ସୀତା ନିଜର ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ନେଇ ବହୁ ପ୍ରକାର ଭାବନା କରିଥିଲେ। ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଯେହেতୁ ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରନ୍ତି, ସେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାୟକ ବୋଲି ସନ୍ଦେହ କଲେ। ଏହି ଭାବନା ହୃଦୟରେ ଆସିବା ସହିତ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ସୁକୁମାରୀ ସୀତା, ବାନର ହନୁମାନଙ୍କୁ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ସୀତାଙ୍କ ଏହି ନିଶ୍ଚୟକୁ ଅନୁଭବ କରି, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ ମନମୋହକ ଓ ଶୁଭ ଶବ୍ଦରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ରାମ ହେଉଛନ୍ତି ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କର ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପ୍ରତାପରେ ବିଶ୍ରୁତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି, ସତ୍ୟବାଦୀ, ମୃଦୁ ଓ ମିଠା କଥା କହୁଥିବା, ବାଣୀଦେବତା ସରିକି। ରୂପରେ ମନୋହର, ଆକର୍ଷକ ଓ ଶ୍ରୀମନ୍ତ, ମନମଥ ଭଳି ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ; କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମହାବଳଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା, ବିଶ୍ୱରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରଥୀ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁର ଛାୟାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ରକ୍ଷିତ; ହରିଣ ରୂପେ ରାମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂରେ ନେଇଯିବା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଏକାକି ସ୍ଥାନରେ ଧରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଫଳ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବେ, କାରଣ ଶୂରବୀର ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ। କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ଅଗ୍ନିସ୍ପର୍ଶୀ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିନାଶ କରିଦେବେ; ମୁଁ ତାଙ୍କ ଦୂତ ହୋଇ ଏଠାରେ ଆସିଛି। ପ୍ରଣାମ କରି, ମହାବାହୁ ରାମ ଆପଣଙ୍କର କୁଶଳ କୁସଳ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ବାନରମୁଖ୍ୟା ସୁଗ୍ରୀବ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ସଦା ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତିଭାକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି; ରାମ ସଦା ଆପଣଙ୍କୁ ମନେ କରନ୍ତି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଆପଣ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ଓ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ରାମ ଓ ମହାରଥୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବେ। ବାନରମାନ୍ୟମଧ୍ୟରେ ମୋ ନାମ ହନୁମାନ, ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଅପାର ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ। ମୁଁ ବିପୁଳ ସାଗର ଉଲଂଘି ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି, ଓ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପାଦ ରଖିଛି। ମୋର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଭରସା କରି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି; ମୁଁ ଆପଣ ଭାବୁଛନ୍ତି ସେଉଁଠି ନୁହେଁ, ଏହି ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ—ମୋ କଥାରେ ଆସ୍ଥା ରଖନ୍ତୁ। ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ମହାନ୍ୟ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚତିରିଶ ଶର୍ଗର କଥା। ବାନରମୁଖ୍ୟ ହନୁମାନଙ୍କ ଠାରୁ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବୈଦେହୀ ସୀତା ମୃଦୁ ଓ ମିଠା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ହେ ବାନର, ଆଉଥରେ ମୋତେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଚିହ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣନା କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ଦୁଃଖ ହ୍ରାସ ପାଉ। ତାଙ୍କର ଦେହଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଉପସ୍ଥ, ବାହୁ, ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହ।" ଏପରି ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ରାମଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ରୂପ ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଏହା ଭାଗ୍ୟର କଥା ଯେ, ଆପଣ ମୋ ପାଖରେ ତାଙ୍କର ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ରୂପ ବିଷୟରେ ପଚାରିଛନ୍ତି, ହେ ପଦ୍ମନୟନୀ। ମୋଠାରୁ ଶୁଣନ୍ତୁ, ହେ ବିସ୍ତୃତନୟନୀ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ, ଯାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ। ରାମଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମପତ୍ର ସମାନ, ମୁଖ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ, ରୂପ ଓ ଦୟାରେ ଶୋଭିତ, ହେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ। ତେଁ ସୌର୍ଯ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଧୈର୍ୟରେ ଧରିତ୍ରୀ, ଜ୍ଞାନରେ ବୃହସ୍ପତି, ଖ୍ୟାତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ନିଜ ଜନମାନ୍ୟଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ନିଜ ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମର ପାଳକ, ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ। ରାମ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ସମସ୍ତ ଶାସନର ସ୍ଥାପକ ଓ ପାଳକ। ସେ ଶୋଭାମୟ, ମହାମାନ୍ୟ, ଦୀର୍ଘବ୍ରତୀ, ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞ, ଶିଷ୍ଟାଚାରରେ ପାରଙ୍ଗତ। ରାଜନୀତିରେ ଦକ୍ଷ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ଜ୍ଞାନୀ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ଶିଷ୍ଟ, ଶତ୍ରୁଦଳନ। ସେ ଯଜୁର୍ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବେଦବିଦ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଓ ବେଦ ଓ ଉପବେଦରେ ନିପୁଣ। ବିସ୍ତୃତ କନ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଶଂଖ ସମାନ କଣ୍ଠ, ଶୋଭାମୟ ମୁଖ, ଗୁପ୍ତ କଣ୍ଡ, ତାମ୍ରାଭା ଚକ୍ଷୁ—ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ରାମ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି। ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ମୃଦୁ ଢୋଲ ସମାନ, ଚର୍ମ ସମ୍ମୃଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦେହ ସମମାପ୍ତ, ଅଂଗସବୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ। ସେ ତିନି ପ୍ରକାରେ ଦୃଢ଼, ତିନି ପ୍ରକାରେ ଦୀର୍ଘ, ତିନି ପ୍ରକାରେ ସମ, ତିନି ପ୍ରକାରେ ଉଚ୍ଚ, ତିନି ପ୍ରକାରେ ତାମ୍ର, ତିନି ପ୍ରକାରେ ମୃଦୁ, ତିନି ପ୍ରକାରେ ଗଭୀର। ତିନିଟି ରେଖା, ତିନିଟି ଭଙ୍ଗି, ଚାରିଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ, ତିନିଟି ମୁଣ୍ଡ, ଚାରିଟି ଭାଗ, ଚାରିଟି ଚିହ୍ନ, ଚାରିଟି ଉପସ୍ଥ, ଚାରିଟି ସମତା। ଚଉଦ ଯୁଗଳ, ଚାରି ଦାନ୍ତ, ଚାରି ଚଳ, ବଡ଼ ଓଠ, ଜଉ, ନାକ, ପାଞ୍ଚ ମୃଦୁ ଗୁଣ, ଆଠ ବଂଶ। ଦଶ ପଦ୍ମସଦୃଶ ଗୁଣ, ଦଶ ବ୍ୟାପକ ଗୁଣ, ତିନିଟି ରେ ଅବର୍ତ୍ତିତ, ଦୁଇଟି ଶ୍ୱେତ ଚିହ୍ନ, ଛଅ ଉଚ୍ଚତା, ନଅ ଦୀର୍ଘ ଅଂଶ, ତିନି ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ। ସେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ପ୍ରୀତ, ଶ୍ରୀମାନ୍ତ, ଦାନ ଓ ଦୟାରେ ରତ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜ୍ଞାନରେ ଦକ୍ଷ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭାଷା କହନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଭିନ୍ନ ମାତାର ସହୋଦର, ସଉମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ, ସମ ମମତା, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ସମାନ। ସେଇ ସୁର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା, ଶ୍ରୀମାନ୍ତ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଶାଳ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ। ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ତଳାଶ କରି, ସେମାନେ ଆମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ ଦେଶ ଦେଶ ଘୁଞ୍ଚିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ। ଏଭଳି ଖୋଜିବାକୁ ଗଲାବେଳେ, ରୁଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ ତଳେ ଗଛମାଳା ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବ ନିୟତିରେ ରଖାଯାଇଥିବା ପଶୁମୁକ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।