ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଙ୍ଗା ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ଭାଗୀରଥ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଲେ। ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ତାଳମାଥିରେ ଗଗନ ଛାଡ଼ି ଗଙ୍ଗା ଧରାକୁ ଅବତରିଲେ। ସେଠାରେ ଜଳ ଭୟାନକ ଧ୍ୱନି ସହିତ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ତାହାରେ ଅନେକ ମାଛ, କଛପ ଓ ଗୋଟିଏ ଦଳ ଶୁଶୁକ ମିଶିଥିଲେ। ଯେଉଁଠି ଏହି ଜଳ ପଡ଼ିଲା, ଧରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ତାହା ସହିତ ଦେବ ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଗଙ୍ଗା ଗଗନରୁ ଧରାକୁ ଅବତରିଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆକାଶରେ ନଗର ଆକୃତିର ବିମାନ, ଘୋଡ଼ା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ଉଡ଼ୁଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ନୌକାରେ ବସି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଙ୍ଗା ଅବତରଣ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଥିଲେ। ଦେବମଣ୍ଡଳ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଏକଠା ହେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ଆକାଶରେ ଚମକୁଥିଲା। ମେଘରେ ଆକାଶ ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା, ତାହାରେ ଶୁଶୁକ, ସର୍ପ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ମାଛ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଆକାଶ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଭାରେ ଚମକୁଥିଲା, ହଳୁକ ଏବଂ ତୀବ୍ର ଜଳଧାରା ହଜାର ଧାରାରେ ପ୍ରସ୍ରୁତ ହେଉଥିଲା। ଶରତ ମେଘରେ ଆକାଶ ହଁସମାନେ ଢାକିଯାଇଥିଲା; କେବେ ନଦୀ ଦ୍ରୁତ ଚଲୁଥିଲା, କେବେ ବକ୍ର ଓ କେବେ ବିସ୍ତୃତ ହେଉଥିଲା। କେଉଁଠି ଉତ୍ତଳ ହେଉଥିଲା, କେଉଁଠି ଶାନ୍ତ ଓ ଭଲ ଭାବେ ଚଲୁଥିଲା; କେବେ କେବେ ଜଳ ଜଳ ସହିତ ଟକ୍କର ମାରୁଥିଲା। ପୁନଃ ପୁନଃ ଏହି ଜଳ ଉପରକୁ ଉଠି ଆଉ ଧରାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା; ଯାହା ଶଙ୍କରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରୁ ଝରିଥିଲା, ସେଠିଁଠାରେ ଧରାକୁ ତଳକୁ ଝରିଯାଉଥିଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ନିର୍ମଳ ଜଳ ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା; ଏଠି ଧରାରେ ବସୁଥିବା ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହି ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ପବିତ୍ର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଶାପବଶତଃ ଆକାଶରୁ ଧରାକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ନିର୍ମଳ ହେଇଯାଇଥିଲେ; ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଧୋଇଯାଇ ସୁଭଗତା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହିପରେ ସେମାନେ ପୁନଃ ଆକାଶକୁ ଚାଲିଯାଇ ନିଜ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଲୋକେ ଏହି ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହେଲେ, ଏବଂ ଭାଗୀରଥ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆସୀନ ହେଲେ। ମହାରାଜ ଭାଗୀରଥ ଆଗକୁ ଚାଲି, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବ, ଋଷି, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ମହାନାଗ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥ ପଛେ ପଛେ ଚାଲିଲେ। ସମସ୍ତ ଜଳଚର ଗଙ୍ଗାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଯେଉଁଠି ଭାଗୀରଥ ଯାଉଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ଯାଉଥିଲେ। ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାରୀ ଗଙ୍ଗା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହିପରେ ସେ ଜହ୍ନୁ ନାମକ ମହାନ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯିଏ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କରୁଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ବୁଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ଅତିଶୟ ଅଭିମାନ ଦେଖି, ଜହ୍ନୁ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ପିଇଯିବାର ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଋଷିମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଜହ୍ନୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ଓ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତେଣୁ ଜହ୍ନୁ ଖୁସିହୋଇ ତାଙ୍କ କାନରୁ ଗଙ୍ଗାକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ଏହିକାରଣରୁ ଗଙ୍ଗାକୁ 'ଜାହ୍ନବୀ' ଭି କୁହାଯାଏ। ଗଙ୍ଗା ପୁନଃ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥ ପଛେ ଚାଲିଲେ ଓ ସେ ମହାନଦୀ ସାଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଉଁଠିଁଠାରେ ଭାଗୀରଥ ତାଙ୍କ କାମ୍ୟକାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗାକୁ ପାତାଳରେ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ଭାଗୀରଥ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ସେମାନଙ୍କ ଭସ୍ମକୁ ପରିଷ୍କାର କଲେ, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇ ସେମାନେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହାପରେ ଭାଗୀରଥ ଗଙ୍ଗା ପଥ ଅନୁସରଣ କରି ସାଗର ପହଞ୍ଚିଲେ ଓ ପୃଥିବୀର ଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ଭସ୍ମ ହୋଇଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଏହି ଭସ୍ମ ବିଲୀନ ହେବା ସହ, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାୟକ, ଭାଗୀରଥଙ୍କୁ କହିଲେ— "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଗରଙ୍କ ଷଷ୍ଠି ହଜାର ପୁତ୍ର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଛନ୍ତି ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସଗରପୁତ୍ର ସ୍ଵର୍ଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ରହିବେ। ଏହି ଗଙ୍ଗା ତୁମ ଜେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ, ତୁମ ନାମରେ ତାଙ୍କୁ 'ଭାଗୀରଥୀ' ଭି କୁହାଯିବ। ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ତିନି ମାର୍ଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବାରୁ 'ତ୍ରିପଥଗା' ଭି କୁହାଯାନ୍ତି। ତୁମେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ପୂର୍ବଜ; ତେଣୁ ଜଳତର୍ପଣ କର ଓ ନିଜ ବ୍ରତ ପୂରଣ କର। ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପୂର୍ବଜମାନେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିଲେ ନାହାନ୍ତି। ଅଂଶୁମାନ୍, ଯାହାଙ୍କ ତେଜସ୍ୱିତା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା, ସେ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଣିପାରିଲେ ନାହାନ୍ତି। ରାଜର୍ଷି ଦିଲୀପ, ତପସ୍ୟାରେ ମୋତେ ସମାନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶୂରବୀର, ସେ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଣିପାରିଲେ ନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତୁମେ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତ ସଫଳ କରିଛ। ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିଛ।" ଏଭଳି ଭାଗୀରଥଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ସାହ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଗଙ୍ଗା ଧରାକୁ ଆଣି ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଗଙ୍ଗା ଭାଗୀରଥୀ ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।