ସୀତା, ନମ୍ର ଓ ଲଜ୍ଜାଶୀଳା ଯୁବତୀ, ପତି ରାମଙ୍କ ନିକଟରୁ ଆସିଥିବା ସନ୍ଦେଶ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ। ଏହି ଖୁସି ଓ ଆଶା ପୂରଣ ହେବା ପରେ, ସେ ମହାବୀର ବାନର ହନୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ, “ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଅତିବାହୁଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ସମର୍ଥ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ତୁମେ ଏକାକି ରାକ୍ଷସମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏହି ଦ୍ୱୀପକୁ ଅବହେଳା କରିଛ। ଏହି ଶତ ଯୋଜନା ବିସ୍ତୃତ କୁମ୍ଭୀରାଳୟ ସମୁଦ୍ରକୁ ତୁମେ ତୁମ ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗୋରୁର ଖୁର ଚିହ୍ନ ପରି କ୍ଷୁଦ୍ର କରି ପାର କରିଛ। ମୁଁ ତୁମକୁ ସାଧାରଣ ବାନର ଭାବି ନାହିଁ, ହେ ବାନରମୁଖ୍ୟ, କାରଣ ତୁମେ ରାବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁନାହ, ଏହା ଅତି ଅସାଧାରଣ। ଯଦି ତୁମେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଭଳି କଥା କହିବାଯୋଗ୍ୟ ବାନର ଭାବିଛି। ଅଜୟ୍ୟ ରାମ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଭା ଜାଣିନାହାନ୍ତି କି, ତାଙ୍କର ଜାଣିବା ବିନା ତାଙ୍କର ନିକଟକୁ କାହାକୁ ପଠାଇବେ ନାହିଁ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ରାମ ସୁରକ୍ଷିତ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରେ ଅଟୁଟ୍, ଏବଂ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାତା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ। ଯଦି କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ସୁରକ୍ଷିତ, ତେବେ ସେ କ୍ରୋଧରେ ସମୁଦ୍ରବନ୍ଧା ଏହି ପୃଥିବୀକୁ କି ନିଶ୍ଚିହ୍ନ କରି ଦେଉନାହାନ୍ତି? କିମ୍ବା ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିପାରିବେ, ତଥାପି ମୋ ଦୁଃଖର କୌଣସି ପ୍ରତିକୂଳତା ଦେଖାଯାଏନାହିଁ। ଆଶା କରୁଛି, ରାମ କଷ୍ଟ ଭୋଗୁନାହାନ୍ତି, ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହାନ୍ତି, ଓ ସେ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରୁଛନ୍ତି। ଆଶା କରୁଛି, ସେ ମନୋବଳ ହରାନ୍ତି ନାହିଁ, ମୁଢ଼ ହେଉନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ ହେଉନାହାନ୍ତି; ରାଜପୁତ୍ର ନିଜ ଉଚିତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି। ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିବାରେ ଏଗ୍ରସର ଓ ମିତ୍ରପ୍ରତି ମୌଳିକ ହୋଇ, ସେ ଦୁଇପ୍ରକାର ଓ ତିନିପ୍ରକାର ନୀତି ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆଶା କରୁଛି, ସେ ମିତ୍ର ଅର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଛନ୍ତି; ସେ ମିତ୍ରମାନେ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସାଥୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। ଆଶା କରୁଛି, ରାଜପୁତ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, ମାନବ ପ୍ରୟାସ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଦୁହିଁରେ ଭରସା ରଖିଛନ୍ତି। ଆଶା କରୁଛି, ମୋର ବନବାସରେ ରାଘବଙ୍କ ମୋତେ ଆସକ୍ତି କମିଯାଇନାହିଁ; ଏହି ବିପଦରୁ ରାଘବ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ। ସେ ସଦା ଶୁଭ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ଦୁଃଖରେ ଅନଭିଜ୍ଞ; ଆଶା କରୁଛି, ଆପଦରେ ସେ ମନୋବଳ ହରାନ୍ତି ନାହିଁ। କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ ଭରତଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଦା ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ମିଳୁଥାଏ ବୋଲି ଆଶା କରୁଛି। ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ରାଘବ ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉନାହାନ୍ତି, ଦୁଃଖରେ ଲୀନ ହେଉନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରୁଛି। ଭରତ ଭାଇପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ହୋଇ, ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ସେନା ପଠାଇବେ ବୋଲି ଆଶା କରୁଛି। ମହାବିର ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଦନ୍ତ-ନଖାସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବୀର ବାନରମାନେ ସହିତ ଆସିବେ ବୋଲି ଆଶା କରୁଛି। ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରବୃଷ୍ଟିରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରୁଛି। ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ଦେଖିବି, ରାମ ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ନିହତ ହେଉଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ମୁଖ, ପଦ୍ମସୁଗନ୍ଧ ଯାହା, ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ସୂକ୍ଷା ହେଉନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳଶୂନ୍ୟ ପଦ୍ମ ତପ୍ତ ରବିରେ ମୁଝିଯାଏ। ଧର୍ମ ପାଇଁ ସେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୋତେ ପଦାଚାରିଣୀ ଭାବେ ଅରଣ୍ୟକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ, ସେ ତେବେ ଭୟ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିନଥିଲେ; ଆଶା କରୁଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ମନେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ମା, ବାପା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ମୋ ପରି ପ୍ରିୟ ନାହାନ୍ତି; ମୁଁ ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହେଁ। ଏଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହି, ସୀତା ରାମପ୍ରେମ ଭରା ମଧୁର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତ କରି, ବାନର ନାୟକ ହନୁମାନଙ୍କ ଉତ୍ତର ଆଶା କରି ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ସୀତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବଳଶାଳୀ ହନୁମାନ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ମସ୍ତକରେ ହସ୍ତ ଧରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ରାମ ଅଧ୍ୟନ୍ତ କମଳନୟନ, ସେ ତୁମେ ଏଠାରେ ଅଛ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଶଚୀଙ୍କୁ ଆଣିଥାନ୍ତି, ସେପରି ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ଆଣିନେଇପାରିନଥିଲେ। ମୋ କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ, ରାଘବ ବନର ଓ ଭାଲୁମାନେ ସହିତ ମହାସେନା ନେଇ ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ। କକୁତ୍ସ୍ଥ ତୀରବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଅଚଳ ବାରୁଣାଳୟକୁ ଅବରୋଧ କରି, ଲଙ୍କାକୁ ରାକ୍ଷସଶୂନ୍ୟ କରିଦେବେ। ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ, ଦେବତା କିମ୍ବା ମହାଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ପଥରେ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେବେ। ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଦେଖିନଥିବା ଦୁଃଖରେ ରାମ ଅତିବେଶୀ ଦୁଃଖିତ, ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହାତୀ ପରି ଅଶାନ୍ତ। ମୁଁ ମନ୍ଦର, ତୁମର ମୂଳ ଓ ଫଳ, ମାଲୟ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ମେରୁ ଓ ଦର୍ଦୁର ପାହାଡକୁ ସାକ୍ଷୀ ରଖି କହୁଛି— ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବେ ରାମଙ୍କ ମୁହଁ, ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ଚକ୍ଷୁ, ବିମ୍ବ ଫଳ ସଦୃଶ ଓଠ, ଶୁଭ୍ର କୁଣ୍ଡଳ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ଶୀଘ୍ର ହେ ବୈଦେହୀ, ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ନାଗଶିରେ ବସିଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବେ। ରାଘବ ମାଂସ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ମଦ୍ୟପାନ କରୁନାହାନ୍ତି; ସେ ସଦା ପଞ୍ଚମ ଭାଗ ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଭୋଜନ ନେଇ ଥାନ୍ତି। ରାଘବ କିଟ, ମକୁଣ, ପୋକା, ସରିସୃପ ଦେହରୁ ଦୂର କରୁନାହାନ୍ତି, କାରଣ ତାଙ୍କର ମନ ତୁମେ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର। ରାମ ସଦା ଧ୍ୟାନରତ, ଦୁଃଖରେ ଲୀନ, ତୁମେ ବିନା ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା କରୁନାହାନ୍ତି, କାରଣ ତାଙ୍କର ମନ ଏକାନ୍ତ ପ୍ରେମରେ ଭରିଛି। ଏହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ସଦା ଅନିଦ୍ର, ଶୁଏଲେ ମଧ୍ୟ ‘ସୀତା’ ବୋଲି ତୁମର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସଜାଗ ହୁଅନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଫଳ କିମ୍ବା ଫୁଲ କିମ୍ବା ଜନାନୀମାନେ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କିଛି ଦେଖନ୍ତି, ସେ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ତାଗି ‘ହା, ପ୍ରିୟ’ ବୋଲି ତୁମେ ସହ କଥାହୁଏ।