ଅନ୍ଧାରାରେ ଚଳିବା ଏବଂ ଆପଣା ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ବଦଳାଇପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିବା ବାନରଟିକୁ ଦେଖି, ଦୀର୍ଘ ଉପବାସ ଓ ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ସୀତା କହିଲେ, “ଏ ରାତିରେ ଚଳିବା ବାନର, ତୁମେ ପୁନି ମୋତେ ଦୁଃଖ ଦେଉଛ, ଏହା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ, ଶାୟଦ ମୋ ଅନୁମାନ ଭୁଲ, କାରଣ ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛି। ଯଦି ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଦୂତି ଭାବରେ ଆସିଛ, ତେବେ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଏ ବାନର ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାମଙ୍କ କଥା ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ମୋତେ ତାହା କହ। ଏ ଶାନ୍ତ ବାନର, ରାମଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ବିବରଣା କର, କାରଣ ସେ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ; ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟକୁ ଏମିତି ଆକର୍ଷଣ କରୁଛ, ଯେପରି ନଦୀର ତୀରକୁ ତାର ଧାରା ଆକର୍ଷଣ କରେ। ମନେ ହେଉଛି, ଏ ଜଙ୍ଗଲବାସୀ ମଧ୍ୟରୁ ରାଘବଙ୍କ ଦୂତ ଆସିଛି, ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଆତୁର ହୋଇଥିବା ମୋ ପାଇଁ ଏ ଦୃଶ୍ୟ ଜଣେ ସ୍ବପ୍ନର ଆନନ୍ଦ ଭଳି। ଯଦି ସ୍ବପ୍ନରେ ମୁଁ ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଥାନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ନିରାଶ ହେଇନଥାନ୍ତି; ସ୍ବପ୍ନ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ସାଥୀ ହେବ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ସ୍ବପ୍ନ ଭାବୁନାହିଁ, କାରଣ ସ୍ବପ୍ନରେ ବାନର ଦେଖିବା ଶୁଭ ନୁହେଁ, ତଥାପି ମୋ ପାଖରେ ଶୁଭ ଆସିଛି। ଏହା ମନର ଭ୍ରମ ହେବା ସମ୍ଭବ, ବା ବାୟୁରେ ଆସିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ, ବା ମନୋବିକାର, ବା ମୃଗମାୟା? କିନ୍ତୁ ଏହା ମନୋବିକାର ନୁହେଁ, ମୃଗମାୟା ନୁହେଁ, ମୁଁ ମୋ ଅବସ୍ଥା ଓ ଏ ଜଙ୍ଗଲବାସୀକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁଛି। ଏପରି ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ବିବେଚନା କରି, ଦୂର୍ବଳ ଦୂତ ବାନରଟିକୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସମାନେ ରୂପ ବଦଳାଇପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିବାରୁ, ସୀତା ତାକୁ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମାନ୍ୟ ଭାବି ସନ୍ଦେହ କଲେ। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ନିଜ ଉତ୍ତର ଦେଲେନାହିଁ। ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଅନୁସାରେ, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ ମନ ହରାଇବା ପ୍ରସନ୍ନ ସବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ରାମ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣ ଦେବତା ପରି। ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି, ତାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟ ଓ ମୃଦୁ, ବାକ୍ଦେବତା ପରି। ତିନି ଅତି ରୂପବାନ୍, ଆକର୍ଷକ, ଶ୍ରୀମୟ, ମନ୍ମଥ ପରି; କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ। ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ବାହୁର ଛାୟାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଛି; ମୃଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି ରାମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂର କରି ତୁମକୁ ଏକାକି ଉଠାଇ ନିଆଯାଇଥିଲେ। ଏହାର ଫଳ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ, କାରଣ ଶୌର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣକୁ ସଂହାର କରିବେ। କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ତୀର ଅଗ୍ନି ପରି ଦହି ଦେବେ; ତାଙ୍କ ଦୂତି ଭାବରେ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ଜିଜ୍ଞାସା କରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ମିତ୍ର ବାନର ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଉଛନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟ ବାନର ରାଜା, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ତୁମ ଦକ୍ଷତାକୁ ସମ୍ମରଣ କରନ୍ତି; ରାମ ସଦା ତୁମ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି। ଶୁଭ କ୍ଷଣରେ, ଏ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତୁମେ ଜୀବିତ ଅଛ; ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ରାମ ଓ ମହାରଥୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା। ମୁଁ ବାନରମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ହନୁମାନ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଅପାର ଶକ୍ତି ଥିବା। ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ଏସି, ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପା ଦେଇଛି। ମୋ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି; ଏ ମହିଳା, ମୁଁ ତୁମେ ଭାବୁଥିବା ପରି ନୁହେଁ। ଏ ସନ୍ଦେହ ତ୍ୟାଗ କର; ମୋ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରଖ।” ଏଉଁ ସମୟରେ, ଶ୍ରୀମତ୍ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ଶୁଭ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚତିରିଶ ଶର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାମଙ୍କ ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି, ବାନରମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନଙ୍କୁ, ସୀତା ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଏ ବାନର, ମୋ ଦୁଃଖ ନ ଆସୁ, ଏପରି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ବିବରଣା ପୁନି କହ। ତାଙ୍କ ଦେହ ଓ ରୂପ ବିବରଣା କର, ତାଙ୍କ ଉରୁ ଓ ବାହୁ ବିଷୟରେ କହ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ। ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଏବେ ରାମଙ୍କ ଏକାନ୍ତ ସତ୍ୟ ଚିହ୍ନ ବିବରଣା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। “ଏ ବିଦେହୀ, ତୁମେ ତୁମ ପତି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ରୂପ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ; ଏହା ଅତି ଶୁଭ। ଏ ବିଶାଳ ଦୃଷ୍ଟିବାନ୍, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଚିହ୍ନ ମୋଠୁ ଶୁଣ। ରାମଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି, ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି, ରୂପ ଓ ଦୟାରେ ନିର୍ମଳ, ଏ ଜନକନନ୍ଦିନୀ। ଚମକରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ସହିଷ୍ଣୁତାରେ ପୃଥିବୀ ପରି, ବୁଦ୍ଧିରେ ବୃହସ୍ପତି ପରି, ଖ୍ୟାତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି। ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ନିଜ ଜନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ନିଜ ଆଚରଣ ଓ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କରିଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଦଳନ କରିଥିବା। ସେ ଚାରି ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଜଗତର ସୀମା ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା। ସେ ଚମକୁଥିବା, ଅତି ସମ୍ମାନିତ, ପତ୍ନୀପ୍ରତି ଦୃଢ଼, ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞ, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ଦକ୍ଷ। ସେ ରାଜନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତ, ଜ୍ଞାନୀ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ଶିସ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିଥିବା। ସେ ଯଜୁର୍ବେଦରେ ଶିକ୍ଷିତ, ବେଦଜ୍ଞାନେ ସମ୍ମାନିତ, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ବେଦ ଓ ଉପବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତାଙ୍କ ଉରୁ ବିଶାଳ, ବାହୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗଳ ଶଙ୍ଖ ପରି, ମୁହଁ ରୂପବାନ୍, ଗୁପ୍ତ କନ୍ଧ, ଚକ୍ଷୁ ତାମ୍ର ରଙ୍ଗର—ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ରାମ ଭାବି ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସ୍ବର ଢୋଳ ପରି ଗଞ୍ଜିଥାଏ, ଚର୍ମ ମୃଦୁ, ଶକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦେହ ସମତୁଳିତ, ଅଙ୍ଗ ଚିହ୍ନିତ, ଅତି ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ।” ଏପରି ହନୁମାନ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ଓ ଦେହ ଚିହ୍ନ ସୀତାଙ୍କୁ ବିବରଣା କଲେ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ ହ୍ରାସ ହେଉଥିଲା।