ରାବଣଙ୍କ ଦୁର୍ଗରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଦମ୍କାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯଦି ଆମେ କହିଥିବା କଥା ମାନିବା ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଭକ୍ଷି ଦେବୁ।" ଏହିପରେ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ, ଯାହାର ନାମ ଭିକଟା, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ମୁଠି ଉଠାଇ ସୀତାଙ୍କୁ ଦମ୍କାଇଲା। ସେ କହିଲା, "ମୈଥିଳୀ, ତୁମ ପାଖରୁ ଅନେକ ଅପ୍ରସଙ୍ଗିକ କଥା ଆମେ ସହିଛୁ, କାରଣ ଆମେ ଦୟା ଓ ସହନଶୀଳତା ଦେଖାଇଛୁ, ତେବେ ତୁମ ମନ ଦୁଷ୍ଟ।" ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ, "ତୁମେ ଆମେ ଦେଖାଉଥିବା ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଉପକାରକ ପରାମର୍ଶକୁ ଅମାନିଛ, ତୁମକୁ ସମୁଦ୍ର ଅତୀକ୍ରମ କରି ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନେ ଅତୀକ୍ରମ କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ମୈଥିଳୀ, ତୁମେ ରାବଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛ, ଏଠାରେ ରାବଣଙ୍କ ଘରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ ଆମେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛୁ। ପୁରନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ବଞ୍ଚାଇପାରିବେନି; ମୈଥିଳୀ, ଆମ କଥା ଶୁଣ, ଆମେ ତୁମ ଭଲ ପାଇଁ କହୁଛୁ।" "ଏତେ ଅଶ୍ରୁ ବହାଇବା ପର୍ୟାପ୍ତ; ଏହି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଦୁଃଖକୁ ଛାଡି ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖ ଖୋଜ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ସହିତ ଇଚ୍ଛାମତା ଭାବରେ ଖେଳ। ଆମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣୁଛୁ, ମୈଥିଳୀ, ନାରୀମାନଙ୍କ ଯୁବାବସ୍ଥା ଅତି ଶୀଘ୍ର ଅତୀତ ହୋଇଯାଏ।" "ତୁମର ସମୟ ଯେଉଁଯାଏ, ସେଉଁଯାଏ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର; ମନୋହର ଉଦ୍ୟାନ ଓ ପହାଡ଼ ଉପତ୍ୟକା ତୁମର। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଯାଉ, ମଦଭାବି ନୟନବଳୀ; ହଜାର ନାରୀମାନେ ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ରହିବେ, ରୂପବତୀ।" "ରାବଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର, ଯିଏ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଥ; ନାହିଁ ହେଲେ, ମୈଥିଳୀ, ଆମେ ତୁମ ହୃଦୟ ଉଖି ଭକ୍ଷି ଦେବୁ।" "ତୁମେ ଆମେ କହିଥିବା କଥା ଠିକ୍ ଭାବରେ ମାନିବା ନାହିଁ, ତେବେ ଚଣ୍ଡୋଦରୀ ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖା, ତୁମକୁ—" ଏହିପରେ ଚଣ୍ଡୋଦରୀ ଏକ ବଡ଼ ବାଣ ଉଠାଇ କହିଲା, "ଏହି କ୍ରୋଧରେ କମ୍ପିତ କୁନ୍ଦ ଦୃଷ୍ଟି ଯୁକ୍ତା, ଯାହାର ଅଂଶ ଭୟରେ ଅପ୍ରତିଷ୍ଠିତ—" "ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ସୀତାକୁ ଦେଖି ମୋର ମନରେ ବଡ଼ କ୍ରୋଧ ଉଦ୍ଭବିଛି; ମୁଁ ତାଙ୍କର ଯକୃତ, ପ୍ଲୀହା, ବଡ଼ ହୃଦୟ ଓ ସମସ୍ତ ଅନ୍ତ୍ର ଭକ୍ଷିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" "ମୁଁ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଓ ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ଷିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛି।" ଏହିପରେ ପ୍ରଘାସା ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ କହିଲା, "ଏହି କ୍ରୂର ନାରୀର ଗଳା ଚିପି ଦେଇବା; ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି? ତା'ପରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦେବା ଯେ ଏହି ମାନବୀ ମୃତ।" "ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ସେ କହିବେ, 'ତାକୁ ଭକ୍ଷି ଦିଅ।'" ଏହିପରେ ଅଜାମୁଖୀ ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ କହିଲା, "ତାକୁ କାଟି ଏହି ମାନବୀ ଦେହକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଭାଗ କରିବା; ଭାଗ ଦେଇବା, କାରଣ ମୁଁ ବିବାଦ ଚାହୁଁନାହିଁ।" "ସିଗ୍ର ମଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମାଳା ଆଣି ଦିଅ।" ଏହିପରେ ଶୂର୍ପଣଖା କହିଲା, "ଅଜାମୁଖୀ କହିଥିବା କଥା ମୋତେ ଭଲ ଲାଗିଛି; ସିଗ୍ର ମଦ ଆଣ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରେ।" "ମାନବ ମାଂସ ଖାଇବା ପରେ ନିକୁମ୍ଭିଳାରେ ନୃତ୍ୟ କରିବା।" ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦମ୍କାଯାଉଥିବା ସୀତା, ଦେବକନ୍ୟା ସମାନ, ତାଙ୍କର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଛାଡି ଅଶ୍ରୁ ବହାଇଲେ। ଏହିପରେ ତୁମେ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ମହାରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ପଚ୍ଚିଶତମ ସର୍ଗ ଶୁଣ। ଏହି ଭୟଙ୍କର, କଠୋର, ଅନେକ କଥା କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସୀମାନେ କହିଲେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁ ବହାଇଲେ। ଏପରି ରାକ୍ଷସୀମାନେ କହିଥିବା କଥାରେ ବୈଦେହୀ, ଦୃଢ଼ ମନ ଧାରଣ କରି, ଭୟରେ ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରି, କହିଲେ, "ମାନବୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଚାହିଲେ ମୋତେ ଭକ୍ଷିଦେଅ, ମୁଁ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ମାନିବି ନାହିଁ।" ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରାବଣଙ୍କ ଦମ୍କାରେ, ଦେବକନ୍ୟା ସମାନ ସୀତା ଶାନ୍ତି ପାଇଲେନି, ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କୁ ଦମ୍କାଯାଉଥିଲା। ସୀତା ବଡ଼ କମ୍ପିଲେ, ଚିହ୍ନିପାରିବା ଯେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଛାଡି ଯାଉଛି; ଜଙ୍ଗଲରେ କାଉମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଷିତ ହୋଇଥିବା ଝୁଡ଼ିଠୁ ଅଲଗା ହୋଇଥିବା ହରିଣୀ ପରି। ତା'ପରେ ସୀତା ଏକ ଫୁଲିଥିବା ଆଶୋକ ଶାଖାକୁ ଧରି, ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ମନରେ, ସ୍ୱାମୀ ରାମଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଗଲା; ଚିନ୍ତା କରି, ଦୁଃଖର ଶେଷ ଦେଖିପାରିଲେନି। କମ୍ପିଥିବା ଶରୀରରେ, ସୀତା ଝଡ଼ରେ ଗଛ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭୟିତ, ମୁହଁର ରଙ୍ଗ ହରାଇଗଲା। ସୀତା ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ, ଘନ କେଶରେ କମ୍ପିଥିବା ଚୋଟି ଚେହେଁ ମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେ ସର୍ପ ପରି ଚଳିଥିଲା। ସୀତା ଦୁଃଖରେ ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ନେଇ, କ୍ରୋଧରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ମନରେ, ଅଶ୍ରୁ ବହାଇ, ମିଥିଲାନନ୍ଦିନୀ ବିଲାପ କଲେ। ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର ଭାଙ୍ଗି, ସୀତା ଚିତ୍କାର କଲେ, "ହା ରାମା!" ଏବଂ ପୁଣି, "ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ଏବଂ, "ହା ମା କୌଶଳ୍ୟା! ହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁମିତ୍ରା!" "ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ସତ୍ୟ: ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ପୂର୍ବରେ କି ନାରୀ, କି ପୁରୁଷ, ପାଇବା ଅତି କଷ୍ଟ।" "ମୁଁ ଏଠାରେ ଏହି କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ, ରାମାଙ୍କୁ ଛାଡି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜୀବନ୍ତ ରହିଛି, ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ।" "ମୁଁ ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟବତୀ ଓ ଦୟନୀୟ, ପରିତ୍ୟକ୍ତା ସମାନ ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବି, ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାହାଜ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ରରେ ବନ୍ଧୁଆ ବାତାସରେ ଭାସିଯାଏ।" "ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିନାହିଁ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ପଡ଼ି, ମୁଁ ସତ୍ୟକୁ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଏ, ନଦୀପଟି ଜଳରେ ଲଗି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।" "ଯେଉଁମାନେ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଛନ୍ତି, ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ମନ୍ଦାର ଫୁଲ ପରି, ଯାହା ସିଂହ ପରି ଚାଲିଥିବା, ଯାହା କୃତଜ୍ଞ ଓ ମୃଦୁଭାଷୀ, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।" "ସ୍ୱୟଂ ବୋଧ ରାମା ଛାଡି ମୋ ପାଇଁ ଜୀବନ ଅତି କଷ୍ଟ, ଦ୍ରୁତ ବିଷର ଦୁଃଖ ପରି।" "ମୁଁ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ କିଏ ଏମିତି ମହାପାପ କରିଥିଲି, ଯେ ଏବେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛି?