ତାପରେ, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ, ଅଞ୍ଶୁମାନ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ଏବଂ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କଥା ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେ ସବୁ ବିସ୍ତାରରେ ଜଣାଇଲେ। ଅଞ୍ଶୁମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର କଥାରେ ରାଜା ନିୟମ ଓ ବିଧିମତ ଭାବେ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଭୂଷିତ ଏହି ରାଜା ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତ ଯଜ୍ଞ କରି ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗା ଆନ୍ୟାୟନ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସମାଧାନ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ନ ହୋଇ, ମହାନ ରାଜା ତିରିସି ହଜାର ବର୍ଷ ଶାସନ କରି, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦେହ ଛାଡ଼ି ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହା ପରେ, ସଗରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଜାମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଅଞ୍ଶୁମାନ୍ କୁ ରାଜା ବାନ୍ଧିଲେ। ଏହି ରାଜା ଅଞ୍ଶୁମାନ୍ ବହୁତ ବଡ଼ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ମହାନ ଦିଲୀପ। ଅଞ୍ଶୁମାନ୍ ରାଜ୍ୟ ଦିଲୀପଙ୍କୁ ଦେଇ ହିମାଲୟ ପର୍ବତର ଶୋଭାମୟ ଶିଖରରେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧିଶାଳୀ ରାଜା ତିରିସି ଦୁଇ ହଜାର ବର୍ଷ ରୁଷିମୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ତପସ୍ୟା କରି, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ପୁଣ୍ୟରେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ ଦିଲୀପ, ଯେଉଁଥିରେ ଅପାର ଶକ୍ତି ଥିଲା, ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ନାଶ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଦୁଃଖରେ ଭାସିଗଲେ ଏବଂ କୌଣସି ଉପାୟ ଭାବିପାରିଲେ ନାହିଁ। “ଗଙ୍ଗା କିପରି ଆଣାଯିବ? କିପରି ତାଙ୍କ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଜଳତର୍ପଣ କରିପାରିବି? କିପରି ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରିବି?” ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ସେ ଲୀନ ହେଲେ। ଏଭଳି ଧାରଣାରେ ନିରନ୍ତର ଥିବା ସମୟରେ, ଧୈର୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦିଲୀପଙ୍କ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଭଗୀରଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦିଲୀପ ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଏବଂ ତିରିସି ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ନିମିତ୍ତେ କୌଣସି ସମାଧାନ ନ ମିଳି, ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହେଲା। ତାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟରେ ଦିଲୀପ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭଗୀରଥଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ଭଗୀରଥ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ରାଜରୁଷି, ପ୍ରଜା ଓ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ନଥିଲା। ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ଗଙ୍ଗା ଆଣିବା ପ୍ରୟାସରେ ସେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣରେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ହାତ ଉପରେ ଉଠାଇ, ପଞ୍ଚତପସ୍ୟା କରି, ମାସକୁ ଏକଥର ଖାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂୟମ ରଖି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା ସେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି କଲେ। ଏହି ମହାତ୍ମା ଭଗୀରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟା, ବ୍ରହ୍ମା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। “ହେ ଭଗୀରଥ, ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମେ ଯେଉଁ ଭଲ ତପସ୍ୟା କରିଛ, ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କର; ଏକ ବର ମାଗ।” ତେଣୁ ଭଗୀରଥ ହାତ ଜୋଡ଼ି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଦି ମୋ ତପସ୍ୟା ଫଳଦାୟକ ଏବଂ ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ସଗରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ପାଆନ୍ତୁ। ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଅସ୍ତି ଭିଜିବ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ପରମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ବର ମୁଁ ମୋ ବଂଶ ପାଇଁ ଚାହୁଁଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ବଂଶ ନ ନଶିଯାଉ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରକ୍ଷକ।” ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା, ମଧୁର ଏବଂ ଶୁଭ କଥା କହି, ଭଗୀରଥଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ଭଗୀରଥ, ତୁମ ଇଚ୍ଛା ବଡ଼ ଉତ୍ତମ, ଏହିପରି ହେଉ। ତୁମ ବଂଶ ଉନ୍ନତି ପାଉ। ଏହି ହିମାଲୟର ଜେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଗଙ୍ଗାକୁ ଧରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏହା ପାଇଁ ହରଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କର। ମହୀ ଗଙ୍ଗାର ପ୍ରଭାବ ସହିପାରିବ ନାହିଁ, ମୁଁ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଏହି କ୍ଷମତା ଦେଖୁନି।” ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମାରୁତମାନେ ସହିତ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହା ପରେ, ଭଗୀରଥ ଭୂମିରେ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦବାଇ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ବର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, ଉମାପତି, ପଶୁପତି ଭଗୀରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି। ପାହାଡ଼ର ଜେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଗଙ୍ଗାକୁ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବି।” ତାପରେ, ହିମାବତଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଗଙ୍ଗା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ ଆକାର ଏବଂ ଅସହ୍ୟ ବେଗ ଧାରଣ କଲେ। ଆକାଶରୁ ଗଙ୍ଗା ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଅବତରିଲେ। ଏହି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଗତିଶୀଳ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ପଥ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅହଂକାର ଭାବକୁ ଜାଣି, ଭଗବାନ୍ ହର କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରୀ ରୁଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଲୁଚାଇ ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀ ଶିବଙ୍କ ଜଟାରେ ପଡ଼ିଲେ। ଏହି ଜଟା ହିମାଲୟ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଥିଲା, ତେଉଁଠାରେ ଗଙ୍ଗା ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ଜଟାର ରାଶିରୁ କୌଣସି ମାର୍ଗ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ଦେବୀ ଏଠି ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।