ପୃଥିବୀର ମାହାନ୍ୟାୟକଙ୍କ ପ୍ରତି ଚିନ୍ତାରେ ଦୋଷ କରି, ଏକ ଅପରାଧ କରିଥିବା ବାନର ହନୁମାନ, ଏକା ଏବଂ ଅନେକ ସୁରଶୂର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ ଲଂକାର ଦ୍ୱାରରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗୁଥିଲା, ଯାହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲଂକାବାସୀ ଭୟଭୀତ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ନିଦ୍ରା ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଭୟଙ୍କର ମୂଖାକୃତି ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଅଶୋକବନ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ଏହି ଶୂରବୀର ବାନର ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଇଯାଇଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କର ଦେହ ଏକ ପାହାଡ଼ ପରି ବିଶାଳ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅପାର। ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ବାନର କିଏ? କାହାର ଉପଦେଶରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି? ତୁମେ କେମିତି ତାଙ୍କ ସହ କଥାହେଲେ?” ସେମାନେ ଆଉ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ଭୟ କରନି, ଆମକୁ ସଠିକ୍ କଥା କହ। କଣ କଥା ହୋଇଛି ତୁମେ ଏହି ବାନର ସହ?” ତାହାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତା କହିଲେ, “ମୁଁ କିପରି ଜାଣିପାରିବି, ଏମାନେ ରୂପ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି। ତୁମେମାନେ ଅବଶ୍ୟ ଜାଣ, ଯେପରି ଏକ ସର୍ପ ଅନ୍ୟ ସର୍ପଙ୍କ ଚରଣ ଚିହ୍ନିପାରେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ, ମୋତେ ଲାଗେ ଏହା ଏକ ରାକ୍ଷସ, ଯେଉଁଠି ଚାହେ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆସିଛି।” ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ଛିଟିଯାଇଲେ—କିଛି ସେଠାରେ ରହିଗଲେ, କିଛି ଯାଇ ରାବଣଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ। ରାବଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ରାକ୍ଷସାଧିପ, ଅଶୋକବନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବାନର ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛି, ଯିଏ ସୀତା ସହ କଥା ହୋଇଛି, ତାଙ୍କର ବୀରତା ଅପାର। ଆମେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ। ସେ ବାହୁଧା ଇନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା କୁବେରଙ୍କ ଦୂତ, କିମ୍ବା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ, ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜରେ ଆସିଥିବା ହେବେ। ତାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ରୂପ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମୃଗମାନେ ଥିବା ଉଦ୍ୟାନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଏକମାତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠି ଜାନକୀ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଶାୟଦ ସେ ଜାନକୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା କ୍ଳାନ୍ତିରୁ ଏହା ହୋଇଥିବ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଳାନ୍ତି କଣ? ଜାନକୀଙ୍କୁ ତିନି ସେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଯେ ଶିଂଶପା ଗଛ ଉପରେ ସୀତା ବସିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ବାନର ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ୟାନ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଛି, ସୀତା ସହ କଥା ହୋଇଛି, ତେଣୁ ଏହା ପାଇଁ ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଶାସ୍ତି ଦିଅ। ତୁମ ପ୍ରିୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଯିଏ ଉପେକ୍ଷା କରି କଥା କରିପାରିବ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଜୀବନ ପ୍ରତ୍ୟାଗ କରିଛି।” ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ଶବଦାହ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ଲାଲ ହୋଇ ତାହାରୁ ତେଲ ଝରିବା ପରି ଅଶ୍ରୁ ପଡ଼ିଲା। ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଦୂତମାନେ କିମ୍କର ନାମକ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ପରି ବୀର, ସେମାନଙ୍କୁ ହନୁମାନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଏଠାରୁ ଅସୀ ବିହାଜାର କିମ୍କର, ଗଦା ଏବଂ ମୁସଳ ନେଇ, ରାଜପ୍ରସାଦରୁ ବାହାରିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଉଦର ବିଶାଳ, ଦାନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ଶକ୍ତି ଅପାର, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ। ସେମାନେ ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଘେରି ନେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଉଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ। ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ସର୍ବସ୍ତ୍ର, ସୁର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ତୀର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୁଡ଼ିଥିବା ଲୋହ ଗଦା ନେଇ, ସେମାନେ ଏହି ବାନର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ। ଗଦା, ଭାଲା, ତୋମର, ଶୂଳ, କୁଠାର ନେଇ ସେମାନେ ହନୁମାନକୁ ଘେରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ହନୁମାନ, ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ପୁଛ ଭୂମିରେ ଦେଇ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଆପଣ ଦେହକୁ ବିଶାଳ କରି, ପୁଛ ଦେଇ ଲଂକାକୁ ଅନୁନାଦିତ କଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଶବ୍ଦରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ଭୂମି ମନ୍ଦ୍ରିତ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ହନୁମାନ ଉଚ୍ଚରଣ କଲେ, “ବଳଶାଳୀ ରାମ ଜୟୀ, ଶୂର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୟୀ, ରାଘବଙ୍କ ରକ୍ଷିତ ସୁଗ୍ରୀବ ମହାନ୍। ମୁଁ କୋଶଳର ରାଜା ରାମଙ୍କ ସେବକ, ସେନା ଧ୍ୱଂସକ ହନୁମାନ, ବାୟୁପୁତ୍ର। ହଜାର ରାବଣ ମଧ୍ୟ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ତିକିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଶିଳା ଏବଂ ବୃକ୍ଷ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି। ଲଂକାକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ସାର୍ଥକ କରି ଯିବି।” ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣି, ସେମାନେ ଭୟ ଏବଂ ସନ୍ଦେହରେ ଭରିଗଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ମେଘ ପରି ଦେଖିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମାଲିକଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ବାନର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ଏହି ଭାବରେ, ସେମାନେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି, ଦ୍ୱାରରେ ରଖା ଭୟଙ୍କର ଲୋହ ଗଦା ଦିଗୁଡ଼ିକୁ ଆଗେଇ ଆସିଲେ।