ଏହି ସମୟରେ, ମହାବଳୀ ରାମ, ଯେଉଁଠି ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୀତାଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚୋରି ନେଇଯିବା ଦୁଃଖକୁ କିପରି ସହିପାରିବେ? ସୀତା, ନିଜର କ୍ରେଷ୍ଟ-ଜୱେଲ୍ଟିକୁ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇ କହିଲେ, "ଏହାକୁ ମୁଁ ଭଲଭାବରେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲି, ଏବେ ତୁମେ ଦେଖ; ଏହା ଦେଖିଲେ ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅନୁଭବ କରୁଛି, ଯେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛି, ଓ ନିର୍ମଳ ହନୁମାନ।" ସୀତା କହିଲେ, "ଏହି ଶୁଭ ମଣି, ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ପଠାଇଛି; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ମୁଁ ଜୀବନ ରଖିପାରିବି ନାହିଁ, ଦୁଃଖରେ ତୁମ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛି।" ସୀତା କହିଲେ, "ମୁଁ ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ହୃଦୟକୁ ବିଦୂର କଥା ସହିଛି, ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ଏଠି ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ରହୁଛି। ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରାମ, ମୁଁ ଏକ ମାସ ଜୀବନ ରଖିବି; ଏକ ମାସ ପରେ, ତୁମେ ନ ଥିଲେ, ମୁଁ ଅବଶ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବି। ଏଠି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ ଅଛି, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ମୋତେ ଭଲ ଲାଗୁନାହିଁ; ଏବଂ ମୁଁ ଯଦି ଶୁଣିବି ଯେ ତୁମେ ଦୁଃଖିତ, ତେବେ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ ରଖିପାରିବି ନାହିଁ।" ଏପରେ, ହନୁମାନ, ବାୟୁପୁତ୍ର, ସୀତାଙ୍କର ଅଶ୍ରୁଭରା ଦୁଃଖିତ କଥା ଶୁଣି, କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି କଥାରେ ଶତ୍ୟ କରୁଛି: ରାମ ତୁମ ଦୁଃଖରେ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରୁ ବିମୁଖ ହୋଇଛନ୍ତି; ରାମ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି। କିଛି ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ପାଇଯାଇଛ; ଏବେ ଦୁଃଖ କରିବା ସମୟ ନୁହେଁ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମର ଦୁଃଖର ଶେଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।" "ଏସମୟରେ, ଦୁଇ ନିର୍ମଳ ରାଘବ, ତୁମ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ଲଙ୍କାକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ। ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କର କୁଟୁମ୍ବୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରି, ଦୁଇ ରାଘବ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ସହରକୁ ନେଇଯିବେ। ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ଏକ ଚିହ୍ନ ଦେଉ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ହେବ।" ସୀତା କହିଲେ, "ମୁଁ ଏକ ଉତ୍ତମ ଚିହ୍ନ ଦେଇଛି; ଏହି ଭଲ ଅଳଙ୍କାର, ଯାହା ମୁଁ ସାବଧାନ ରଖିଛି, ଏହି ରାମ ଦେଖିବେ।" ହନୁମାନଙ୍କୁ ସୀତାଙ୍କର କଥା ଉପରେ ଆସ୍ଥା ହେବ; ତାପରେ ମହାପ୍ରଭାବୀ ବନରାଜ ଏହି ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିଟିକୁ ନେଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ହନୁମାନ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; ମକର ମୁଖ୍ୟ ଲଫିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଦେଖି, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁଭରା ମୁହଁରେ, ହନୁମାନଙ୍କୁ କଣ୍ଠ ଭରି କହିଲେ, "ହନୁମାନ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶିଂହପ୍ରତିମା ଦୁଇ ଭାଇ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରତି ମୋ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଦେବା। ରାଘବ ମୋତେ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ, ଏହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁମର।" "ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ପହଁଚିଲେ, ମୋ ଦୁଃଖର ତୀବ୍ର ଭାବ ଓ ଏଠି ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଅପମାନର କଥା କହିଦେବା; ତୁମର ଯାତ୍ରା ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ, ବନରାଜ।" ସୀତାଙ୍କର ନିର୍ଦେଶ ମିଳି, ହନୁମାନ, ନିଜ କାମ ସଫଳ ହୋଇ, ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣି, ଶେଷ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଚାର କରି, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମନ ଦେଲେ। ଏବେ ତୁମେ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ଏକଚଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ। ହନୁମାନ, ସୀତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି, ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ ଓ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। "ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାୟ ସମାପ୍ତ ହେଇଯାଇଛି, କାରଣ ମୁଁ କଳା ଚକ୍ଷୁ ଶୋଭିତା ସୀତାକୁ ଦେଖିଛି; ତିନି ପ୍ରକାରର ଉପାୟ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ପରେ, ଚତୁର୍ଥ ଉପାୟ ଏଠି ପ୍ରକଟ ହେଉଛି।" "ସମ୍ମିଳନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ନୁହେଁ; ଦାନ ଧନୀମାନେ ପାଇଁ ଉପୟୁକ୍ତ ନୁହେଁ; ଶକ୍ତିରେ ମଦ ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଭାଜନରେ ଚିତ୍ତ ଦେଇନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ବଳ, ଏହିଠାରେ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ।" "ଏଠି ବଳ ଛଡା କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ; ଯଦି ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା ହେବେ, ସମ୍ଭବତଃ ଆଜି ତାଙ୍କର କିଛି କ୍ରିପା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ।" "ଯିଏ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରେ, ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବାଧା ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଏହି କାମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏଠି କୌଣସି କାରଣ ଏକା ଛଡା ଛୋଟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯାପ୍ତ ନୁହେଁ; ଯିଏ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଜାଣିଛି, ସେ ଏହା ସଫଳ କରିପାରିବ।" "ଏଠି, ଏବେ ମୁଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି, ଆଜି ବନରାଜ ରାଜାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବି; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ସ୍ୱଭାବ ଜାଣି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି।" "କିପରି ଆଜି ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ ସିଧାସିଧି ଯୁଦ୍ଧ ମୋ ପାଇଁ ଉପକୃତ ହେବ? ଏହିପରି, ମୋ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇବି, ଓ ରାବଣ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆସିବ।" "ପରେ, ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ, ସେନା, ଓ ରଥ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବି, ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତା ଓ ଶକ୍ତି ବୁଝି, ଏଠାରୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ଫେରିବି।" "ଏହି ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ୟାନ, ଚୋଖ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଏହି କ୍ରୂର ରାବଣଙ୍କର, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଭରିଛି।" "ମୁଁ ଏହି ଉଦ୍ୟାନକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ପରି ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି; ଏହା ଭଙ୍ଗ ହେଲେ, ରାବଣ ରିସିଯିବ।" "ତାପରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ରାଜା ମହାବଳୀ ସେନା, ଘୋଡା, ରଥ, ହାତୀ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଲୋହ ଗଦା, ଓ ବାଣ ନେଇ ସଂଘଟିତ କରିବେ; ଏବଂ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବ।" "ମୁଁ, ଏହି କ୍ରୂର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଭୟ ରଖି, ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ସେନାକୁ ହତ୍ୟା କରି, ଆନନ୍ଦରେ ବନରାଜ ରାଜାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଫେରିବି।" ତାପରେ, ପବନତନୟ ହନୁମାନ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ରିସରେ, ନିଜ ଜଘା ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଫିଙ୍ଗିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହିପରି, ହନୁମାନ ଅମୂଲ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଯେଉଁଠି ମଦୋନ୍ମତ ପକ୍ଷୀ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଭରିଥିଲା। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ, ଗଛ ଭଙ୍ଗିଗଲା, ଜଳ ଟାଙ୍କି ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ପାହାଡ ଚୂଡା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ଦେଖିବାକୁ ଅପ୍ରୀତିକର ହେଲା। ପକ୍ଷୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଭଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ଜଳ ଟାଙ୍କି, ତାଲା ଲତା ଓ ଗଛ ଥକିଯାଇଥିଲେ।