ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ସୀତା ମାତା ଭଲ ଭଲ କଥା କହି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ହନୁମାନ୍ ଶେଷରେ ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, “ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଆସିଛି, କାରଣ ମୁଁ ଏହି କଳାନେତ୍ରୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଛି। ମୁଁ ତିନି ପ୍ରକାର ଉପାୟ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି, ଏଵେ ଚଉଥା ଉପାୟ ଦେଖାଯାଉଛି।” ସେ ଭାବିଲେ, “ସମ୍ମିଳନ (ସମ୍ଧାନ) ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରେ ନାହିଁ; ଦାନ ଧନୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ; ଶକ୍ତିରେ ମଦମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭେଦ କରି ଜିତିହେବା ଯାଏନାହିଁ; ଏଠି ମୋ ପାଇଁ ବଳପ୍ରୟୋଗ ହିଁ ଉପଯୁକ୍ତ।” ସେ ଆଉ ଭାବିଲେ, “ଏଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବଳ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ; ଯଦି ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେବେ, ଶାୟଦ ଆଜି ସେମାନେ ଦୟାଶୀଳ ହେବେ।” ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, “ଯିଏ ପୂର୍ବ ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବିଘ୍ନ ନ କରି, ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରେ, ସେହିଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାଯୋଗ୍ୟ। ଏଠି, ଏକ ମାତ୍ର କାରଣ ଦ୍ୱାରା କିଛି କାମ ହୁଏନାହିଁ; ଯିଏ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଜାଣିଛି, ସେହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରିବେ।” ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ଏଠି ଏବେ, ମୁଁ ଏହି ମନ୍ଦିର ଛାଡ଼ି, ଆଜି ବାନର ରାଜାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବି; ଶତ୍ରୁ ସହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଜାଣି, ମୋ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶ ପୂରଣ କରିବି।” ତେଣୁ ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “କିପରି ଆଜି ମୋ ପାଇଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧ ହେବ? ଏହିପରି ମୋ ସ୍ୱଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଉ, ଏବଂ ରାବଣ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁନ୍।” ସେ ଆଉ ଭାବିଲେ, “ତାପରେ ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ, ସେନା ଏବଂ ରଥ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାକ୍ଷାତ୍ କରିବି, ତାଙ୍କ ମନ ଏବଂ ଶକ୍ତି ବୁଝି, ଏଠାରୁ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଫେରିବି।” ଏହି ଚିନ୍ତା କରି, ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ—ଏହି ଅଶୋକବାଟିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ, ମନ ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗ ଉଦ୍ୟାନ ପରି, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ସଂପତ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ତେଣୁ ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଉଦ୍ୟାନକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବି, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଶୁଷ୍କ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦହିଦେଇଥାଏ। ଏହା ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ରାବଣ ବିପ୍ରମାନ୍ତ ହେବେ।” ତାପରେ, ରାକ୍ଷସପତି ରାବଣ ଏକ ବଡ଼ ସେନା, ଘୋଡ଼ା, ପ୍ରବଳ ରଥ, ହାତୀ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଲୋହା ଗଦା ଓ ବାଣ ନେଇ ସଜିବେ; ଏବଂ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, “ମୁଁ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଭୟ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ବିନା, ରାବଣଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ସେନାକୁ ହରାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଫେରିବି।” ଏପରି ଭାବି, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ କ୍ରୋଧିତ ବାୟୁ ପରି, ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ବଳ ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କ ଉରୁ ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଉଠାଇ ଛାଡିଦେଲେ। ଏହିପରି, ଶୂରବୀର ହନୁମାନ୍ ମଦମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାରରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା, ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତା ଥିବା ଏହି ଉଦ୍ୟାନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ଗଛ ଭଙ୍ଗ, ଜଳାଶୟ ଭାଙ୍ଗି, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଅସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲା। ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର, ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ଜଳାଶୟ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ କ୍ଳାନ୍ତ ଗଛପତ୍ର, ହରାଏଯାଇଥିବା ଗଛ ଓ ଲତା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦହିଯାଇ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଲତାମାନେ ତାଙ୍କର ଅଲଙ୍କାର ଖସିଯାଇ, ଭୟରେ କମ୍ପିଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ୟାନର ଲତା କୁଟିର, ଶୋଭାମୟ କୁଞ୍ଜ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଉଡ଼ନ୍ତା ପକ୍ଷୀ ଓ ପାଥର ଆଶ୍ରୟ ଭିତରେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଏହି ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ଅପରିଚିତ ଆକୃତି ନେଇଥିଲା। ବିପନ୍ନ ଲତାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏହି ସବୁ ବାନର ଶୂର ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଫଳ। ଏପରି ଭାବେ, ପୃଥିବୀର ନାଥ ରାବଣଙ୍କ ଉପରେ ବଡ଼ ଅପରାଧ କରି, ମନରେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଧ ଇଚ୍ଛା କରି, ହନୁମାନ୍ ଏକା, ଅନେକ ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଦୀପ୍ତିମୟ ହୋଇ ଦ୍ୱାରପାଖରେ ଦଢ଼ି ଦେଲେ। ଏଠି, ଅଶୋକବାଟିକାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ଓ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିବାର ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଲଙ୍କାବାସୀ ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ଏବେ, ରାତିର ଘୁମ ଭାଙ୍ଗି ଗଲାପରେ, ବିକୃତ ମୁଖ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଏହି ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିବା ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ଶୂରବୀର ମହାବଳୀ ବାନରକୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖି, ମହାବାହୁ, ମହାତ୍ମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ୍ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯାହା ଦେଖି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଏହି ବଡ଼ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରକୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଏହେ କିଏ? କାହାର? କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି? କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି? ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହ କିପରି କଥା ହେଲା?” ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ, ଵିଶାଳ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟେ, ଭୟ କରନାହିଁ। ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହ କଣ କଥା ହେଲା, ସେ କହ, ହେ, ଶ୍ୟାମ ନୟନୀ!” ତେବେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା, ଦୀପ୍ତିମୟ ସୀତା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୋ ପାଖରେ ଏହି ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଜାଣିବାର କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ତୁମେ ମାନେମାନେ ଜାଣ, ସେ କିଏ ଓ କଣ କରିବେ; ଯେପରି ଅନ୍ୟ ସାପ ଅନ୍ୟ ସାପଙ୍କ ପାଦ ଚିହ୍ନ ଚିହ୍ନିପାରେ, ସେପରି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ; ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ ସେ କିଏ। ମୁଁ ଭାବୁଛି ସେ ଏଠାରେ ଯେପରି ରୂପ ଚାହିଁ, ସେହି ରୂପେ ଆସିଥିବା ଏକ ରାକ୍ଷସ।” ସୀତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦୃତ ଭାବେ ଚାରିଦିଗକୁ ଛିଟିଗଲେ; କିଛି ଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ରାବଣଙ୍କୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତେବେ, ରାବଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ବିକୃତ ମୁଖ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର, ବଡ଼ ବାନର ବିଷୟରେ ଖବର ଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ଅଶୋକବାଟିକାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ବାନର ଅଛି, ସେ ସୀତା ସହ କଥା ହେଲା ଓ ଅପାର ଶୂରତା ଧାରଣ କରିଛି।