ଦେବତାମାନେ ବିଦାୟ ନେଲେ ପରେ, ଭାଗୀରଥ ତଳେ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦବାଇ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଭୂମିରେ ଉପାସନା କଲେ। ବର୍ଷ ଶେଷ ହେଲାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଭୂତପତି, ଉମାପତି, ପଶୁପତି ଶିବ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ମନୁଷ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି। ମୁଁ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବି।” ଏହିପରି ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇ ହିମବତଙ୍କ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା କନ୍ୟା, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ ଗଙ୍ଗା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ଅସହ୍ୟ ଗତିରେ ଆସିଲେ। ଆକାଶରୁ ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଗଙ୍ଗା ଅବତରିଲେ; ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ପଥ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, କାରଣ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଗତିରେ ଅଧୋଲୋକକୁ ଲାଗି ଶିବଙ୍କୁ ନେଇ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ; ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଦେଖି ଭଗବାନ ହର କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ। ତିନିନେତ୍ରୀ ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଜଟାରେ ଗୁପ୍ତ କରିବାକୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ମୁଣ୍ଡରେ ଗଙ୍ଗା ଝରିଲେ, କିନ୍ତୁ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ସମ ଶିବଙ୍କ ଜଟାର ଗୁହାରେ ଗଙ୍ଗା ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଜଟାର ଜଟିଲ ଗୁଞ୍ଜିକାରୁ ଗଙ୍ଗା ବାହାରିବାର ଉପାୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ; ଏଠି ସେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଭ୍ରମଣ କରିଲେ। ଏଠି, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ଵୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟରେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତେବେ ହର ଗଙ୍ଗାକୁ ବିନ୍ଦୁସାରସ ସରୋବର ଦିଗରେ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ; ଏହି ମୁକ୍ତି ସହ ଗଙ୍ଗାର ସାତଟି ଧାରା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ହ୍ଲାଦିନୀ, ପାବନୀ, ଏବଂ ନଳିନୀ ନାମକ ତିନୋଟି ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜଳ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ବହିଗଲା। ସୁଚକ୍ଷୁ, ସିତା, ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନାମକ ତିନୋଟି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ବହିଲେ। ସପ୍ତମୀ ଧାରା ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥକୁ ଅନୁସରଣ କଲା। ରାଜା ଭାଗୀରଥ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଙ୍ଗା ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ, ଭାଗୀରଥ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ଶୂନ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ଗଙ୍ଗା ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଲେ। ଜଳ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥାନ କରି, ମାଛ, କଚ୍ଛପ, ଶୁଶୁକ ଦଳ ସହିତ ବହିଲା। ଏହି ଜଳ ଯେଉଁଠି ପଡ଼ିଲା, ଭୂମି ଅପୂର୍ବ ଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ ହେଲା। ଦେବ, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ଗଙ୍ଗା ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଅବତରିଲେ, ଉଡ଼ୁଥିବା ନଗର, ଘୋଡ଼ା, ମହାଗଜ ଆକୃତି ଆକାଶରେ ଚାଲିଛି। ଦେବମାନେ ନୌକାରେ ବସି ଏହି ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଗଙ୍ଗାବତରଣ ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ଚମକୁଥିଲା। ଆକାଶ ମେଘରେ ଭରିଗଲା, ଶତସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଶୁଶୁକ, ସର୍ପ, ଚଞ୍ଚଳ ମାଛ ଅନେକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଅନେକ ଧାରାରେ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଆକାଶରେ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା। ପ୍ରବାହିତ ଜଳ ମଧ୍ୟେ ଶାରସ ଦଳ ମେଘ ଭଳି ଚାଉଁଥିଲେ; କେବେ ଗଙ୍ଗା ତୀବ୍ର ଗତିରେ, କେବେ ତେଢ଼ା, କେବେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବହୁଥିଲେ। କେତେଠି ତୀବ୍ର ଭାବେ ଉପରକୁ ଉଠୁଥିଲେ, କେତେଠି ଦୀର୍ଘ ଭାବେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବହୁଥିଲେ; କେବେ ଜଳ ଜଳ ସହିତ ଚକ୍ରାକାର ଭାବେ ଟକ୍କର ଦେଉଥିଲା। ପୁଣିପୁଣି ଗଙ୍ଗା ଉପରକୁ ଉଠି ଆଉ ତଳକୁ ପଡ଼ୁଥିଲେ; ଶଙ୍କରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ଯେଉଁ ଜଳ ବହିଥିଲା, ସେଉଁଠି ପୃଥିବୀରେ ତଳ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ଅପୂର୍ବ ଭାବେ ଚମକୁଥିଲା; ଏଠି ଭୂମିରେ ବସୁଥିବା ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହି ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଏହାକୁ ପବିତ୍ର କହିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଶାପ ପାଇଁ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏଠି ସ୍ନାନ କରି ଅପବିତ୍ରତାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଏହି ଜଳ ସେମାନଙ୍କ ପାପ ଧୋଇଦେଲା, ସେମାନେ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଲେ। ପୁଣି ଆକାଶକୁ ଯାଇ, ସେମାନେ ନିଜ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ; ଲୋକମାନେ ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଜଳ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହେଲେ; ଭାଗୀରଥ ରାଜା ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ମହାରାଜ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବ, ଋଷି, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ମହାନାଗ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସମସ୍ତ ଜଳଚର ଗଙ୍ଗାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଖୁସି ହେଲେ; ଯେଉଁଠି ରାଜା ଭାଗୀରଥ ଯାଉଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଦୀପ୍ତିମାନ ଗଙ୍ଗା ଯାଉଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଏପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ତେବେ ଜହ୍ନୁ ନାମକ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଗଙ୍ଗା ବଢ଼ିଗଲେ। ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଦେଖି ଜହ୍ନୁ ରାଗିଗଲେ, ଏବଂ ଅପୂର୍ବ କୌଶଳରେ ସମସ୍ତ ଗଙ୍ଗାଜଳ ପିଇଗଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷିମାନେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସେମାନେ ମହାତ୍ମା ଜହ୍ନୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଗଙ୍ଗାକୁ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତେବେ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଜହ୍ନୁ ତାଙ୍କ କାନରୁ ଗଙ୍ଗାକୁ ବାହାର କଲେ; ଏହି କାରଣରୁ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଜହ୍ନୁର କନ୍ୟା, ଜାହ୍ନବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପୁଣି ଗଙ୍ଗା ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ଏବଂ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ ଗଙ୍ଗା ଭୂମିର କାମନା ପୂରଣ କରିବାକୁ ପାତାଳ ଲୋକକୁ ଅବତରିଲେ; ଏହିପରି ଭାବେ ରାଜା ଭାଗୀରଥ ସାବଧାନରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ନେଇ ଚାଲିଲେ।