ହନୁମାନ୍ ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: “ରାଘବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଚମକୁଥିବା ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ସମସ୍ତ ବନରାଜଙ୍କୁ କେଉଁ ଉପଦେଶ ଦେବି?” ସୀତା ପୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “କୌଶଲ୍ୟା, ଉତ୍ତମ ଚିତ୍ତବଳି ଜନନୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାୟକ ରାମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ମୋ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ଜିଜ୍ଞାସା କରି, ଶିର ନମାଇ ନମସ୍କାର କରିବା; ଏବଂ ମାଳା ଓ ଗହଣାରେ ସଜିଥିବା ପ୍ରିୟ ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ। ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀରେ ଦୁର୍ଲଭ ସ୍ଵାମୀତ୍ୱ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପିତା ଓ ମାତା ପାଇଁ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଉ। ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଧର୍ମିକ ପୁଅ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ରାମଙ୍କ ସହ ନିର୍ବାସନରେ ଯାଇ, ଅପୂର୍ବ ସୁବିଧା ଛାଡି ନିଷ୍ଠା ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ କକୁତ୍ସ୍ଥାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଅଟୁଟ ଭାବେ ଭାଇଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି; ବିସ୍ତୃତ ଭୁଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହସ୍ତ, ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଓ ଦେଖିବାରେ ମନୋହର। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ପିତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବରେ, ମୋତେ ମା' ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି; ତଥାପି ମୁଁ ଚୋରି ନିଏଯିବାବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜାଣିନଥିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଜେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରିବା, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ଅଧିକ କଥା କହିନଥିବା, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବଂ ମୋ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ପରି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ସଦା ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ଯେହି କାମ ଦିଆଯାଏ, ସେ ଶୌର୍ୟରେ ସଫଳ କରନ୍ତି। ସେ, ଯାହାକୁ ଦେଖିଲେ ରାଘବ ମହାନ୍ ଆଚରଣ ମଧ୍ୟ ଭୁଲିଯାନ୍ତି—ତାଙ୍କୁ ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦ ଦେବାକୁ ଏକଥା ଜଣାଇବା। ସେ ସଦା ସହଜ, ଶୁଦ୍ଧ, କ୍ଷମାଶୀଳ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ଓ ବନରାଜମନ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କାମରେ ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତୁମର ଉଦ୍ୟମରେ ରାଘବ ମୋ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ। ପୁନି, ମୋ ପତି ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ଏହି କଥା ଏବଂ ଏବଂ ପ୍ରତିପ୍ରତି କହିବା: “ଦଶରଥପୁତ୍ର, ମୁଁ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ଧରିଥିବି।” ଏକ ମାସ ପରେ ମୁଁ ଜୀବନ ରଖିପାରିବିନି—ଏହି କଥା ଆମିତ କହୁଛି; ରାବଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଚାଳ ଓ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧରି ନିଏଯାଯିଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ଶୌର୍ୟଶାଳୀ, ଯେପରି କୌଶିକୀ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର ହେଇଥିଲେ। ତାପରେ, ସୀତା ତାଙ୍କ ଅଂଗରୁ ଦିବ୍ୟ ମୁକୁତମଣି ଖସାଇ, ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଦେଲେ: “ଏହି ମଣି ରାଘବଙ୍କୁ ଦେବା।” ହନୁମାନ୍ ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମଣି ଗ୍ରହଣ କରି, ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ପିନ୍ଧିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ହସ୍ତ ଏହି ମଣି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନଥିଲା। ମଣି ନେଇ, ବନରାଜମନ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ନମସ୍କାର କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପାଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହନୁମାନ୍ ମନରେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଭରି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଜନକର ଝିଅ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ଅତିମୂଲ୍ୟ ମଣି, ଯାହା ପାହାଡ଼ ହାଉଁରେ ତାଙ୍କ ଚୁଡ଼ା ରୁ ଖସିଥିଲା, ହନୁମାନ୍ ଆନନ୍ଦ ମନରେ ନେଇ ଫେରିବାକୁ ଯାଇଲେ। ଏହିପରେ ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ଉତ୍ତମ ମୂଳ୍ୟ ଅଂଶର ୩୯ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତାପରେ, ମଣି ଦେଇ, ସୀତା ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଏହି ଚିହ୍ନ ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଶୁଣା, ଏହି ଚିହ୍ନ ଦେଖି ତିନି ଜଣ: ନାୟକ, ମୋ ମା' ଓ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ। ଏହିପାଇଁ, ଉତ୍ସାହ ନେଇ, ବନରାଜମନ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କାମରେ ଆଉ କଣ କରିପାରିବା ଭାବିବା। ତୁମେ ଏହି କାମରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବନରାଜମନ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏହି ଉଦ୍ୟମରେ ଦୁଃଖ ଶେଷ ହେବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କର। ହନୁମାନ୍, ଉଦ୍ୟମ ନେଉ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର କର; ପବନପୁତ୍ର ଏହା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ଅନୁମୋଦନ କଲେ। ହନୁମାନ୍ ମାଇଥିଲୀଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ବିଦାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; ପବନପୁତ୍ର ବନରାଜ ବିଦାୟ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଜଣା ହେଲା। ସୀତା କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଆବୃତ, ଏହି କଥା କହିଲେ: “ହନୁମାନ୍, ମୋ ମଙ୍ଗଳ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଜଣାଇବା। ବନରାଜମନ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁଗ୍ରୀବ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସମସ୍ତ ବୃଦ୍ଧ ବନରାଜଙ୍କୁ ମୋ ନମସ୍କାର ଓ ଧର୍ମାନୁସାରୀ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେବା। ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜାବଳୀ ରାଘବ ମୋ ଦୁଃଖ ମହାସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ, ସେପରି ତୁମେ ଉଦ୍ୟମ କରି ଏହି କାମ ସଫଳ କର। ହନୁମାନ୍, ତୁମେ ଧର୍ମଶୀଳ ରାମଙ୍କୁ କହିବା—ମୁଁ ଏଯାଁ ଅପରିଣତ ଅଛି; ଏହି କଥା କହି ଧର୍ମକୁ ଉନ୍ନତ କର। ମୋ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସଦା ଆଶା ଭରି, ଦଶରଥପୁତ୍ର ମୋ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିବେ। ତୁମେ ମୋ ଶବ୍ଦ ନେଇ ଯିବା ଶୁଣି, ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ରାଘବ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଶୌର୍ୟ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବେ, ଯେପରି ଉଚିତ। ସୀତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଶିର ଉପରେ ହାତ ଜୋଡି ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ଶୀଘ୍ର ରାମ, ବନରାଜ ଓ ଭାଲୁମାନେ ସହ ଆସି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ। ମୁଁ ମଣୁଷ୍ୟ, ଦାନବ କିମ୍ବା ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ରାମଙ୍କ ତୀର ରୋଧ କରିପାରିବେ। ସେ ସୂର୍ୟ, ବର୍ଷାଦେବ କିମ୍ବା ଯମ ମହାଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ, ବିଶେଷ କରି ତୁମ ପାଇଁ, ଯୁଦ୍ଧରେ। ସେ ସମୁଦ୍ରରେ ବାଘିତ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିପାରିବେ; ତୁମ ପାଇଁ ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ରାମଙ୍କ ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ଏହି ଶତ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି ସୀତା ଏହାକୁ ଅତି ମୂଲ୍ୟ ଦେଲେ ଓ ପୁନି କିଛି କଥା କହିଲେ। ଏହିପରେ, ହନୁମାନ୍ ବିଦାୟ ହେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ସୀତା ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦରୁ ତାଙ୍କର ପତି ପାଇଁ ଗଭୀର ପ୍ରେମ ଅନୁମାନ କଲେ। ସୀତା କହିଲେ: “ଯଦି ତୁମେ ଠିକ୍ ଭାବୁଛ, ଏଠାରେ ଏକ ଦିନ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବସିବା; ବିଶ୍ରାମ କରି, କାଲି ବିଦାୟ ହେବା।