ସୀତା ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ—"ମୋତେ ରାବଣ ହରଣ କରିଥିବା ଖବର ରାଘବଙ୍କୁ ଦେବା ପାଇଁ ଏଉଁ ଗୃଧ୍ରରାଜ ଜଟାୟୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ହାତରେ ବଳିଦାନ ଦେଲେ। ଏହି ବୃଦ୍ଧ ଜଟାୟୁ ମୋ ପାଇଁ ରାବଣଙ୍କ ସହିତ ମୁହଁମୁହିଁ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ—ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବଡ଼ ଶୂରତାର ପ୍ରମାଣ। ଯଦି ରାଘବ ଏଠି ମୋ ଅବସ୍ଥା ଜାଣିଥାନ୍ତେ, ସେ ଏବେ ବି ରାକ୍ଷସମାନେଠାରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଇଥାନ୍ତେ। ସେ ଲଙ୍କାକୁ ଏବଂ ଏହି ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇଦେଇଥାନ୍ତେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ନାମ ଓ ମହିମାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାନ୍ତେ। ଯେପରି ମୁଁ ଏଠି ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦୁଛି, ସେପରି ରାବଣଙ୍କ ବିନାଶ ପରେ, ରାକ୍ଷସୀମାନେଠାର ଘରେ ଘରେ ଶୋକର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବି—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଲଙ୍କାକୁ ଖୋଜି, ଏହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ, କାରଣ ସେମାନେ ଯାହାକୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ସ୍ଥାନ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ମଶାନ ସଦୃଶ ହୋଇଯିବ, ରାସ୍ତା ଉପରେ ଶବ ଜଳାଇବାର ଧୂଆଁ ଓ ଗୃଧ୍ରମାନେ ଘୂରିବେ। ମୋର ଏହି ଅଭିଲାଷା ଶୀଘ୍ର ପୂରଣ ହେବ, ଏବଂ ତୁମମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିବା ଦିନ ଆସିଛି। ଯେତେବେଳେ ଏହି ପାପୀ ରାବଣ ହତ ହେବେ, ଅଜୟ୍ୟ ଲଙ୍କା ବିଧବା ନାରୀ ସଦୃଶ ଶୋକାକୁଳ ହେଇଯିବ। ଯେଉଁ ଲଙ୍କା ଉତ୍ସବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ସେ ଏବେ ଜଣେ ବିଧବା ମହିଳା ପରି ହେବ। ଏଠି ଘରେ ଘରେ ଶୀଘ୍ର ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦୁଃଖର କନ୍ଦନ ଶୁଣିବି। ଲଙ୍କା ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯିବ, ତାହାର ରୂପ ନଷ୍ଟ ହେବ, ବଡ଼ ବଡ଼ ରାକ୍ଷସ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ଏହି ସବୁ ଜଳିଯିବ। ଯଦି ମୋର ଏଠାରେ ଥିବା ଖବର ରାମ, ତାଙ୍କ ରକ୍ତ-ଲୋଚନ ଦେଖି, ଜାଣିପାରିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ସବୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ। ଦୁଃଖରେ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଛି। ଏହି ପାପୀ ମୋ ପାଇଁ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଛି, ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସିଗଲା—ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଧର୍ମ କ’ଣ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ଅଧର୍ମରୁ ବଡ଼ ବିପଦ ଉଦ୍ଭବ ହେବ, କାରଣ ଏମାନେ କେବଳ ମାଂସ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଧର୍ମର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝନ୍ତି ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ମୋତେ ସକାଳ ବେଳକୁ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଚାହିଁବେ, ଏବଂ ପ୍ରିୟ ରାମଙ୍କ ଦର୍ଶନ ବିନା କିପରି ରହିପାରିବି? ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ରକ୍ତ-ନେତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ, ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁକୁ ବରଣ କରି, ମୋ ପତିଠାରୁ ବିଛିନ୍ନ ହୋଇ, ବୈବସ୍ବତ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ଯଦି ରାମ, ଭାରତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ, ମୋତେ ଜୀବିତ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ଚାନ୍ତିନଥାନ୍ତେ। ନିଶ୍ଚୟ, ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ଏହି ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଶୁଭ ହେଉନ୍ତୁ ସେଇ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ମହାର୍ଷିମାନେ—ଯେଉଁମାନେ ମୋର ପ୍ରିୟ କମଳନୟନ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି। ବା, ଶାୟଦ୍ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ମୋତେ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ରଖିବାର କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ। ଦେଖିଲେ ସମ୍ପ୍ରୀତି, ନା ଦେଖିଲେ ସେଇ ମିତ୍ରତା ନାହିଁ; ଅକୃତଜ୍ଞମାନେ ସଂହାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ରାମ ତାହା କରିବେ ନାହିଁ। ମୋର ଗୁଣ ଅନୁପସ୍ଥିତି କି, କିମ୍ବା ମୋର ଭାଗ୍ୟର ଅବନତି କି, ଯେପରି ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ୍ୟ ଥିଲି ମଧ୍ୟ, ସେଇ ଶ୍ରୀମାନ୍ୟ ରାମଠାରୁ ବିଛିନ୍ନ ହୋଇଛି? ଏହି ମହାତ୍ମା, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଚରିତ୍ର, ବୀର, ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମ ବିନା ଜୀବନ ଚାଲିବାଠାରୁ, ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ। ବା, ଶାୟଦ୍ ସେଇ ଦୁଇ ଭାଇ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ଅରଣ୍ୟରେ ମୂଳ ଫଳ ଭୋଜନ କରି, ଉଡ଼ିଉଡ଼ି ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଛନ୍ତି। ବା, ଶାୟଦ୍ ସେଇ ବୀର ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଚଳନାରେ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏପରି ସମୟରେ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅତିଶୟ ଦୁଃଖରୁ ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁ ମିଳୁନାହିଁ। ଧନ୍ୟ ସେଇ ମହାତ୍ମା, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରିୟ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ ନାହିଁ। ପ୍ରିୟ ଜିନିଷରୁ ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଅପ୍ରିୟରୁ ତ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଆସେ; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହାରେ ବିକଳିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏପରି ଭାବରେ, ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରିୟ ରାମ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବାରୁ, ଏବେ ଏହି ପାପୀ ରାବଣଙ୍କ ଅଧିନରେ ଥିବା ମୁଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବି।" ଏଉଁ ପରି ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖଭରା ଚିନ୍ତନ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରମତ୍ତ ହୋଇ, କେହି କେହି ତୁରନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ଭୟାନକ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ପୁନି ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକେ ଅର୍ଥର କଠୋର କଥା କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ—"ଏ ଅନର୍ହ ସୀତା, ତୁମେ ଅପକାର କରିଛ, ଆଜି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଚାହିଁଲେ ତୁମ ମାଂସ ଭୋଜନ କରିବେ।" ସୀତାଙ୍କୁ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଧମକାଉଥିବା ଦେଖି, ବୃଦ୍ଧ ରାକ୍ଷସୀ ତ୍ରିଜଟା, ଜାଗୃତ ବୁଦ୍ଧିରେ କହିଲେ—"ଏ ଦୁଷ୍ଟମାନେ, ତୁମେ ନିଜ ମାଂସ ଖାଅ; ତୁମେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ବହୁମୂଲ୍ୟ ବଧୂ ସୀତାଙ୍କୁ ଖାଇପାରିବ ନାହାଁ। କାରଣ ଆଜି ମୁଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ସ୍୵ପ୍ନ ଦେଖିଛି, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ଓ ସୀତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ମଙ୍ଗଳର ସୂଚନା ଦେଉଛି।" ତ୍ରିଜଟାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଭୟାନକ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତ୍ରିଜଟା, ଗତରାତିରେ ତୁମେ କେଉଁ ପ୍ରକାର ସ୍୵ପ୍ନ ଦେଖିଲ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ?