ହନୁମାନଙ୍କୁ ସୀତାଙ୍କ ଦୂତିଆ ଦେଇଥିବା ଖବର ମିଳିଲାପରେ, ସେ ନିଜ କାମ ସଫଳ କରିବାର ଅନନ୍ଦରେ ହୃଦୟ ଭରିଗଲା। ଏବେ କିଛି ଅନ୍ୟ କାମ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି ବୋଲି ଭାବି, ହନୁମାନ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମନ ଲଗାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୀତା ନିଜ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ବିଦାୟ କରିଦେଲେ। ଏଠାରୁ ହଟିବା ସମୟରେ, ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଯାଇଛି; ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ତିନିଟି ଉପାୟ ପ୍ରୟୋଗ କରିଛି, ଏବେ ଚତୁର୍ଥ ଉପାୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ସମ୍ମିଳନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପ୍ରକୃତିକୁ ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ; ଦାନ ଧନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ଶକ୍ତିରେ ମଦିରା ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଭେଦ ଦ୍ୱାରା ଜିତିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ; କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ଏଠାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବା ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ। ହନୁମାନ ଭାବିଲେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେବେ, ଶାୟଦ ଏଇ ଦିନେ ଅନୁକୂଳ ହେବେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଅନେକ କାମ କରିଥିବା ସତ୍ୱେ ଆଗର କାମକୁ ଅଟକାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି ଏହି କାମକୁ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏଠାରେ କେବଳ ଏକ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଛୋଟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବା ନୁହେଁ; ଯିଏ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବୁଝିପାରେ, ସେହି ଏହାକୁ ସଫଳ କରିପାରିବ। ଏବେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି—ଆଜି ମୁଁ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବି; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ବର ପ୍ରକୃତି ଜାଣି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି। ଆଜି କିପରି ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ୍ ଯୁଦ୍ଧ ହେବି ଏହା ମୋ ପକ୍ଷରେ ଉପକୂଳ ହେବ? ଏଭଳି, ମୋ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ, ରାବଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବି। ପରେ, ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ, ସେନା, ରଥ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବି; ତାଙ୍କ ମନ ଏବଂ ଶକ୍ତି ବୁଝି, ସୁସ୍ଥ ହୋଇ ଏଠାରୁ ଫେରିବି। ଏହି ଅଶୋକ ବାଟିକା ଚମତ୍କାର ଏବଂ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ସ୍ୱର୍ଗ ଉଦ୍ୟାନ ପରି, ତାହା ଦୟାହୀନ ରାବଣଙ୍କର ଅଟୁଟ୍ ଆଧିକାରରେ ଅଛି, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଏବଂ ଲତାରେ ଭରିଯାଇଛି। ମୁଁ ଏହି ଉଦ୍ୟାନକୁ ଅଗ୍ନି ଶୁଷ୍କ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଦହନ କରିଥିବା ପରି ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି; ଏହା ନଷ୍ଟ ହେଲା ପରେ, ରାବଣ ରୋଷରେ ଭରିଯିବେ। ତାପରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାୟକ ରାବଣ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର, ଘୋଡା, ରଥ, ହାତୀ ଏବଂ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଏକ ବିଶାଳ ଦଳ ତିଆରି କରିବେ; ତାପରେ ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେବ। ମୁଁ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଭୟ କରିବା ନୁହେଁ, ରାବଣଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ସେନାକୁ ନିହତ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଫେରିବି। ତାପରେ, ପବନ ପରି ରୋଷରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ନିଜ ଉରୁ ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ଗଛଗୁଡିକୁ ଉଠାଇ ଫିଙ୍ଗିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେହି ଶୂର ହନୁମାନ ଅଶୋକ ବାଟିକାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଯେଉଁଠି ମଦିରା ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଏବଂ ଲତାରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ଉଦ୍ୟାନର ଗଛ ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ଜଳ ତାଳ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଗିରି ଶିଖର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେବାରେ ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିବାକୁ ଅସୁଖଦ ହେଇଗଲା। ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିବା ଜଳ ତାଳ, ଧୂସର ଶିଖର ଗଛ ଏବଂ ଲତା ଥକି ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଦହି ଯାଇନଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା; ଲତାମାନେ ନିଜ ଆବରଣ ଅସ୍ଥିର ହେଇ, ଭୟରେ କମ୍ପିଥିଲେ। ଏଠି ଲତାକୁଟିର ଏବଂ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ବୃଦ୍ଧିଗୁଡିକ ଭଙ୍ଗିଗଲା; ଜଙ୍ଗଳ ଜନ୍ତୁମାନେ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଏବଂ ପାଥର ଶରଣ ଭଙ୍ଗିଗଲା, ବଡ଼ ଉଦ୍ୟାନ ଅଜ୍ଞାତ ରୂପ ନେଇଗଲା। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ, ଦୁଃଖିତ ଲତାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କର ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏହି ସବୁ ହନୁମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଫଳ। ଏପରେ, ପୃଥିବୀର ନାୟକ ରାବଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବଡ଼ ଅପରାଧ କରି, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚିନ୍ତା ଅପରାଧ କରି, ହନୁମାନ ଏକା ଏବଂ ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଇ, ଦ୍ୱାରରେ ଦ୍ୱିପ୍ତି ନେଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ଏଠାରେ ଅଶୋକ ବାଟିକାରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର ଏବଂ ଗଛ ଭଙ୍ଗିବାର ଶବ୍ଦରେ, ଲଙ୍କାବାସୀମାନେ ଭୟ ଏବଂ ଅସ୍ଥିରତାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ଘୁମ ଭାଙ୍ଗି ଯିବା ପରେ, ବିକୃତ ମୁହଁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ନଷ୍ଟ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଶୂର ମହାବଳୀ ବଡ଼ ବାନରକୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବଡ଼ ବାନର ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଇଗଲେ। ତାପରେ, ପର୍ବତ ପରି ବିଶାଳ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରକୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଜାନକୀ ନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— ଏହା କିଏ? କାହାର? କେଉଁଠୁ ଆସିଛି? କିପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି? ତୁମେ କିପରି ତାଙ୍କ ସହିତ କଥାହେଲା? ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା ସୀତା, ଭୟ କରିବା ନାହିଁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମହିଳା, ତୁମେ କଣ କଥା କହିଛ? କଳା ଆଖି ଥିବା ଜାନକୀ, କହ। ସୀତା, ନୀତିମତି ଏବଂ ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ୍, ଉତ୍ତର ଦେଲେ—ମୋ ପାଖରେ ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଜଣା କରିବାର ଉପାୟ ନାହିଁ। ତୁମେମାନେ ଏହି ବାନର କିଏ ଏବଂ କଣ କରିବେ ଜଣା କରିପାରିବ; ଯେପରି ସାପ ଅନ୍ୟ ସାପର ପାଦ ଜଣା କରିପାରେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ; ମୁଁ ଜଣା ନାହିଁ ସେ କିଏ। ମୁଁ ଭାବୁଛି ସେ ଏକ ରାକ୍ଷସ, ଚାହିଁଥିବା ରୂପ ନେଇ ଏଠାରେ ଆସିଛି। ସୀତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଚିଁଡ଼ିଗଲେ; କିଛି ରହିଗଲେ, କିଛି ରାବଣଙ୍କୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଗଲେ। ରାବଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ବିକୃତ ମୁହଁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର, ବଡ଼ ବାନର ବିଷୟରେ ଖବର ଦେଲେ। "ମହାରାଜ, ଅଶୋକ ବାଟିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା ବାନର ଅଛି, ସେ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ କଥା କରିଛି ଏବଂ ଅପାର ଶୂରତା ରଖିଛି। କିନ୍ତୁ ଜାନକୀ ନନ୍ଦନୀ, ହରିଣ ଆଖି ଥିବା ସୀତା, ଆମେ ବହୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବାନର ବିଷୟରେ କିଛି ଖୋଲି କହିଲେ ନାହିଁ।