ରାମାୟଣର ଏହି ପର୍ଵରେ, ହନୁମାନ୍ ସୀତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାବଳୀ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ମକର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ମୁଖରୁ ଜନସ୍ଥାନରେ ଘଟିଥିବା ଭୟାନକ ହତ୍ୟା ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଜଟାୟୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ସୀତାଙ୍କ ପାଇଁ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଅରୁଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସମ୍ପାତିଙ୍କୁ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଭରିଦେଲା। ହନୁମାନ୍ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଓ ସୁନ୍ଦର ରୂପର ମହିଳା, ତୁମେ ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେଉଁ କଥା କହିଲି, ସମ୍ପାତି ଏହା ଶୁଣି ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ।" ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବନର ଦଳ ଉତ୍ତରେ ରି Vindhya ପାହାଡ଼ରୁ ଉଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଗର ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସୀତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକର ଦଳ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସାଗର ତଟରେ ଆସିଲେ। କିନ୍ତୁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ସମସ୍ତେ ଆଉଥରେ ଦୁଃଖ ଏବଂ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୁଁ ହନୁମାନ୍, ମକର ଦଳକୁ ସାଗର ତଟରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ଭୟକୁ ଛାଡ଼ି ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ଉଡ଼ିଲି; ଏବଂ ରାତିରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିବା ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି। ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ତୁମକୁ ଦେଖିଲି। ଓ ନିର୍ମଳା, ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଲି ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିଛି। ଏବେ ମୋତେ କଥା କହ, କାରଣ ମୁଁ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ରର ଦୂତ। ତୁମ ପାଇଁ ରାମ ଏହି ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି। ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍; ତୁମର ପତି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନର ଅଧିକାରୀ, ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ସେବାରେ ନିରତ, ତୁମ ପତିଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏକା ଏଠାରେ ଆସିଛି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ; ଆପଣା ଇଚ୍ଛାରେ ଏଠାରେ ଭ୍ରମଣ କରିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ତୁମ ପଥ ଖୋଜିଲି, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ବନର ଦଳକୁ ଦେଖିଲି। ମୋତେ ଖୋଜିବା ଆଜ୍ଞା ମିଳିଥିବାରୁ ତୁମ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବି; ଏଠାରେ ସାଗର ଉତ୍କ୍ରମଣ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି କାରଣରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିବି, ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ତୁମକୁ ନେବେ। ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାୟକ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଜନ୍ମଜାତ କିନ୍ଦ୍ରମାନେ ସହିତ ହତ ହେବେ; ଓ ବୈଦେହୀ, ମାଲ୍ୟବାନ୍ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେଠାରୁ ବନର କେଶରୀ, ମୋର ପିତା, ଦେବ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ତୀରରେ ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କଲେ। ଓ ମୈଥିଲୀ, ଏହି ବନର ଦଳରେ ବାୟୁଠାରୁ ମୋର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା; ମୁଁ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜଗତରେ ହନୁମାନ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ। ମୁଁ ତୁମର ପତିଙ୍କ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ନନା କରିଛି, ଯାହା ତୁମର ଆସ୍ଥା ବଢ଼ିବାକୁ; ଶୀଘ୍ର ରାଘବ ଏଠାରୁ ତୁମକୁ ନେବେ। ଏପରି ଯୁକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ସୀତା ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଦୂତ ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କଲେ। ଜନକୀ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ, ଏବଂ ଅଶ୍ରୁ ଝରିଲା, ତାଙ୍କ ଚକୁର ଲମ୍ବା କୋନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଶ୍ରୁ ଅନ୍ଦୋଳିତ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଚାନ୍ଦି ଏବଂ ଧଳା ଚକୁ ଦ୍ୱାରା ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାହୁଙ୍କ ଗ୍ରାସରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପରି ଚମକିଉଠିଲା। ସୀତା ହନୁମାନ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପରିଚୟ କଲେ, ତାଙ୍କ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନ୍ଦିର ମନ୍ଦିର ନୁହେଁ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଛି, ଓ ମୈଥିଲୀ, ଶାନ୍ତି ରଖ। ମୁଁ କଣ କରିବି, କିମ୍ବା ତୁମେ କିପରି ମୋତେ ଫେରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?" ଶମ୍ବସଦନରେ ଦାନବ ହତ ହେବାବେଳେ, ଉତ୍ତମ ବନର କେଶରୀ, ଦେବ ଋଷିଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ, ମୁଁ ବାୟୁର ଶକ୍ତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ସେହି ସମାନ ବନର ମନ୍ଦିର ମନ୍ଦିର। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ଦୂତିୟ କଥା କହିବି—ହନୁମାନ୍, ବାୟୁପୁତ୍ର, ମହାବଳୀ, ସୀତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଆଦର ଭରା କଥା କହିଲେ। "ତୁମ ନିଶ୍ଚିତି ପାଇଁ, ଏହି ବସ୍ତୁ ମହାତ୍ମା ଦେଇଛନ୍ତି; ଶାନ୍ତି ରଖ, ତୁମ ଦୁଃଖ ଫଳ ଏବେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।" ସୀତା ଏହାକୁ ନେଇ, ପତିଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ଭୂଷିତ ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖି, ଏପରି ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ତାଙ୍କ ପତି ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଚାନ୍ଦି ଏବଂ ଧଳା ଚକୁ ଦ୍ୱାରା ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାହୁଙ୍କ ଗ୍ରାସରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପରି ଚମକିଉଠିଲା। ସୀତା, ନମ୍ର ଯୁବତୀ, ପତିଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି ଖୁସି ହେଲେ, ଚାହିଦା ପୂରଣ ହେବାରେ ବନର ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ବଢ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ନନା କଲେ। "ତୁମେ ବିର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନର, ଯେଉଁ ଏକାକି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦେଶକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛ।" "ସାଗର, ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଚୌଡ଼ା ଏବଂ ମଗରମାନେ ଭରିଥିବା, ତୁମ ଶୌର୍ୟରେ ଗାଈର ଖୁର ଚିହ୍ନ ପରି ହେଇଯାଇଛି।" "ମୁଁ ତୁମକୁ ସାଧାରଣ ବନର ଭାବେ ନେଉ ନାହିଁ, ମକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ତୁମେ ରାବଣଙ୍କୁ ଭୟ କରୁନାହିଁ।" "ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ଆସିଛ, ଯଦି ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଦୂତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉଚିତ ଭାବେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବି।" "ଅଜୟ ରାମ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣିନାହିଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାନ୍ତି ନାହିଁ।" "ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ରାମ ସୁସ୍ଥ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ; ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା।" "ଯଦି କକୁତ୍ସ୍ଥ ସୁସ୍ଥ, ତେଣୁ ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଉପବନ୍ଧିତ ପୃଥିବୀକୁ ଏନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଦେବାକୁ ନାହିଁ କାହିଁକି?" "ସେ ଦୁଇଜଣ ଦେବମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିପାରିବେ; ତଥାପି ମୋ ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।" "ମୁଁ ଆଶା କରେ ରାମ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନାହିଁ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।" ଏପରି ଭାବେ, ହନୁମାନ୍ ସୀତାଙ୍କୁ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସୁସ୍ଥ ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତିର ବିଶ୍ୱାସ ଦେଇ ଅଶ୍ରୁ ଭରା ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ।