ଲଙ୍କା ସହର, ଯେଉଁଥିରେ କେବେ ମହା ଉତ୍ସବ ହୁଏଥିଲା ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ଏବେ ସେହି ସହର ଏମିତି ହେବାକୁ ଯାଉଛି—ଏକ ଏମିତି ଜନନୀ ଯାହାର ସ୍ୱାମୀ ବିହୀନ। ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନରେ, ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶୁଣିବି—ଶୋକରେ ଭାସୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି। ଲଙ୍କା ଏବେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯିବ, ତାର ଅଲୋକ ନାଶ ହେବ, ତାର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ବଧ ହେବେ ଏବଂ ରାମଙ୍କର ତୀରରେ ଏହି ସହର ପୁଣି ଜଳିଯିବ। ଯଦି ସେହି ବୀର ରାମ, ଯାହାଙ୍କ ଆଖି ରକ୍ତିମ, ଜାଣିପାରନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ଏଠାରେ, ଏହି ରାକ୍ଷସ ଗୃହରେ ଅଛି, ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବେ। କିନ୍ତୁ ଏହି କ୍ରୂର ଓ ନିଚ ରାବଣଙ୍କ ଯେଉଁ ଦିନ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟ ଏବେ ଆସିଗଲା। ଏହି ପାପୀ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୃତ୍ୟୁ ଏବେ ନିକଟେ ଆସିଛି; ଏହି ଅଧର୍ମୀ ରାକ୍ଷସମାନେ କଣ ଧର୍ମ ତାହା ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ। ଅବଶ୍ୟ, ଏଠାରେ ଅଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ଆସିବ; ଏହି ମାଂସ ଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଧର୍ମର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିନାହାନ୍ତି। ନିଶ୍ଚିତ, ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ସକାଳ ବେଳିର ଭୋଜନ ବାନ୍ଧିବେ; ମୋ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲେ କିପରି ରହିପାରିବି? ଶୋକରେ ତପ୍ତ ଏବଂ ରକ୍ତିମ ଆଖି ଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିନଥିବାରୁ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ମୋ ଭର୍ତ୍ତାରୁ ବିୟୋଗ ହୋଇ, ଦେବତା ବୈବସ୍ବତଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ଯଦି ରାମ, ଭାରତଙ୍କ ଅଗ୍ରଜ, ଜାଣିନଥିବେ ଯେ ମୁଁ ଜୀବିତ, ତେବେ ସେ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଖୋଜିବେ ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚିତ, ମୋ ପାଇଁ ଶୋକରେ ସେ ବୀର, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ, ଦେହ ଛାଡ଼ି ଦେବଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଧନ୍ୟ ହେଲେ ସେହି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ବୀର ରାମ, କମଳ ନୟନୀ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି। ହୟତ୍ ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ରାମ ପାଇଁ ମୋତେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ରଖିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଅଛି; ଦେଖାଯାଏନାହିଁ, ସେଠାରେ ସାଂଘାତିକ ନାହିଁ। ଅକୃତଘ୍ନମାନେ ନାଶ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ରାମ କେବେ ନାଶ କରିବେ ନାହିଁ। ମୋ ମଧ୍ୟ କିଛି ଗୁଣ ନାହିଁ କି? କିମ୍ବା ମୋର ଭାଗ୍ୟର ଅବନତି ହୋଇଛି କି? ମୁଁ, ସୀତା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏହି ମହାନ ରାମଙ୍କୁ ବିୟୋଗ ହୋଇଛି। ଏହି ଦୋଷହୀନ ଚରିତ୍ର, ବୀର ଏବଂ ଶତ୍ରୁଦଳନୀ ମହାନୁଭାବ ରାମ ବିନା ଜୀବନ ଚାଲାଇବାଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ। ହୟତ୍ ସେହି ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ଭାଇ, ଶସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ଅତି ମାନବମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ବନରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ, ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି। କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ ଧୋଖା ଦେଇ ବଧ କରିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହେଁ, ତଥାପି ମୋତେ ଯେଉଁ ମୃତ୍ୟୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି, ସେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରୁ ମୋତେ ମୁକ୍ତି ଦେଉନାହିଁ। ନିଶ୍ଚିତ, ସେହି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ, ତପସ୍ୱୀ ଓ ସତ୍ୟପାଳକ, ନିଜକୁ ଜିତିଥିବା ଏବଂ ଅତି ଧନ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ କେହି ପ୍ରିୟ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ। ପ୍ରିୟରୁ ଶୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଅପ୍ରିୟରୁ ତ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ସେହି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଏହି ଦୁଇଁଥିରୁ କୌଣସିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏପରିଭାବେ ମୋ ପ୍ରିୟ ରାମ, ନିଜକୁ ଜାଣିଥିବା, ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି; ଏବେ ମୁଁ ଏହି ପାପୀ ରାବଣଙ୍କ ଅଧିନରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି। ଏହିପରି ଅନେକ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା ସୀତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ କ୍ରୋଧରେ ପାଗଳ ହୋଇ, କିଛି ତୁରନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିଠି, ସୀତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ପୁଣିଥରେ କଠୋର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକାକାର ଭାବରେ କଥା କହିଲେ—"ଆଜି, ଅନର୍ହ ସୀତା, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ଏହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତୁମ ଶରୀର ମାଂସ ଇଚ୍ଛାମତେ ଭକ୍ଷଣ କରିବେ।" ସୀତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଧମକ ଦେଉଥିବା ଦେଖି, ବୟସ୍କ ରାକ୍ଷସୀ ତ୍ରିଜଟା, ଜଗ୍ରତ ମନ ନେଇ, ଏମିତି କହିଲେ—"ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନିଜ ମାଂସ ଖାଅ; ତୁମେ ସୀତା, ଜନକର ପ୍ରିୟ କନ୍ୟା ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ସ୍ନୁଷା, ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିପାରିବ ନାହାଁ। କାରଣ, ଆଜି ମୁଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର, ରୋମାଞ୍ଚକ ଶ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଛି, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଉପଲକ୍ଷଣ।" ତ୍ରିଜଟାଙ୍କୁ ଏପରି କହିବାରେ, କ୍ରୋଧରେ ମାତା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ତ୍ରିଜଟାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—"ଗତ ରାତିରେ କେଉଁ ଧରଣର ଶ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ, କହନ୍ତୁ।" ତ୍ରିଜଟା ତାଙ୍କର ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ୱପ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ—"ମୁଁ ଦେଖିଲି ଏକ ଦିବ୍ୟ ହାତୀଦାନାର ଦୋଳା, ଯାହା ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଛି। ରଘୁବଂଶୀ ରାମ, ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଏହାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ବସିଥିଲେ, ଯାହା ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୋଳା ଚଳିଥିଲା। ଏବଂ ଆଜି ମୋ ଶ୍ୱପ୍ନରେ ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସମୁଦ୍ର ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏକ ଧଳା ପର୍ବତ ଉପରେ ଦେଖିଲି। ସୀତା ରାମଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ଥିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ତାର ଅଲୋକ। ଏବଂ ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ ଚାରିଦାନ୍ତିଆ ଏକ ମହା ହାତୀ ଭାବେ ଦେଖିଲି।" "ସେହି ହାତୀ ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ବସି, ପାହାଡ଼ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଉଥିଲେ; ତାପରେ ଦୁଇଁଜଣ ଭାଇ ନିଜ ଅଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଧଳା ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଜାନକୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଥିଲେ। ଏବଂ ସେହି ପର୍ବତ ଶିଖରରେ, ଆକାଶରେ ହାତୀ ଦଢ଼ିଆ ଥିଲା।