ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ସୀତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ରାମଙ୍କ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କାହାଣୀ କୁହିଲେ। ଏହି ଘଟଣାରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ଶୟନ ଚୌକିରୁ ଏକ ଦର୍ଭା ଶୂଳ ଉଠାଇ, ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଦେଇ ସଜାଇଲେ। ସେ ଶୂଳ ଏକ ଦାହକ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହେଇ କାଉଁକୁ ମୁହାଁ କଲା। ରାମ ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦର୍ଭା ଶୂଳକୁ କାଉଁ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ସେ ଶୂଳ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ କାଉଁ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲା। ଏଭଳି ଉତ୍ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ କାଉଁ ଦେହର ଅନେକ ରାସ୍ତା ଚାଲିଲା, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ରକ୍ଷା ଖୋଜିଲା। ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ, ତେଣୁ ସେ ତିନି ଲୋକ ଘୂରି ଶେଷରେ କେବଳ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଲେ। ଯିଏ ଶରଣ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ରାମ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାଉଁକୁ ଦୟାବଶତଃ ରକ୍ଷା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ, କ୍ଷୀଣ ଓ ଭୟଭୀତ ଦେଖି ରାମ କହିଲେ, “ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଫଳହୀନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ; କେଉଁଠି ଏହା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବ, କୁହ।” ତାପରେ ଏହି ଶୂଳ କାଉଁର ଡାହାଣ ଆଖିରେ ଲାଗିଲା। ସେ ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ଆଖି ଦେଇ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କଲେ। ଏପରେ, କାଉଁ ରାମ ଓ ଦଶରଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ। ସୀତା ଏହି କଥା କହି ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, “ମୋ ପାଇଁ ଏକ କାଉଁର ଅପରାଧରେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥିଲା, ତେବେ ମୋ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିବା ଏଠିକାର ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ କାହିଁକି ମାନ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ରାମ? ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଦୟା ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ, ତୁମେ ମହାବଳଶାଳୀ, ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ସମୁଦ୍ର ପରି ଅଗାଧ ଓ ଅଚଳ, ଭୂମିର ନାଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ତୁମେ। ଏପରି ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରବୀଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧୃଢ଼ ରାଘବ, ତୁମେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଶସ୍ତ୍ର କାହିଁକି ଚଳାଉନାହାଁତ? ସର୍ପ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା, ମାରୁତଗଣ—କେହି ରାମଙ୍କ ବଳକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ସେ ପ୍ରଭୁ ମୋ ପାଇଁ ଏକ ମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ତେବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ କାହିଁକି ନଶ୍ୱନ କରୁନାହାନ୍ତି? ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର, ଭାଇଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇଁଛନ୍ତି, ସେ କି କୌଣସି କାରଣରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରୁନାହାନ୍ତି? ଏହି ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାଙ୍କ ତେଜ ଅନିଲ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଙ୍କୁ ସହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ କାହିଁକି ମୋତେ ଅନାଦର କରୁଛନ୍ତି? ନିଶ୍ଚିତ ମୋ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଦୁଷ୍କର୍ମ ହୋଇଥିବ, ନହେଲେ ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଦୁଇଜଣ ମୋତେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉନାହାନ୍ତି।” ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖଭରା, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ବନରାଜ୍ୟର ନେତା, ବୀର ହନୁମାନ୍ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମାତା, ରାମ ତୁମ ଶୋକରେ ଏତେ ଦୁଃଖିତ ଯେ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଯେତେବେଳେ ରାମ ବିଷାଦ ଅନୁଭବନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ତେନିକି ଦୁଃଖିତ। କିଛିପରି ତୁମକୁ ଖୋଜି ପାଇଛି; ଏହି ସମୟ ଆଉ ଦୁଃଖ କରିବା ନୁହେଁ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତୁମ ଦୁଃଖର ଶେଷ ଦେଖିବେ। ସେ ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜପୁତ୍ର, ଅପାର ଶକ୍ତିର ଧାରୀ, ତୁମେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଦେବେ। ଯୁଦ୍ଧରେ କୠରୁର ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ବିନାଶ କରି, ରାଘବ ତୁମକୁ ନିଜ ନଗରକୁ ନେଇଯିବେ। ରାଘବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁଗ୍ରୀବ ବା ବନର ଦଳକୁ କ’ଣ ସନ୍ଦେଶ ଦେବେ, ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।” ହନୁମାନ୍ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସୀତା ପୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “କୌଶଳ୍ୟା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିତ୍ତବତୀ, ସେଇ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଖବର ନେଇବା ସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ନମସ୍କାର କରିବ। ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କରିବ। ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀର ଦୁର୍ଲଭ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମିଳିଲେ, ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ଆଦର ଦେବା ଉଚିତ। ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯିଏ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ ତ୍ୟାଗ କରି, ରାମଙ୍କ ସହ ବନବାସ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଭାଇଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସଦା ତତ୍ପର, ବିସାଳ କନ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ, ବିଚାରଶୀଳ, ଦୃଷ୍ଟିକଟକର୍ଷକ। ସେ ରାମଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ପରି, ମୋତେ ମାତୃସ୍ନେହରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ହରଣ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଜେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ଧନ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅଳ୍ପଭାଷୀ, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟମଧ୍ୟମ, ମୋ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ସମାନ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସଦା ରାମଙ୍କୁ ମୋଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିଆଯାଏ, ସେ ଶୌର୍ୟରେ ସେ ନିବାହ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ରାଘବ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମର ଆଚରଣ ଭୁଲିଯାନ୍ତି, ସେଠିପାଇଁ ମୋର ନାମରେ ମଙ୍ଗଳ କଥା କହିବେ। ସେ ସଦା ସୁମୂଦ୍ର, ଶୁଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଓ ବନରାଜ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଉ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବାରେ ତୁମେ ପ୍ରଧାନ, ବନରାଜ୍ୟର ନେତା, ରାଘବଙ୍କୁ ମୋ ବିଷୟରେ ତୁମ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ତତ୍ପର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏବଂ ମୋ ପ୍ରଭୁ, ବୀର ରାମଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି କହିବ, ‘ମୁଁ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ରହିବି, ଦଶରଥନନ୍ଦନ।’ ଏକ ମାସଠାରୁ ଅଧିକ ମୁଁ ବଞ୍ଚିବିନାହିଁ—ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି। ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ଚତୁରତା ଓ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଧରି ଆଣାଯାଇଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ବୀର, ଯେପରି କୌଶିକୀ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲେ।" ଏପରେ ସୀତା ନିଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଳର୍ଭ ଦିବ୍ୟ ଚୂଡ଼ାମଣି ଗାର୍ମେଣ୍ଟରୁ ଉତାରି, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଇ କହିଲେ, “ଏହା ରାଘବଙ୍କୁ ଦିଅ।” ହନୁମାନ୍ ସେ ଅପୂର୍ବ ମଣି ନେଇ, ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ପିନ୍ଧିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କ ହାତ ପାଇଁ ଏହା ଅନୁକୂଳ ନଥିଲା। ଏହି ମଣି ନେଇ, ସେ ବନରାଜ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନମସ୍କାର କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଓତପ୍ରোତ ହୋଇ, ହନୁମାନ୍ ମନେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲେ।