ସୀତା ରାମଙ୍କ ଦୂତ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦୟାଭରା ଶବ୍ଦରେ ଏପରି କହିଲେ—"ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି, ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ମୋ ପାଇଁ ଦନ୍ତ ଓ ନଖର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଶୂର ବାନରମାନେ ସହ ଆସିବେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଆନେଇଥିବା ଏହି ଶୂର ବନ୍ଧୁ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା କରି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନଷ୍ଟ କରିବେ। ଆଶା କରୁଛି, ଶୀଘ୍ର ରାମ ତାଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଅସ୍ତ୍ରରେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସଂଗୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେବେ।" "ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି, ରାମଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ସୁନା ରଙ୍ଗର ମୁହଁ, ଯାହା ପଦ୍ମ ସୁଗନ୍ଧ ଦେଇଥାଏ, ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ଶୋଷିବା ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳ ଶୁଖିଗଲା ପରେ ପଦ୍ମ ଧୂପରେ ଶୋଷିଯାଏ। ଧର୍ମ ପାଇଁ ସେ ରାଜ୍ୟ ଛାଡି ମୋତେ ପଦଯାତ୍ରାରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ନେଇଥିଲେ, ସେ କେବେ ଭୟ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିନଥିଲେ; ଆଶା କରୁଛି, ଏବେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆତ୍ମବଳ ଦେଖିବେ।" "ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅତି ପ୍ରିୟ, ତାଙ୍କ ମା, ବାପା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ମୋତେ ଏତେ ଭଲ ପାରିବା ନାହିଁ; ମୁଁ ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହେ।" ଏପରି ଭାବଗଭୀର କଥା ସୀତା ବାନରମୁକ୍ୟ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହି, ତାଙ୍କ ମଧୁର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରି, ପ୍ରିୟ ରାମଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶୁଣିବାକୁ ଆଶା କରି, ସ୍ଥିର ହେଲେ। ହନୁମାନ, ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ବଳ ଦେଖାଇ, ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଏପରି କହିଲେ—"ପଦ୍ମନୟନ ରାମ ଏଠାରେ ଆପଣ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଶଚୀକୁ ନେଇ ଯିବା ପରି ଶୀଘ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ନେଇ ଯିବା ପାଇଁ ଆସିନାହାନ୍ତି।" "ମୋ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବା ସାଙ୍ଗେ, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ବାନର ଓ ଭାଲୁ ଦଳ ସହ ଶୀଘ୍ର ଆସିବେ। ବରୁଣଙ୍କ ଅଟୁଟ ନିବାସକୁ ଅସ୍ତ୍ରର ବର୍ଷାରେ ଅଟକାଇ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ଲଙ୍କାକୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ବିହୀନ କରିଦେବେ। ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ, ଦେବତା କିମ୍ବା ମହା ଅସୁର ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପଥରେ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେବେ।" "ଦେବୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ନାହିଁ, ଦୁଃଖରେ ଭରି, ରାମ ଶିକାର ହାତୀ ପରି ଶିକାରୀ ସିଂହର ଦୁଃଖରେ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହାନ୍ତି। ମନ୍ଦର, ଆପଣଙ୍କ ମୂଳ ଓ ଫଳ, ମାଲୟ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ମେରୁ, ଦର୍ଦୁର ଉପରେ ମୁଁ ଶପଥ କରୁଛି—" "ଆପଣ ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କ ପଦ୍ମନୟନ, ବିମ୍ବ ଫଳ ପରି ଲାଲ ଓଠ, ଚମତ୍କାର କୁଣ୍ଡଳ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁ ଦେଖିବେ। ଶୀଘ୍ର, ଓ ବୈଦେହୀ, ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ମହା ନାଗ ଶିର ଉପରେ ବସିଥିବା ରାମକୁ ଦେଖିବେ।" "ରଘୁବଂଶୀ ରାମ କେବେ ମାଂସ ଖାନ୍ତି ନାହିଁ, ମଦ୍ୟ ପାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେ ସଦା ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଖାଦ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ଖାନ୍ତି। ସେ କେବେ ମାଛ, ମଶା, କିଟ, ସର୍ପ ଦୂର କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ତାଙ୍କ ମନ ଆପଣ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର।" "ରାମ ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ, ଦୁଃଖରେ ତଳି, ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏକା ଆପଣଙ୍କ ଆଶାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ।" "ମନ୍ଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ସଦା ଅନିଦ୍ରା; ଶୋଇଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ 'ସୀତା' ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଜାଗିଯାନ୍ତି।" "ସେ କେବେ ଫଳ, ଫୁଲ କିମ୍ବା ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ବସ୍ତୁ ଦେଖିଲେ, 'ହା, ମୋ ପ୍ରିୟ' କହି, ଆପଣଙ୍କୁ କଥା କହନ୍ତି।" "ଏପରି, ଦେବୀ, ମହାତ୍ମା ରାମ, ନିଶ୍ଚୟବାନ, ସଦା ଦୁଃଖିତ, ସଦା 'ସୀତା' ଚିତ୍କାର କରି, ଆପଣ ଉପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି।" ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି ରାମଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା ଶୁଣି, ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଅପସାରିଗଲା, ସେ ରାମଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଅଂଶୀ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁରେ ଅନ୍ଦ୍ର ପରି ରୂପ ଆସିଲା। ଏଠାରେ ସପ୍ତତିତୃତୀୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉ। ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁ ଥିବା ସୀତା, ହନୁମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭରିଥିବା କଥା କହିଲେ—"ବାନର, ତୁମର କଥା ନେକ୍ତର ସହ ବିଷ ମିଶା ଭଳି; କାରଣ ରାମ ଅନ୍ୟ ମନର ନୁହେଁ, ସେ ଦୁଃଖରେ ଲିନ।" "ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରୀରେ କିମ୍ବା ଦୁଃଖରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ରସ୍ସିରେ ବାନ୍ଧି ଭଳି ଟାଣିନେଇଯାଏ।" "ନିଶ୍ଚୟ, ଭାଗ୍ୟକୁ ଜୀବମାନେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ବାନରମାନ୍ୟ, ଦେଖ, ସୌମିତ୍ରି, ମୁଁ ଓ ରାମ ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତ।" "ରଘୁବଂଶୀ କିପରି ଏହି ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରକୁ ଭଙ୍ଗା ଦୋଳାରେ ପାର କରିବେ?" "ରାକ୍ଷସମାନେ ନିହତ ହେବା, ରାବଣ ମରିବା, ଲଙ୍କା ନଶ୍ଟ ହେବା ପରେ, କେବେ ମୋ ସ୍୵ାମୀ ମୋତେ ଦେଖିବେ?" "ସେ ଉତ୍ସାହିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ଏହି ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ; କାରଣ ମୋ ଜୀବନ ଏପରି ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟୁଟ।" "ଦଶମ ମାସ ଚାଲିଛି; ଦୁଇ ମାସ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ବାନର, ଯେଉଁ ଅବଧି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥିଲେ।" "ମୋ ଦେଉର ବିଭୀଷଣ, ମୋ ପ୍ରତି ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ରାବଣଙ୍କୁ ବୋଲିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କ ସୁପରିଶ ଶୁଣୁନାହାନ୍ତି।" "ରାବଣ ମୁଁ ଫେରାଇବାକୁ ଚାହେନାହାନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଛି, ସେ କାଳର ଅଧୀନ।" "ବାନର, ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ କନ୍ୟା କଳା, ତାଙ୍କ ମା ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇ, ଏହି କଥା ମୋତେ କହିଥିଲେ।" "ଏକ ଶିକ୍ଷିତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ରାକ୍ଷସ ଅବିନ୍ଧ୍ୟ, ନିଷ୍ଠାବାନ, ଧର୍ମିକ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ରାବଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ।" "ସେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖ, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ନଶ୍ଟ ହେବା ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ; ତେବେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ରାବଣ ଉପକୃତ କଥା ଶୁଣୁନାହାନ୍ତି।" "ବାନରମୁକ୍ୟ, ଆଶା କରୁଛି, ମୋ ସ୍୵ାମୀ ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ପହଞ୍ଚିବେ; କାରଣ ମୋ ମନ ଶୁଦ୍ଧ, ସେ ଅନେକ ଗୁଣର ଅଧିକାରୀ।" "ଉତ୍ସାହ, ଆତ୍ମବଳ, ଶକ୍ତି, ଦୟା, କୃତଜ୍ଞତା, ପ୍ରାକ୍ରମ, ଶକ୍ତି—ଏସବୁ ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ ଅଛି, ବାନର।" "ସେ ଜନସ୍ଥାନରେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସମାନେ ନିହତ କରିଥିଲେ—କେଉଁ ଶତ୍ରୁ ସେଠି ସେଙ୍କୁ ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ?" ଏପରି, ଦୟାଭରା ଓ ଭକ୍ତିଭାବରେ, ସୀତା ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ଆଶାର କଥା ଚାଲିଲା; ରାମଙ୍କ ଦୁଃଖ, ସୀତାଙ୍କ ନିର୍ମଳତା, ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଆଶା ଏହି ମହା କଥାରେ ଜୀବନ ନେଇଲା।