ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା ଦୁଃଖରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ନିମଜ୍ଜିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ସମ୍ମାନିତ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି ହସି ଉପଦେଶ ଦେଲେ। "ଏହି ଶ୍ଲୋକକୁ ଏହିପରି ରହିବାକୁ ଦିଅ," ସେ କହିଲେ, "ଏଠାରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର କିଛି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ମୋର ଇଚ୍ଛାରେ, ହେ ବୃହତ୍ତମ ଋଷି, ଏହି ସରସ୍ବତୀ ତୁମରେ ଉଦୟ ହୋଇଛି।" ତାଙ୍କ ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ରାମଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଲେଖିବାକୁ କହିଲେ। "ରାମଙ୍କର ଗଥା କଥା କର, ଯେପରି ବିଶ୍ୱାସୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ହେବାର କଥା ତୁମେ ନାରଦଙ୍କୁ ଶୁଣିଥିଲେ।" ସେ କହିଲେ, "ରାମ, ସୌମିତ୍ରୀ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଏବଂ ବୈଦେହୀଙ୍କ ସହ ଘଟିଥିବା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଲେଖ।" "ସମସ୍ତ ଅଜଣା କଥା ତୁମେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇବେ; ଏହି କବିତାରେ କୌଣସି ମିଥ୍ୟା ସମ୍ବାଦ ନାହିଁ।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ରାମଙ୍କର ପବିତ୍ର କଥାକୁ ଏହି ଶ୍ଲୋକରେ ଲେଖ।" ସେ କହିଲେ, "ଯେତେବେଳେ ପର୍ବତ ଓ ନଦୀ ଧରାରେ ଅବିରତ ରହିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ରାମାୟଣ କଥା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଳିତ ହେବ।" ଏହାକୁ କହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଓ ବୃହତ୍ତମ ଋଷି ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପ୍ରস্থান କରିଲେ। ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ସେହି ଶ୍ଲୋକକୁ ବାରମ୍ବାର ଗାଇଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଓ ଅଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ। ସେହି ମହାନ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରି ପଦ ମାପରେ ଗାଇଥିବା କଥା, ପୁନରାବୃତ୍ତିରେ, ଦୁଃଖକୁ କବିତାରେ ପରିଣତ କରିଦେଲା। ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ, ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ଶୁଧ ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ସେ ବିଚାର କରିଲେ, "ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାମାୟଣକୁ ଏହି ପଦରେ ଲେଖିବି।" ସେ ଉଚ୍ଚ ଥିମ୍ସ, ଅର୍ଥ, ଓ ଶବ୍ଦରେ ରାମଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧିକୁ ବଢ଼ାଇଲେ, ସହସ୍ର ପଦରେ ସେ ଗାଥାକୁ ରଚିଲେ, ଯାହା ଗର୍ବର ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା। ଏହି କଥାରେ, ଗଢ଼ନାର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ସ୍ୱୀଟ୍ ବାକ୍ୟ ଓ ସଂଯୋଗ ଥିଲା, ଯାହା ରାଘୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର କଥାକୁ ଶୁଣିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲା। ଏହା ସହିତ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମଙ୍କର କଥାକୁ ରଚନା କରିବାକୁ ଯାତ୍ରା କରିଲେ, ଯାହା ସେ ନାରଦଙ୍କୁ ଶୁଣିଥିଲେ। ରାମଙ୍କର ଜନ୍ମ, ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଦୃଢତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟତା, ସହିତ ତାଙ୍କର ଧୈର୍ୟ, ମୃଦୁତା, ଓ ସତ୍ୟତା—ସମସ୍ତ କଥା ଏହି ଗାଥାରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲା। ଏହା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ କଥା, ଭିଷ୍ମାନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ସାହାଯ୍ୟ, ଜନକୀଙ୍କ ବିବାହ, ତାଳ ଭଙ୍ଗ—ସମସ୍ତ କଥା ଦେଖା ଗଲା। ରାମ ଓ ପରଶୁରାମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ, ଦଶରଥଙ୍କର ଗୁଣ, ରାମଙ୍କର ପଦ ଦିଆ—ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଏହି କଥାରେ ଦେଖାଗଲା। ଏହି କଥାରେ ରାମଙ୍କର ନିକାଳ, ତାଙ୍କର ବିସ୍ମୟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣା ଯଥା ଗଙ୍ଗା ପାର କରିବା, ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ସହ ମିଳିବା, ଚିତ୍ରକୁଟ ଦେଖିବା—ସମସ୍ତ କଥା ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲା। ଏହିପରି, ରାମଙ୍କର ଏହି ଗାଥା, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ମିଳିବା, ବାଲୀଙ୍କ ସହ ମୁକାବିଲା, ଓ ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥାନ—ସମସ୍ତ କଥା ନିକଟରେ ଆସିଲା। ଏହି କଥାରେ, ରାମଙ୍କର କଥା ମାନବତାରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖିଛି, ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ ହେବାକୁ ଥିବା। ଏହା ସବୁ ଘଟଣା ଏକ ଅନନ୍ୟ ଗାଥାରେ ରଚିତ ହେଲା, ଯାହା ସଦା ସମୟ ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଳିତ ହେବ।