ସୀତା ଦେବୀ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଘଟଣାରେ ମଧ୍ୟ, ମହାପ୍ରତାପୀ ସୌମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜଣେ ସଜନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ସ୍ୱରୂପ, କୁଶ ଓ ଚିର ରେ ପରିଧାନ କରି, ତାଙ୍କଠାରେ ଅଗ୍ରଜ ଭାଇ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ। ଆମେ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ଆଗୁଁ ଦେଖିନଥିବା ଭୟଙ୍କର ଓ ଗଭୀର ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲୁ। ଦଣ୍ଡକ ଅରଣ୍ୟରେ ମହାବଳୀ ରାମଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଜନାନୀ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇ, ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ନିଯାଇଥିଲି। ଏଠାରେ ରାବଣ ମୋତେ ଦୁଇ ମାସ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସମୟ ଦେଇଛି; ଏହି ଦୁଇ ମାସ ପରେ, ମୁଁ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି। ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ଚତୁର୍ତ୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଜଣାଇବା କଥା ଶୁଣି, ବନର ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କଥା କହିଲେ। "ମାତା, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ରାମଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଆସିଛି; ରାମ ଠିକ୍ ଅଛନ୍ତି, ଓ ସେ ଆପଣଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଆପଣଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଚିନ୍ତିତ। ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଆପଣଙ୍କ ନିକଟ ମିତ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ବିନମ୍ର ହୋଇ ନମସ୍କାର କରିଛନ୍ତି।" ଦୁଇ ଶୂରବୀର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ଶୁଣି, ସୀତା ଦେବୀ ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ନିଜ ଜନକୁ ଜୀବନରେ ଦେଖିବାର ଆନନ୍ଦ ଶତବର୍ଷ ଜୀବନରୁ ମଧୁର।" ଏହି ଦୁଇ ପାଖରେ ଆସିବାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମ ନେଲା; ଦୁଇଜଣେ ଏକାପରେ ଏକା ଭରସା କରି ଆଲୋଚନା କରିଲେ। ହନୁମାନ ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶୁଣି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ହନୁମାନ ଏକାପରେ ଏକା ନିକଟ ଆସୁଥିବାରେ, ସୀତା ତାଙ୍କୁ ରାବଣ ଭାବି ସନ୍ଦେହ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। "ହାୟ, ମୁଁ ଏପରି କଥା କହିଥିବାରେ ଲଜ୍ଜା! ଏହି ରୂପ ନେଇ ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ରାବଣ।" ଅଶୋକ ଗଛର ଡାଲି ଛାଡ଼ି, ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ, ସୀତା ଜମିଉପରେ ବସିଗଲେ। ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ; କିନ୍ତୁ ସୀତା ଭୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆଉ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ହନୁମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ଦେଖି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ମୁହଁ ଥିବା ସୀତା, ଗଭୀର ଦିଘା ନିଶ୍ୱାସ ନେଇ, ମୃଦୁ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, "ଯଦି ତୁମେ ମାୟାବୀ ରାବଣ ନିଜ ରୂପ ବଦଳାଇ ଆସିଛ, ଏବଂ ମୋତେ ଆଉ ଦୁଃଖ ଦେଉଛ, ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଜନସ୍ଥାନରେ ଜଟାଧାରୀ ରୂପ ନେଇଥିଲା, ତୁମେ ସେଇ ରାବଣ ଅଟ doubt। ନିଶାଚର, ତୁମେ ଏକାପରେ ଏକା ରୂପ ବଦଳାଇ ପାର, ମୋତେ ଉପବାସ ଓ ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ କରି, ଆଉ ଦୁଃଖ ଦେଉଛ, ଏହା ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "କିମ୍ବା ମୋର ସନ୍ଦେହ ଠିକ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋର ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦ ହେଲା। ଯଦି ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଆସିଛ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ମୁଁ ଚାହେ, ବନରେ ଆସିଥିବା ବାନର ମଧ୍ୟରୁ ଆପଣ ରାମଙ୍କ କଥା କହ। ମୋତେ ରାମଙ୍କ ଗୁଣ କହ, ମୃଦୁ ବାନର, କାରଣ ସେ ମୋ ପ୍ରିୟ; ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟକୁ ନଦୀର ତୀରକୁ ଧାରା ଭଳି ଟାଣି ନେଉଛ।" "ସ୍ୱପ୍ନର ସୁଖ କିପରି ମଧୁର, ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଉଠାଇ ନିଯାଇ ବସି, ବନବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ରାଘବଙ୍କ ଦୂତକୁ ଦେଖୁଛି। ଯଦି ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ରାଘବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଥାନ୍ତି, ମୁଁ ନିରାଶ ହେଇନଥାନ୍ତି; ସ୍ୱପ୍ନ ମଧ୍ୟ ମୋର ସାଥୀ। ମୁଁ ଏହାକୁ ସ୍ୱପ୍ନ ଭାବୁନାହିଁ, କାରଣ ସ୍ୱପ୍ନରେ ବାନର ଦେଖିବା ଶୁଭ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୋତେ ଶୁଭ ମିଳିଛି।" "ଏହା ମନର ଭ୍ରମ, ବା ପବନ ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ, କିମ୍ବା ମନୋବିକାର, କିମ୍ବା ମୃଗମାୟା? କିନ୍ତୁ ଏହା ମନୋବିକାର ନୁହେଁ, ମୁଁ ନିଜକୁ ଜାଣିଛି, ବନବାସୀକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛି।" ଏପରି ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଦୂର୍ବଳତା ବିଚାର କରି, ରାକ୍ଷସମାନେ ରୂପ ବଦଳାଇ ପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିବାରୁ, ସୀତା ହନୁମାନଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟ ଭାବି ନିଶ୍ଚିତ କଲେ। ଏହି ଭାବ ନେଇ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା, କ୍ଷୀଣ କଟି ଥିବା, ବାନରଙ୍କୁ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ସୀତାଙ୍କ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣି, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ ମନମୋହକ ଶବ୍ଦରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ। "ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକିବା, ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଜଗତର ପ୍ରିୟ, ରାମ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ରାଜା, ବୈଶ୍ରବଣ ଭଳି। ପ୍ରତାପରେ ବିଶ୍ୱନୁ ଭଳି, ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ସତ୍ୟ ଓ ମୃଦୁ, ବାଣୀଦେବ ଭଳି।" "ସେ ଦେଖିବାରେ ଶୋଭାମୟ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଧନୀ, ମଦନ ଭଳି; କ୍ରୋଧ ଆସିଲେ, ମହାବୀର, ରଥୀମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ତାଙ୍କ ଭୁଜ ଛାଏରେ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଛି। ମୃଗ ରୂପ ନେଇ ରାମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂର କରି, ତୁମକୁ ଏକା ଅନ୍ୟ ଜନେ ଉଠାଇ ନେଲେ; ଶୀଘ୍ର ତାହାର ଫଳ ଦେଖିବ, ପ୍ରତାପୀ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।" "କ୍ରୋଧରେ ତିର ଛାଡ଼ି, ଅଗ୍ନି ଭଳି ଦହିବେ; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଦୂତ ଭାବେ ଆସିଛି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ନମସ୍କାର କରି, ଆପଣଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ଚାହିଲେ; ରାମଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ବାନର ମଧ୍ୟରେ ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ପଠାଇଛନ୍ତି।" "ବାନରମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ସବୁବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ସୌକଳ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି; ରାମ ସତତା ଆପଣଙ୍କୁ ଭାବନ୍ତି।" ଏଭଳି ମଧୁର କଥା ହନୁମାନ ସୀତାଙ୍କୁ କହି, ତାଙ୍କ ଶୋକକୁ ଅଳ୍ପ କଲେ, ଆଶା ଦେଲେ, ଓ ରାମଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଲେ।