ସେ ସମୟରେ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅପ୍ରଭାଶାଳୀ ଥିଲେ, ଏକ ଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି। ତୁମର ଅଳଙ୍କାର ଯେଉଁଠାରେ ଦାନବ ନେଇ ଯାଇଥିଲା, ସେହି ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ବାନର ସେନାପତିମାନେ ସେଉଁଠୁ ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ଉଠାଇ ରାମଙ୍କୁ ଦେଇଲେ। ସେମାନେ ଖୁସିରେ ଦେଖାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ପଥ ଜଣାନଥିଲେ। ମୁଁ ନିଜେ ଏହି ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ରାମଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି। ସେଉଁଠାରେ ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭରା ମନରେ ରଖି, ରାମ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଏହାକୁ ତାକି ଦେଖିଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଦେଖି, ରାମ ଆବାର ଆବାର ଦୁଃଖରେ ରୋଇଲେ। ଦଶରଥପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ଦୁଃଖର ଅଗ୍ନିକୁ ଜ୍ୱଳିତ କରିଲେ। ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ି ରହିଲେ। ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲି। ତୁମର ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ରାଘବ ଏହାକୁ ଆବାର ଆବାର ଦେଖାଇ, ସଉମିତ୍ରି ସହିତ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଇଲେ। ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ନପାଇ ରାଘବ ଦୁଃଖରେ ଜଳିଯାଉଛନ୍ତି, ଏକ ଅଗ୍ନିପର୍ବତ ଭଳି। ତୁମ ପାଇଁ ରାଘବ ନିଦ୍ରା ନାହିଁ, ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ଏକ ଅଗ୍ନିମୟ ଘର ଭଳି। ତୁମକୁ ଦେଖିବାର ଦୁଃଖରେ ରାଘବ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏକ ବଡ଼ ପର୍ବତ ଭଳି ଭୂକମ୍ପରେ ହେବା। ସେ ମନୋହର ଅରଣ୍ୟ ଓ ନଦୀକୁ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁମକୁ ଦେଖିବାର ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ରାଘବ ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ରାବଣକୁ ନିଜ ମିତ୍ର ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ହତ୍ୟା କରି। ତାପରେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ଏକ ସମ୍ଝୱତା କଲେ—ଏହା ହେଉଛି, ବାଲୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ତୁମକୁ ଖୋଜିବା। ପରେ ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଦୁଇ ଶୂରବୀର ପ୍ରିନ୍ସ ସହିତ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଯାଇ, ବାଲୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କଲେ। ରାମ ବାଲୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ହତ୍ୟା କରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବାନର ଓ ଭାଲୁମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନାର ରାଜା କରିଦେଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏକତା ହୋଇଗଲା; ମୁଁ, ହନୁମାନ, ତାଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି। ସୁଗ୍ରୀବ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ କରି, ବଡ଼ ବାନରମାନେ ସମ୍ମିଳିତ କରି, ତୁମ ପାଇଁ ଦଶ ଦିଶାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେକୁ ପଠାଇଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଆମେ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାନରମାନେ, ତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲୁ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଖୋଜିଲୁ। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗଦ ଅଛନ୍ତି, ବାଲୀଙ୍କ ଶୂର ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁତ୍ର, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ଭଳି, ତିନି ଭାଗ ସେନା ସହିତ ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ଆମେ ମିଶି, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପର୍ବତ ଓ ନଦୀ ଉତ୍ସ ଖୋଜି, ତୁମ ଖୋଜ ଦେଖିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ, ଅନେକ ଦିନ ଓ ରାତି ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ଅତିବାହିତ କରିଲୁ। ଆମେ ଦୁଃଖରେ ଅସହାୟ ହୋଇ, ସମୟ ଶେଷ ହେଉଛି ଭାବି, ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ, ଆମ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଲୁ। ପର୍ବତ ଏବଂ ନଦୀ ଉତ୍ସ ଖୋଜିଲା ପରେ ତୁମର କିଛି ଚିହ୍ନ ନପାଇ, ଆମେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିବାକୁ ନିଷ୍ପତି କରିଲୁ। ସେଉଁଠାରେ, ପର୍ବତ ଶିଖରରେ, ଆମେ ମୃତ୍ୟୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ କରିବାକୁ ବସିଲୁ, ଦେଖିଲୁ ଅନ୍ୟ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି। ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲିନ ହୋଇ, ଅଙ୍ଗଦ ତୁମର ବିଚ୍ଛେଦ ଓ ବାଲୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ବିପୁଳ ଶୋକ କରିଲେ। ଆମେ ମୃତ୍ୟୁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତି କରିଥିଲୁ, ଯାଏଁ ଜଟାୟୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ; ଆମେ ନିରାଶ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହିଁଥିବା, ଏହି ଆମ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଥିଲା। ଏହି ଦୁତି ଶୋଧ ପାଇଁ, ଏକ ବଡ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀ, ସମ୍ପାତି ନାମକ, ଶୂର ବାଜ ରାଜା ଓ ଜଟାୟୁଙ୍କ ଭାଇ, ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି, ସମ୍ପାତି କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ମୋର ଭାଇ କିଏ ହତ୍ୟା କଲା? କେଉଁଠି ସେ ପଡ଼ିଲା?' 'ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମମାନେ ଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି,' ଏହିପରି କହି, ଅଙ୍ଗଦ ଜନସ୍ଥାନରେ ଘଟିଥିବା ବଡ଼ ହତ୍ୟା ବିଷୟରେ ଏହି କଥା କହିଲେ। ଜଟାୟୁଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ପାଇଁ ହତ୍ୟା ହେବାର କଥା ଶୁଣି, ସମ୍ପାତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେ ତୁମ ପାଖକୁ, ରାବଣଙ୍କ ଅବାସରେ ରହୁଥିବା, କଥା କହିଲେ; ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମ୍ପାତି ଅତି ଆନନ୍ଦ ଲାଗିଲା। ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରୁ ଉଠି, ସମୁଦ୍ର ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ। ତୁମ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବାନରମାନେ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଆସିଲେ। କିନ୍ତୁ ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ପୁନି ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟ ଛାଡ଼ି, ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ଲାଞ୍କାକୁ ଉଡ଼ି ଗଲି; ରାତିରେ ଲାଞ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିଲା। ମୁଁ ରାବଣ ଓ ଦୁଃଖିତ ତୁମକୁ ଦେଖିଲି; ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ତୁମକୁ କହିଛି। ମୋତେ କିଛି କହ, ମୁଁ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଦୂତ। ତୁମ ପାଇଁ ରାମ ଏହି ପ୍ରୟାସ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ମୋତେ ଜାଣ, ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ; ତୁମର ପତି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଧାରୀ, ଜେଷ୍ଠଭାଇଙ୍କ ସେବାରେ ନିରତ; ଓ ମହିଳା, ସେ ତୁମର ପତିଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁଥିବାରେ ଏକାଗ୍ର।