ଶିବଙ୍କ ଶିରରୁ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ତଳକୁ ଝରିବା ସମୟରେ, ତିନି ଜଣେ ଶୁଭ ନଦୀ—ହ୍ଲାଦିନୀ, ପାବନୀ ଓ ନଳିନୀ—ପୂର୍ବଦିଗକୁ ବହିଗଲେ। ଏହିପରି, ସୁଚକ୍ଷୁ, ସୀତା ଓ ସିନ୍ଧୁ ନାମକ ତିନି ଶୁଭ ନଦୀ ପଶ୍ଚିମଦିଗକୁ ବହିଗଲେ। ସପ୍ତମ ନଦୀ, ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଚାଲିଗଲା; ରାଜା ଭାଗୀରଥ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସି ଏହି ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଗଙ୍ଗା ଏଗିଯାଉଥିଲେ, ଭାଗୀରଥ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଶିବଙ୍କ ଶିରରୁ ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଜଳ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସହ ବହିଯାଉଥିଲା; ମାଛ, କଉଁଆ ଓ ଡଲଫିନ୍ମାନେ ଏହି ଜଳରେ ଏକାଠି ହେଇଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଭୂମିରେ ପଡିଲା, ପୃଥିବୀ ଚମକିଉଠିଲା; ଦିବ୍ୟ ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ଗଙ୍ଗାକୁ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରାଜପ୍ରାସାଦ, ଘୋଡା ଓ ଉତ୍ତମ ହାତୀ ସହ ଦେଖିଲେ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ନୌକାରେ ବସି ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଗଙ୍ଗାର ଅବତରଣ ଦେଖିଲେ। ଦେବମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ଆକାଶରେ ଚମକିଉଠିଲା। ଆକାଶ ଏକ ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକିଉଠିଲା, ଡଲଫିନ୍, ସାପ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ମାଛମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଆକାଶ ହଜାର ଧାରାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ଭଳି ଚିତ୍ରିତ ହେଉଥିଲା, ଫିକା ଓ ଉତ୍ତଳ ଜଳ ବିସ୍ତୃତ ହେଉଥିଲା। ଶରଦ ମଘ ଭଳି ଆକାଶ ହଂସମାନେ ଭରିଉଠିଲା; କେବେ ଗଙ୍ଗା ତେଜରେ ବହିଯାଉଥିଲା, କେବେ ବାକା ହେଉଠିଲା, କେବେ ଚଉଡ଼ା ହେଉଠିଲା। କେଉଁଠି ଉତ୍ତଳ ହେଉଠିଲା, କେଉଁଠି ଶାନ୍ତ ଓ ଦୀର୍ଘ ହେଉଠିଲା; କେବେ ଜଳ ଜଳକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲା। ପୁନଃପୁନଃ ଉପରକୁ ବଢ଼ି ଭୂମିକୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଉଥିଲା; ଶିବଙ୍କ ଶିରରୁ ଯାହା ତଳକୁ ପଡ଼ିଲା, ସେଉଁଠି ଭୂମିରେ ଚମକିଉଠିଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଜଳରେ, ଭୂମିରେ ବସୁଥିବା ଋଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହି ଜଳକୁ ଛୁଇଲେ, ଏହାକୁ ପୂଜିଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଦେବତା, ଅପରାଧରେ ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ, ଏହି ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଅପବିତ୍ରତାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ପାପ ଧୋଇଯିବା ପରେ, ଶୁଭ ଲାଗିଲା। ପୁନଃ ଆକାଶକୁ ଯାଇ, ସ୍ବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଲୋକମାନେ ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଜଳ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି ଲୋକମାନେ ପବିତ୍ର ହେଲେ; ଭାଗୀରଥ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସିଗଲେ। ମହାନ ରାଜା ଆଗକୁ ଚାଲିଥିଲେ, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ପଛରେ ବହୁଥିଲେ; ଦେବତା, ଋଷି, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ମହାନାଗ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଜଳରେ ବସୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଖୁସି ହେଲେ; ଯେଉଁଠି ଭାଗୀରଥ ଯାଉଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକାରୀ, ଆଗକୁ ବହିଗଲା; ଜହ୍ନୁ ନାମକ ମହାନ ଋତ୍ୱିଜଙ୍କ ବେଦିକାକୁ ଏସିଲା। ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ବେଦିକାକୁ ବନ୍ୟାରେ ଭରିଦେଲା; ଏହି ଅଧିକାର ଦେଖି, ଜହ୍ନୁ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଜହ୍ନୁ ଗଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ଜଳ ପିଇଯିବା ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷିମାନେ ଏହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। ସେମାନେ ମହାନ ଜହ୍ନୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗାକୁ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଜହ୍ନୁ ଖୁସି ହେଇ ତାଙ୍କ କାନରୁ ଗଙ୍ଗାକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ଏହିପରି ଗଙ୍ଗା ଜହ୍ନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜାହ୍ନବୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗା ପୁନଃ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥକୁ ଅନୁସରଣ କରି, ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଁଚିଲେ। ସେ ତଳଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଭାଗୀରଥଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କଲେ; ଭାଗୀରଥ ଜଙ୍ଗାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ, ଭସ୍ମର ଆକାରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଅଚେତନ ଦେଖିଲେ; ଗଙ୍ଗାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଳରେ ଏହି ଭସ୍ମକୁ ସ୍ନାନ କରି, ପାପ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ସେମାନେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହାପରେ, ଭାଗୀରଥ ଗଙ୍ଗାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ସମୁଦ୍ରକୁ ଆସି, ଭୂମିର ତଳକୁ ପହଁଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ସାଗରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଭସ୍ମ ହୋଇଥିଲେ। ଗଙ୍ଗାର ଜଳରେ ଏହି ଭସ୍ମ ନିମଜ୍ଜିତ ହେବା ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାୟକ, ଭାଗୀରଥଙ୍କୁ କହିଲେ: “ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ସାଗରଙ୍କ ଷଠି ହଜାର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛ; ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ଭଳି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯାଇଛନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୁଦ୍ରର ଜଳ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅଛି, ସାଗରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ସ୍ଵର୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ ଭଳି ରହିବେ। ଏହି ଗଙ୍ଗା ତୁମର ବଡ଼ କନ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ; ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ନାମ ଭାଗୀରଥୀ ଭାବେ ରହିବ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ତିନି ମାର୍ଗ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବାରୁ ତ୍ରିପଥଗା ଭାବେ ଓ ଭାଗୀରଥୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ତୁମେ ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ପୂର୍ବଜ; ଜଳ ଦାନ କରି ତୁମର ବ୍ରତ ପୂରଣ କର। ପୂର୍ବରୁ ତୁମର ପୂର୍ବଜ ଏହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିନଥିଲେ; ଅଂଶୁମାନ୍, ଯିଏ ଦୁନିଆରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରତ ପୂରଣ କରିପାରିନଥିଲେ।” ଏହିପରି, ଭାଗୀରଥଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଉଦ୍ୟମ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ, ଗଙ୍ଗା ଭୂମିକୁ ଅବତରଣ କରି ସାଗରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହେଲେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ତ୍ରିପଥଗା ଓ ଭାଗୀରଥୀ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।