ହନୁମାନ୍ ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଶରୀରରେ ମଙ୍ଗଳମୟ ଚିହ୍ନ ଅଛି, ସେ ନିତ୍ୟ ଜେଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କର ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ଓ ତୁମ ପତି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କର କଳ୍ୟାଣରେ ସଦା ଲାଗି ରହିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏକା ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପଠାଯାଇଛି; ମୁଁ ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଆକାରେ ଚାହିଁଲି, ସେହି ଆକାରେ ଏକା ଏକା ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ତୁମ ପଥ ଖୋଜି ଘୁଞ୍ଚିଲି, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ସେହି ବାନର ସେନାକୁ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ହାନିରେ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ। ଏବେ ମୋରେ ତୁମକୁ ଖୋଜିବା ଆଜ୍ଞା ମିଳିଛି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିପାରିବି; ଏଠି ଆସି ମହାସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରିବା ମୋର ଶ୍ରମ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଯଶ ଅର୍ଜନ କରିପାରିବି, ହେ ଦେବୀ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିଛି; ଶୀଘ୍ର ଏହି ଶୂରବୀର ରାଘବ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ସେ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ବଧ କରିବେ। ହେ ବୈଦେହୀ, ଏଠାରେ ଏକ ମଲ୍ୟବାନ୍ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେଠାରୁ ବାନର କେଶରୀ, ମୋର ପିତା, ଦେବ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ତାଲାବ ତୀରେ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ମୈଥିଳୀ, ସେହି ବାନରମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ବାୟୁରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସଂସାରରେ ‘ହନୁମାନ୍’ ନାମରେ ପରିଚିତ। ହେ ବୈଦେହୀ, ତୁମ ଭରସା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମ ପତିଙ୍କର ଗୁଣ କହିଛି; ଶୀଘ୍ର ରାଘବ ତୁମକୁ ଏଠାରୁ ନେଇଯିବେ।" ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି ଉଚିତ୍ ଉପପତ୍ତି ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ସୀତା ମନେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ଏହି ବାନର ଦୂତ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଆସିଛନ୍ତି। ଅପାର ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କ ନୟନରୁ ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁ ବହିଗଲା, ତାଙ୍କର ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଚକ୍ଷୁପାଲ୍କ ତଳେ ଶୁଭ୍ର ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ରାହୁ ମୁକ୍ତି ପରେ ଯେପରି ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଲାଗିଲା। ସେ ଏହି ବାନର ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିହ୍ନିଲେ ଏବଂ ଭାବିଲେ, ଏହିଠି ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୈଥିଳୀ, ତୁମ ପାଖରେ ଯାହା କହିବା ଥିଲା, ସେ ସବୁ କହିଦେଲି। ଏବେ କି ମୁଁ କରିବି, କିମ୍ବା କିପରି ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ପଛକୁ ଯିଏ?” ହନୁମାନ୍ ପୁନି କହିଲେ, “ଶମ୍ଭୁ ସଦନରେ ମହାବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସ ବଧ ହେଲା, ମହାର୍ଷିଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ମୁଁ ବାୟୁର ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲି, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମାନ ବଳଶାଳୀ।" ଏବେ ଶୁଣ, ଛତ୍ତିଶ ଶ୍ଲୋକ ଆରମ୍ଭ ହେଉ। ପୁନି ବାୟୁପୁତ୍ର ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ ସୀତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ ଦେଇବା ପାଇଁ ଆଦର ସହିତ କଥା କହିଲେ। “ତୁମ ସ୍ୱସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଏହା ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଣିଦିଆଯାଇଛି, ଏବେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୁଅ, ତୁମ ଦୁଃଖର ଫଳ ଏବେ କମିଛି।" ସୀତା ଏହି ଚିହ୍ନ ନେଇ, ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ମନେ ହେଲା ଯେ ନିଜ ପତି ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ଓ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ଯୁକ୍ତ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ରାହୁ ମୁକ୍ତି ପରେ ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲା। ପତିଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତାରେ ଅତି ଖୁସି ହୋଇ, ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସୀତା ମହାବାନର ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, “ତୁମେ ଶୂର, ସମର୍ଥ, ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠି ଏକା ଏକା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛ। ସମୁଦ୍ର ଯେଉଁଠି ଶତ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ଓ ମକରମାଛ ଭରିଥିବା, ସେଉଁଟିକୁ ତୁମେ ଗୋଅଁ ଛାପର ଦାଗ ପରି ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ତୁମକୁ ମୁଁ ସାଧାରଣ ବାନର ଭାବିନାହିଁ, ରାବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ କରୁନାହଁ। ଯଦି ରାମ ତୁମକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି, ତେବେ ତୁମକୁ ମୁଁ ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରିପାରିବି। ଅଜୟ୍ୟ ରାମ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣିନାହିଁ, ତେବେ କେହି ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇବେନି।" “ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ରାମ ସ୍ୱସ୍ଥ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟପରାୟଣ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ମହାବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ସେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି। ଯଦି କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ସ୍ୱସ୍ଥ, ତେବେ ସେ କି ରୋଷରେ ପୃଥିବୀକୁ, ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ବେସାଲା, ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ପରି ଦହି ଦେଉନାହିଁ? ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିପାରିବେ, ତଥାପି ମୋ ଦୁଃଖର କୌଣସି ଅନ୍ୟଥା ନାହିଁ। ଆଶା କରେ ରାମ ଦୁଃଖିତ ନ ହେଉନ୍ତୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁନ୍ତୁ। ଆଶା କରେ ସେ ନ ଅବସାଦଗ୍ରସ୍ତ, ନ ଭ୍ରମିତ, କିମ୍ବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉନ୍ତୁ; ଆଶା କରେ ରାଜପୁତ୍ର ପୁରୁଷ ଧର୍ମ ପାଳନ କରୁନ୍ତି। ବିଜୟପ୍ରାର୍ଥୀ ଓ ମିତ୍ରପ୍ରିୟ ଶତ୍ରୁଦମନ ରାମ ଦୂତି, ଭେଦ ଓ ତିନି ପ୍ରକାର ନୀତି ଅନୁସରଣ କରୁନ୍ତି। ଆଶା କରେ ସେ ମିତ୍ର ଲାଭ କରନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ମିତ୍ର ଓ ନୀତିମାନ୍ ସଙ୍ଗୀ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଆଶା କରେ ପ୍ରିନ୍ସ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ କରନ୍ତି, ମାନବ ପ୍ରୟାସ ଓ ଦୈବ ଉଭୟରେ ଭରସା ରଖନ୍ତି। ଆଶା କରେ ମୋ ନିର୍ବାସନରେ ରାଘବଙ୍କର ମୋପ୍ରତି ସ୍ନେହ କମିଯାଇନାହିଁ, ଆଶା କରେ ସେ ଏହି ବିପଦରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ। ସେ ସଦା ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅନଭିଜ୍ଞ, ଆଶା କରେ ଦୁଃଖରେ ରାମ ମନ ହାରି ନଦିଅନ୍ତୁ। କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ ଭରତଙ୍କ ସୁସଂବାଦ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଶୁଣୁ। ମୋ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ୟତ୍ୱ ରାଘବ ଦୁଃଖିତ ନ ହେଉନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ମନ ଅନ୍ୟତ୍ର ନ ରହୁ, ସେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ଭାଇପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଭରତ ମୋ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରୀରେ ରକ୍ଷିତ ବଡ଼ ସେନା ପଠାନ୍ତୁ। ମହାନ୍ ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ, ଦନ୍ତ ଓ ନଖ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ଶୂର ବାନରମାନେ ସହିତ, ଆସନ୍ତୁ।” ଏଭଳି ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ଓ ସୀତାଙ୍କ ଆଶା ବାନର ଦୂତ ଓ ମୈଥିଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂବାଦ ହେଲା।