବାନର ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେତେବେଳେ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି, ତେଉଁପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରେଉଛି। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କର ତ୍ୱରିତ ଗତିକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ରାବଣ ନିଜ ପ୍ରତିଭା ଓ ଶକ୍ତି ଜମା କଲେ ଓ ତିନି ତକ୍ଷଣାତ୍ ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ତାହାପରେ, ବାନର ହନୁମାନ ତାଙ୍କ ପ୍ରବଳ ହସ୍ତ ପ୍ରହାରରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିକ୍ଷିତ ଓ ଭାର ବୋହିଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ଏପରି ପ୍ରହାରରେ, ଯେଉଁ ରଥୀର ରଥଚାଳକ ବାନରନାୟକ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ରଥ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଯୋକ ଉଲଟିଗଲା, ଘୋଡ଼ାମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ଓ ସେ ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ଢଳିପଡ଼ିଲେ। ତା’ପରେ, ସେ ମହାବୀର ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି ରଥ ଛାଡ଼ି ଆକାଶକୁ ଲମ୍ବା ଦେଲେ, ଏବଂ ରୋଷରେ ଭରିଥିବା ଏକ ତପସ୍ୱୀ ପରି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରି ଉଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବାନର ହନୁମାନ ବାୟୁ ତୁଳ୍ୟ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଆକାଶରେ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ପାଦ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରିଲେ। ଗରୁଡ଼ ଯେପରି ଏକ ବିଶାଳ ସର୍ପକୁ ଧରିଥାଏ, ସେହିପରି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ ହଜାର ଥର ଘୁମାଇ ଭୂମିରେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପ୍ରକ୍ଷେପ କଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରହାରରେ ତାଙ୍କର ବାହୁ, ଉରୁ, କଟି, ଛାତି ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଅସ୍ଥି ଓ ଚକ୍ଷୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ସନ୍ଧି ବିଗଡ଼ିଗଲା, ବନ୍ଧନ ଛିଡ଼ିଗଲା, ରକ୍ତ ବହିବା ଲାଗିଲା—ଏମିତି ଭାବେ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ବିନାଶ କଲେ। ବାନର ତାଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ଦବାଇ ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ମହାର୍ଷି, ଚକ୍ରଧାରୀ ଦେବତା, ଭୂତ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲେ। ଏଭଳି ରୂପେ ରକ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦମ୍ୟ ରାକ୍ଷସପୁତ୍ର ଅକ୍ଷକୁ ବଧ କରି, ମହାବୀର ହନୁମାନ ସମୟ ସମାପ୍ତିର ସମୟରେ କାଳ ପରି ଦ୍ୱାରପାଳ ଦିଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଅଅଠଚାଳିଶି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାପ୍ରାଣ ରାବଣ ଦେଖିଲେ ଯେ ହନୁମାନ ଅକ୍ଷକୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି, ସେ ମନକୁ ଏକତ୍ର କରି କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ଙ୍କୁ ଡାକି ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ—ତୁମର ଶସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ମରୁତ୍ଗଣ ସହିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ସେମାନେ ଦେବତାଧିପତିଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଥାନ୍ତି। ତିନି ଲୋକରେ କେହି ତାଙ୍କର ବାହୁବଳ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, କିମ୍ବା ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, କିମ୍ବା ସ୍ଥାନ ଓ କାଳରେ ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ରହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧି ଧାରଣ କରିଛ। ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ଯେକୌଣସି ପରିକଳ୍ପନା ଓ ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ତୁମେ ସର୍ବଦା ଅଗ୍ରଗାମୀ। ଏହି ତିନି ଦଳରେ ଏମିତି କେହି ନାହିଁ ଯିଏ ତୁମର ବିଦ୍ୟା ଓ ବଳ ଜାଣେନି। ତୁମର ତପୋବଳ, ପ୍ରଭାବ, ପ୍ରତାପ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶସ୍ତ୍ରଚାଳନ ଯୋଗ୍ୟତା ମୋ ଓ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ତଥାପି, ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମୟରେ ମୋ ମନ କଦାଚିତ୍ କ୍ଳାନ୍ତ ହୁଏନାହିଁ। ଏଠାରେ ମୋର ସମସ୍ତ ସେବକ, ରାକ୍ଷସ ଜମ୍ବୁମାଲି, ପଞ୍ଚ ମନ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ର ଓ ଅନେକ ବଳବାନ ନାୟକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ରଥ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି, ତୁମର ପ୍ରିୟ ଭାଇ ଅକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ଚିନ୍ତା କେବଳ ତୁମ ପାଇଁ ଅଛି, ହେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ଏହି ବିଶାଳ ସେନା ଧ୍ୱଂସ ଓ ବାନରଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରତାପ ଦେଖି, ଏବଂ ତୁମ ନିଜସ୍ୱ ବଳ ବିଚାର କରି, ତୁମ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ତୁମର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରକାଶ କର। ତୁମେ ଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧର ରୂଦ୍ରତା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ଶତ୍ରୁ ଶମିତ ହୁଏ। ତେଣୁ, ନିଜ ବଳ ଓ ଶତ୍ରୁର ଶକ୍ତି ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ତା’ପରେ ଯୁଦ୍ଧ କର, ହେ ଶସ୍ତ୍ରଧର ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ବୀର, ବଜ୍ରପାତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେନା ଦଳ ଦଳ ଭାଙ୍ଗିଯାଏନାହିଁ; ବାୟୁର ତ୍ୱରିତ ଗତିକୁ କେହି ମାପିପାରେନାହିଁ, ଏବଂ ଅଗ୍ନି ପରି ଯାହାକୁ କେବଳ ଚେଷ୍ଟାରେ ଧ୍ୱଂସ କରିହେବ ନାହିଁ। ଏହି ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚାର କରି, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟର ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କର। ଏହା ମୋର ପ୍ରିୟତା ଠାରୁ ନୁହେଁ, ଏହି ରାଜଧର୍ମ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମର ଅନୁସାରେ, ଏହା ମୋର ବିବେଚନା। ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟା ଅବଶ୍ୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ସଦା ଅଭିଲାଷୀୟ। ଏପରି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଜଣେ ପ୍ରଶଂସିତ ପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସାହରେ ଆଗେଇଲେ। ତା’ପରେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଅନୁଚରମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ଯୁଦ୍ଧ ମାନସିକତାରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କ ଲୋଟସ୍-ନୟନ ମହିମାମୟ ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚନ୍ଦ୍ରରେ ସମୁଦ୍ର ଯେପରି ଉତ୍କ୍ଷିପ୍ତ ହୁଏ, ସେହିପରି ତେଜରେ ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇ ବାହାରିଲେ। ତା’ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଚାରିଟି ଦାନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଦାନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏମିତି ଚତୁର୍ବାହନ ରଥରେ ଆସି, ଯାହା ରାଜା ଗରୁଡ଼ ସମାନ ତ୍ୱରିତ, ତାହାରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର ଓ ଅସ୍ତ୍ରଚାଳନରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିବା ଚାଳକ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ଏହି ରଥରେ ବେଗରେ ହନୁମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଆଗେଇଲେ। ରଥର ଗର୍ଜନ ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ତାଣିବାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବୀର ବାନର ଆଉ ଅଧିକ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ।