ଏକ ଦିନ ରାତିରେ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ତୃଜଟାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ ଗତ ରାତିରେ କେମିତି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ? ଆମକୁ କୁହ, ତୁମ ସ୍ୱପ୍ନର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ଆଗ୍ରହୀ।” ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ତୃଜଟା ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନର କଥା କହିଲେ—“ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦାନ୍ତର ପଳଙ୍କୀ ଆକାଶରେ ଉଡୁଛି। ଏହାରେ ରାଘବ ନିଜେ, ଧଳା ମାଳା ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି। ସହସ୍ର ଘୋଡ଼ା ଏହି ପଳଙ୍କୀକୁ ଟାଣୁଛି। ମୋ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଆଉ ଦେଖିଲି, ସୀତା ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏକ ଧଳା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ସୀତା ରାମଙ୍କ ସହିତ ଏମିତି ଏକତ୍ରିତ ଥିଲେ, ଯେପରି ରଶ୍ମି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ। ପୁନି ମୁଁ ଦେଖିଲି, ରାଘବ ଚାରି ଦାନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛନ୍ତି। ସେହି ହାତୀ ଉପରେ ବସି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଚମକୁଛନ୍ତି, ଏମିତି ଲାଗୁଛି ଯେପରି ଦୁଇଜଣ ଏକ ପାହାଡ଼ ପ୍ରଭା ଦେଉଛନ୍ତି। ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସେମାନେ ଜାନକୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେହି ପାହାଡ଼ର ଶିଖରେ, ଆକାଶରେ ଦଢ଼ିଆ ହାତୀ ଆଗରେ, ଜାନକୀ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ତାଙ୍କର କନ୍ଧ ଉପରେ ବସିଥିଲେ। ପରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କ ଛାତିରୁ ଉଠି, କମଳନୟନୀ ସୀତା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମୁହଁକୁ ନିଜ ହାତରେ ପୋଉଛିଲେ। ତା’ପରେ ସେହି ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ସହିତ, ସୀତା ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ହାତୀରେ ବସି ଲଙ୍କା ଉପରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇଥିଲେ। ପୁନି ଦେଖିଲି, କକୁତ୍ସ୍ଥ ନିଜେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସୀତା ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ, ଅଷ୍ଟ ପାଣ୍ଡୁ ବୃଷଭ ଦ୍ୱାରା ଏକ ରଥ ଚାଳିତ। ସେ ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଆସିଲେ। ଆଉ ଏକ ଦିଗରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଦେଖାଦେଲେ। ସେ, ତାଙ୍କର ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାହିଁ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଚାଲିଗଲେ। ମୋ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଯାହାଙ୍କର ପ୍ରଭା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତା ସହିତ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି; ଏହି ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ କେହି ବି ଜିତିପାରିବେନି। ରାକ୍ଷସ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ବି ତାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେନି, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇପାରିବେନି। ମୁଁ ଦେଖିଲି, ରାବଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇ, ତେଲ ଲଗାଇଛନ୍ତି, ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମଦ ମାତାଳ ହୋଇ, କରବର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ପୁଷ୍ପକ ରଥରୁ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିପଡ଼ିଲେ। ଏକ ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ଟଣି ନେଉଛନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇ, କଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଗଧା ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ରଥରେ ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲେପ ଲଗାଇ। ତେଲ ପିଇ, ହସି, ନାଚୁଥିବା ରାବଣ ମନ ଭ୍ରମିତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଧା ଉପରେ ଯାଉଛନ୍ତି। ପୁନି ଦେଖିଲି, ରାବଣ ମୁଣ୍ଡ ଆଗରେ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ି, ଗଧା ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର। ପରେ ଦେଖିଲି, ଏକ ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ, ଅସହ୍ୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାରରେ, ଯେଉଁଠି ମଳ ଓ କାଦ ଥିଲା, ସେଠାରେ ରାବଣ ଦ୍ରୁତ ଡୁବିଯାଉଥିଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ସେ କାଦମାଟି ତଳାବରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ମହିଳା ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କୁ ଗଳାରେ ବାନ୍ଧିଲେ। କଳି ମୁଣ୍ଡ ମାଟିରେ ଲେପି, ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଟଣି ନେଲେ। ତା’ଠାରେ ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲି। ରାବଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ, ମୁଣ୍ଡରେ ତେଲ ଲଗାଇ, ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଏକ ଶୂକର ଉପରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଏକ ଶାଳ ମାଛ ଉପରେ ବସିଥିଲେ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଉଠ ଉପରେ ବସି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିଲେ; ଏଠି ମୁଁ ଏକା Vibhishanaଙ୍କୁ ଧଳା ଛତା ନେଇ ଦେଖିଲି। ସେ ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧଳା ଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ଶଂଖ ଓ ଢୋଳର ଧ୍ୱନି, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ସହିତ ସୁଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ଚାରି ଦାନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ, ପାହାଡ଼ ପରି ବଡ଼ ଏକ ଦିବ୍ୟ ହାତୀ ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ଯାହାର ଗର୍ଜନ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି। ସେ ଚାରି ମନ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଆସିଥିଲେ। ଏକ ବଡ଼ ସଭା ହେଲା, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି ଗଞ୍ଜିଲା; ରାକ୍ଷସମାନେ ଲାଲ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ରକ୍ତ ପିଉଥିଲେ। ଏହି ସୁନ୍ଦର ଲଙ୍କା ନଗରୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ସହିତ, ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଗଲା, ତାର ଦୁଆର ଓ ଗୋପୁର ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ମୁଁ ଦେଖିଲି, ରାବଣ ରକ୍ଷିତ ଲଙ୍କାକୁ ରାମଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଦୂତ, ବାନର, ଜଳାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ତେଲ ପିଇ, ମଦ ମାତାଳ ହୋଇ, ବଡ଼ ଆବାଜରେ ହସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଲଙ୍କାର ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ଛାର ଲଗାଇ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଗୋବର ପୋଖରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତୁମେ ଯାଉ, ନିଜେ ଦେଖ—ରାଘବ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଅପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ; ସେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତୁମେ ଓ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଧ୍ଵଂସ କରିଦେବେ। ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ମୂଲ୍ୟବାନ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଅପମାନ କିମ୍ବା ଧମକ ଦେବାକୁ ଏକଥା ମାନିବେନି। ଏବେ ଦୁଷ୍ଟ ବାକ୍ୟ ଛାଡ଼; କେବଳ ମୃଦୁ ବାକ୍ୟ କହ। ଆମେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ—ଏହି ମୋ ମନରେ ଭଲ ଲାଗୁଛି। ଯେଉଁଜଣଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଏପରି ଦେଖାଯାଏ, ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିଲେ ବି ସେ ଅନେକ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ ଓ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପାଇବେ। ଯଦିଓ ସୀତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର, ରାକ୍ଷସୀମାନେ—ଅଧିକ କଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ରାଘବଙ୍କର ଭୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଆସିଯାଇଛି। ମୈଥିଲୀ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ନମ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ତିନିଏ ଏହି ବଡ଼ ବିପଦରୁ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ। ଏହି ବିସ୍ତୃତ ନୟନୀ ସ୍ତ୍ରୀରେ ମୁଁ କୌଣସି ଦୋଷ ଦେଖୁନି, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗରେ ଅତି ଅଳ୍ପ ଚିହ୍ନ ବି ନାହିଁ।