ସୀତା ଦେବୀ ଦୁଃଖରେ ଆତୁର ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—“ଶାୟଦ୍ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ଆଗ୍ରଜ ରାମ ମୋତେ ଏଠାରେ ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଜାଣିଥିଲେ ବି ସେଇ ମହାନ୍ ଭାଗ୍ୟବାନ୍ ଏହି ଅନ୍ୟାୟକୁ ସହି ନେଉଛନ୍ତି। ଯେ ଗୃଧ୍ରରାଜ ଜଟାୟୁ, ଯିଏ ମୋତେ ରାବଣ ହସ୍ତରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ରାଘବଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ, ସେ ମହାବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କ ହାତରେ ବଧ ହୋଇଗଲେ। ବୟସ୍କ ଓ ଶୂରବୀର ଜଟାୟୁ ମୋର ନିମିତ୍ତେ ରାବଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଁଡାଇ ତାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ—ଏହା ଏକ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ। ଯଦି ରାଘବ ଏଠାରେ ମୋର ଉପସ୍ଥିତି ଜାଣିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ସଂସାରରୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତେ। ସେ ତାଙ୍କର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଲଙ୍କା ଓ ମହାସାଗରକୁ ମଧ୍ୟ ଦହିଦେଇ, ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ନାମ ଓ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାନ୍ତେ। ଯେପରି ମୁଁ ଏହିଠି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଛି, ଏହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପତି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଏମିତି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିବେ—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଲଙ୍କାକୁ ଖୋଜି ଆସି, ଏହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବେ, କାରଣ ସେମାନେ ଯାହାକୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ। ଶୀଘ୍ର ଏହି ସ୍ଥାନ ଶ୍ମଶାନ ଭଳି ହେବ, ଯାଁର ପଥରେ ଚିତାଧୂମ ଓ ଗୃଧ୍ରମଣ୍ଡଳ ଦେଖାଯିବ। ଶୀଘ୍ର ମୋର ଏହି ଆଶା ପୂରଣ ହେବ; ଯାଁହା ପାଇଁ ଏହି ବିପଦ ଦୁର୍ଲଭ ଲାଗୁଛି, ଏବଂ ତୁମମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଆସିବା ନିଶ୍ଚିତ। ଅପରାଧୀ ରାବଣ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଅଜୟ ଲଙ୍କା ଏକ ବିଧବା ନାରୀ ପରି ଶୋକାକୁଳ ହୋଇଯିବ। ଯେପରି ଲଙ୍କା ରାକ୍ଷସମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଉତ୍ସବ କରୁଥିଲେ, ଶୀଘ୍ର ଏହି ସବୁ ଶୋକରେ ବିଲୀନ ହୋଇଯିବ, ପତିହୀନା ନାରୀ ପରି ହେବ। ଏଠି ଅନେକ ଘରରେ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ରାକ୍ଷସୀମାନେ କାନ୍ଦିବା ସ୍ୱର ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଶୁଣିବି। ଲଙ୍କା ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯିବ, ତାଙ୍କର ତେଜ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏହି ନଗରୀ ଦହିଯିବ। ଯଦି ରାମ, ଯିଏ ରକ୍ତାଭ ଦୃଷ୍ଟି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଜାଣିପାରନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ଏଠି ରାକ୍ଷସ ଗୃହରେ ଅଛି, କିତ୍ତା ଭଲ ହେଇଯିତାନ୍ତା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଯାଇଛି। ଏହି ଅଧର୍ମୀ ମୋ ପାଇଁ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କରିଛି, ତାହା ଏବେ ଆସିଯିବ; ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାତ୍ରିଚର ଧର୍ମ କ’ଣ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଅନ୍ୟାୟରୁ ବଡ଼ ବିପଦ ଆସିବ, ଏହି ମାଂସାଶୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଧର୍ମ କ’ଣ ଜାଣିନାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୋତେ ପ୍ରଭାତ ଭୋଜନ ଭାବେ ଧରିବେ; ମୁଁ କିପରି ଏହି ଦୁଃଖ ସହିବି, ମୋର ପ୍ରିୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ ବିନା? ଦୁଃଖରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ରକ୍ତାଭ ଦୃଷ୍ଟି ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ, ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି, ମୋ ପତିଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ଯମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବି। ଯଦି ଭାରତାଗ୍ରଜ ରାମ ଜାଣିନାହାନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଆଛି, ତେବେ ସେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୋ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ଖୋଜିନଥାନ୍ତେ। ନିଶ୍ଚିତ, ମୋ ପାଇଁ ଦୁଃଖରେ ଏହି ବୀର ରାମ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ଦେବଲୋକକୁ ଯାଇଥିବେ। ଧନ୍ୟ ହେଲେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋର ପ୍ରିୟ, କମଳନୟନୀ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି। କିମ୍ବା, ସେ ଧୀର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ମୋତେ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ରଖିବାର କିଛି ଲକ୍ଷ୍ୟ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯିବାରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ନାହିଁ; ଅକୃତଜ୍ଞମାନେ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ରାମ କଦାଚିତ୍ ଏହିପରି କରିବେ ନାହିଁ। କି ମୋର ଗୁଣ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁଭବ କରିପାରିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଅବନତି ହୋଇଛି, ଯେ ମୁଁ, ସୀତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ୍ୟା, ରାମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି? ଏହି ବିର ଓ ଦୁଷ୍ଟନାଶକ ରାମଙ୍କ ବିନା ଜୀବନ ଚାଲିବାଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଭଲ। କିମ୍ବା, ସେଇ ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ଭାଇ, ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି, ବନରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରି, ଉଡ଼ିଉଡ଼ି ଘୁଞ୍ଚୁଛନ୍ତି। କିମ୍ବା, ସେ ବୀର ଭାଇ ଦୁଇଜଣ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଚାଳନାରେ ବଧ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଏପରି ସମୟରେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶା କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅତିଦୁଃଖ ମୁଁ ଛାଡ଼ିପାରୁନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁନାହିଁ। ଧନ୍ୟ ସେମାନେ, ମହାତ୍ମା, ତପସ୍ବୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ନିଜେ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା, ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ କେହି ପ୍ରିୟ କିମ୍ବା ଅପ୍ରିୟ ନାହିଁ। ପ୍ରିୟ ଜିନିଷରୁ ଦୁଃଖ ଆସେ, ଅପ୍ରିୟରୁ ଏଉଁଠି ଅଧିକ ଦୁଃଖ ଆସିପାରେ; କିନ୍ତୁ ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ଏହି ଦୁଃଖରେ ବି ଅଚଳ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଏପରି ଭାବରେ ମୋର ପ୍ରିୟ ଆତ୍ମଜ୍ଞ ରାମ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ, ଏବେ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଅଧୀନରେ ମୁଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି। ଏହା ପରେ, ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଏକୋଇଶି ପ୍ରସ୍ଥାନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖଭରା କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା କିଛି ରାକ୍ଷସୀ ତୁରନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଖବର ଦେବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏବଂ କିଛି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ରାକ୍ଷସୀ, ସୀତାଙ୍କୁ ଆସି, ଫେରି ଦୂଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କଠୋର କଥା କହିଲେ—“ହେ ଅଯୋଗ୍ୟ ସୀତା, ଆଜି ତୁମେ ଅପକାର୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ହେଉଛ, ଏହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତୁମେ ଯେପରି ଚାହିଁବେ, ସେପରି ତୁମର ମାଂସ ଖାଇବେ।” ଏପରି କ୍ରୁର ହୁଂକାର ଦେଖି, ବୃଦ୍ଧ ରାକ୍ଷସୀ ତ୍ରିଜଟା, ଯିଏ ଏହି ସମୟରେ ଜାଗୃତ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ଦୃଢ଼ କଥା କହିଲେ—“ହେ କ୍ରୁରମାନେ, ତୁମେ ନିଜେ ନିଜ ମାଂସ ଖାଅ; ତୁମେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଓ ଦଶରଥନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦିନ ମୁଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର, କାଂତିକର ସ୍୵ପ୍ନ ଦେଖିଛି, ଯାହା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ଓ ସୀତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ସୂଚନା ଦେଉଛି।