ଭାଗୀରଥଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଉପାସନା ଓ ଗଙ୍ଗା ଅବତରଣ ଭାଗୀରଥ ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଭିଜିଯାଇଛି, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ମୋ ଉତ୍ତରପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ ନଶ୍ୱ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିଯିବ। ଏହି ପରମ ଦୟା ଆମ ବଂଶରେ ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।” ଏହିପରି ଭାବରେ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ରାଜାଙ୍କୁ ମଧୁର ଓ ଶୁଭ କଥା କହିଲେ, “ଭାଗୀରଥ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅତି ମହାନ। ତୁମେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ମହାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧ୍ୟା ଓ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ରାଜା। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଏହି ହିମାଳୟର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କର, କାରଣ ଧରା ତାଙ୍କ ଅବତରଣକୁ ସହିପାରିବ ନାହିଁ। ଶିବ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ଏହି ଭାର ବହିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ, ମାରୁତମଣ୍ଡଳ ସହ ଗଗନକୁ ଚଳିଗଲେ। ଏହାରେ ଏକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ଓ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦେବତାମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଭାଗୀରଥ ଭୂମିରେ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦେଇ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କଲେ। ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, ଉମାପତି, ପଶୁପତି ଶିବ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୟାଭାବରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ଉପାସନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି। ମୁଁ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି। ହିମାବତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବି।” ତାପରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହିମାବନ୍ତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଗଙ୍ଗା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ ଓ ଅପାର ଗତି ସହ ଆକାଶରୁ ଅବତରିଲେ। ଗଙ୍ଗା ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ପଡିଲେ, ତାଙ୍କ ଅପାର ଗତି ଓ ଅହଂକାର ଦେଖି ଶିବ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ତେଣୁ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ଶିବ ତାଙ୍କ ଜଟାରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ବନ୍ଦୀ କରିଦେଲେ। ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଶିବଙ୍କ ଜଟାର ଗୁହାରେ ଗଙ୍ଗା ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ଚାଲି ଫେରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚିପାରୁନଥିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତପସ୍ଵୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବଡ ଖୁସି ହେଲେ। ତାପରେ ହର ଗଙ୍ଗାକୁ ବିନ୍ଦୁସାର ହ୍ରଦ ଦିଗରେ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏହି ମୁକ୍ତି ସହ ସାତଟି ଧାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା— ତାହାରୁ ତିନିଟି ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ଜଳ ହିସାବରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ବହିଲା: ହ୍ଲାଦିନୀ, ପାବନୀ, ଓ ନଳିନୀ। ଅନ୍ୟ ତିନିଟି ଧାରା, ଯେଉଁମାନେ ପଶ୍ଚିମକୁ ବହିଲେ, ସେମାନେ ଥିଲେ: ସୁଚକ୍ଷୁ, ସିତା, ଓ ସିନ୍ଧୁ। ସପ୍ତମ ଧାରା ଭାଗୀରଥଙ୍କ ରଥ ପଛରେ ଚାଲିଲା। ଭାଗୀରଥ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚଢି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ପଛରେ ମହାଗଙ୍ଗା ଚାଲିଲେ। ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ଗଗନ ମାର୍ଗେ ଅବତରି ଗଙ୍ଗା ପୃଥିବୀରେ ପଡିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ ଜଳ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା, ମାଛ, କଛୁଆ ଓ ଶୁସୁକ ଦଳ ତାହା ସହ ବହୁଥିଲେ। ଏହି ଜଳ ଭୂମିରେ ପଡି ଭୂମିକୁ ଅପୂର୍ବ ଚମକ ଦେଲା। ଏହି ଅବତରଣ ଦେଖି ଦେବ, ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଗଗନରେ ମହାନ ରଥମାନେ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଆକୃତିର ଶୂଭ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଉଡୁଥିଲା। ଦେବମାନେ ନୌକାରେ ଚଡ଼ି ଏହି ଅପୂର୍ବ ଗଙ୍ଗା ଅବତରଣ ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଏକଠା ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ଚମକୁଥିଲା। ଗଗନ ମେଘରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ସଦୃଶ ଚମକିଉଠିଲା, ମାଛ, ନାଗ ଓ ଶୁସୁକ ଚଞ୍ଚଳ ହେଉଥିଲେ। ଗଗନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଦୃଶ ଚମକୁଥିଲା, ଶୁକ୍ଲ ହଂସ ଦଳ ମେଘ ପରି ଉଡୁଥିଲେ, ଗଙ୍ଗା କେବେ ତ୍ୱରିତ, କେବେ ବାକ୍ର, କେବେ ବିଶାଳ ରୂପେ ବହୁଥିଲେ। କେଉଁଠି ତିନି ତୁଳି, କେଉଁଠି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଚାଲୁଥିଲେ, କେବେ ଜଳ ଉପରେ ଜଳ ଆଘାତ ହେଉଥିଲା। ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ପଡିଥିବା ଜଳ ପୁନି ଭୂମିକୁ ଫେରିଯାଉଥିଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ଦୌଷ୍ୟ ହୀନ ଜଳ ଭୂମିରେ ଚମକିଉଠିଲା। ଏଠାରେ ଅନେକ ଋଷି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହି ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଏହାକୁ ପବିତ୍ର ଘୋଷଣା କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ଶାପ ପାଇଁ ଗଗନରୁ ଭୂମିକୁ ପଡିଥିଲେ, ସେମାନେ ଏଠି ଅଭିଷେକ କରି ଦୌଷ୍ୟ ହୀନ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପାପ ଦୂର ହେଲା, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ପୁନି ଗଗନକୁ ଯାଇ ନିଜ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଲୋକମାନେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜଳ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ସମସ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ଭାଗୀରଥ ରାଜା ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚଢ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବ, ଋଷି, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ଶିବଙ୍କ ଦୟାରେ ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ଭୂମିରେ ଅବତରିଲେ, ପୃଥିବୀ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ରତାର ଅନୁଭୂତି କରିଲେ।