ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଜଣେ ଜଣେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଶିତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଉଥିଲେ—କେହି ତାଙ୍କର ଠୋଠରେ ହସ ଆଣି, କେହି ଚକ୍ଷୁର ଇଂଗିତରେ, ଆଉ କେହି ମୁହଁର ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିଲେ। ଏମିତି ଆଶ୍ୱାସନ ପାଇ ଶିତା ନିଜ ସ୍ୱଭାବର ଗର୍ବରେ, ନିଜ ପ୍ରୟୋଜନର ଉପକାରକ କଥା ରାକ୍ଷସାଧୀପତି ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ। ଶିତା କହିଲେ, “ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଧର୍ମର ପଥରେ ଦୃଢ଼ ନାହାନ୍ତି, କେହି ତୁମକୁ ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁନାହାନ୍ତି। ତୁମ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଏମିତି ଭାବିପାରିବ, ଯେ ତିନି ଲୋକରେ ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଚାହିଁବ?” ସେ ଆଉ କହିଲେ, “ହେ ରାକ୍ଷସମଧ୍ୟରେ ଅଧମ, ଏ ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଚୁରି ନେଇଛ, ଯାହାଙ୍କ ତେଜ ଅପାର। ଏହାର ପରିଣାମରୁ କେଉଁଠି ପଳାଇବୁ? ଯେପରି ଉଦ୍ଧତ ହାତୀ ଓ ଖରଗୋଶ ଜଙ୍ଗଲରେ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି, ଏଭଳି ରାମ ହାତୀ ଭଳି ଏବଂ ତୁମେ ଅଧମ ଖରଗୋଶ ସମାନ। ତୁମେ ଲଜ୍ଜା ମାନୁନାହାଁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶଧର ରାମଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଛ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆସିନାହାଁ। କାହିଁକି ଏହି ଦୟାହୀନ, ଅବିକୃତ, କଳା-ବାଦାମୀ ଆଖିରେ ମୋତେ ଦେଖୁଛ? ଏ ଅପବିତ୍ର, ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଦଶରଥଙ୍କ ସ୍ନୁଷା ସହ କଥାହେଉଛ, ତୁମ ଜିଭ କିପରି ଶୁଷ୍କ ହୁଏନାହିଁ? ମୋ ଉପରେ ରାମଙ୍କ ଆଦେଶ ନଥିବାରୁ ଏବଂ ମୋ ତପୋବଳ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବାରୁ, ହେ ଦଶମୁଖ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ତେଜର ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ କରୁନାହିଁ, ଯେପରି ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ। ଧୂର୍ତ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ ବଳପୂର୍ବକ ମୋତେ ରାମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁ। ତୁମ ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ—ଏହା ଭାଗ୍ୟର ନିୟମ।” ଶିତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମଧ୍ୟରେ ଏକ୍ଦମ ଭୟଙ୍କର, ତାଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଆଖି ବଡ଼ କରି ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଏକ ଘନ ମେଘପିଠିକା ସଦୃଶ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଓ ବିସ୍ତୃତ ମସ୍ତକ ଧାରଣ କରି, ସିଂହ ଭଳି ଚାଲି, ଦେହରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ତୀବ୍ର ଆଖି ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉଚ୍ଚ, ଚଞ୍ଚଳ ମୁକୁଟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଓ ଲାଲ ମାଳା, ଲାଲ ପୋଶାକ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁନା ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ତାଙ୍କ କମରେ ବିଶାଳ ବିଚିତ୍ର ବେଲ୍ଟ ଥିଲା, ମଣ୍ଡରାଚଳ ପର୍ବତରେ ବାନ୍ଧା ସର୍ପ ଭଳି। ଦୁଇଟି ପୁରା ବାହୁରେ ସେ ମଣ୍ଡରାଚଳର ଦୁଇ ଶିଖର ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କୃତ କଣ୍ଣା ଉଦୟ ରବି ସମ, ଅଶୋକ ଗଛର ଲାଲ କୁଳି ଓ ଫୁଲ ଭଳି ପର୍ବତ ସମ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ସେ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ସଦୃଶ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏତେ ସଜିଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ମଶାନ ମନ୍ଦିର ସମ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହିପରି ରାବଣ, ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ ବୈଦେହୀକୁ ଦେଖି, ନାଗ ଭଳି ଫୁସିଆ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିଶୀଳ କିନ୍ତୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶହୀନ ଓ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛ, ଆଜି ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତିରେ ତୁମ ନାଶ କରିଦେବି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ନାଶ କରେ।” ଏମିତି କହି ରାବଣ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଭୟ, ମୈଥିଳୀ ଶିତାଙ୍କୁ ଏହି ଭୟାନକ ଶବ୍ଦ କହି, ଦେଶର ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେମାନେ କେହି ଏକ ଆଖି, କେହି ଏକ କାନ, କେହି ଢକା କାନ, କେହି ଗାଈର କାନ, କେହି ହାତୀର କାନ, ଲଟକା କାନ, ଏବଂ କେହି କାନ ନଥିବା। କେହି ହାତୀ ପାଦ ସଦୃଶ ହାତ, କେହି ଘୋଡ଼ା ପାଦ ସଦୃଶ ପାଦ, କେହି ଗାଈ ପାଦ, କେହି ଛୋଟ ପାଦ, କେହି ଏକ ଆଖି, କେହି ଏକ ପାଦ, କେହି ଚଉଡ଼ା ପାଦ, କେହି ପାଦ ନଥିବା। ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ବଡ଼, ଛାତି ଓ ପେଟ ଅତି ମୋଟା, ମୁହଁ ଓ ଆଖି ବଡ଼, ଲମ୍ବା ଜିଭ ଓ ନଖ ଥିଲା। କେହି ନାକ ନଥିବା, କେହି ସିଂହ ମୁହଁ, କେହି ଗାଈ ମୁହଁ, କେହି ଡ଼େଙ୍କା ମୁହଁ—ଏହିପରି ଭୟାନକ ରୂପରେ ରାବଣ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ, ଶିତା ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଆସିଯାଉ। ତେଣୁ ସେ କହିଲେ, “ତମେ ସମସ୍ତେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ଶିଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସ; ମିଳନ, ଦାନ, ଭେଦ ଓ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ବିପରୀତ ଓ ସମ ଉପାୟରେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ମୋ ପକ୍ଷକୁ ଆଣ। ଯେପରି ହେଉନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇ ମୋ ଅଧୀନକୁ ଆଣ। ଏହିପରି ଆବ୍ରୁତ୍ତି କରି ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।” ତା’ପରେ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ରାବଣ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଗର୍ଜନ କଲେ। ଏବେ ଧାନ୍ୟମାଳିନୀ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସି, ଦଶମୁଖଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ: “ମହାରାଜ, ମୋ ସହ ଖେଳ କର; ଏହି ଶିତାକୁ ରଖି ତୁମେ କ’ଣ କରିବ?” ସେ କହିଲେ, “ଏହି ରଙ୍ଗହୀନ ମଣିଷୀ ନାରୀ ସହ କ’ଣ ଆନନ୍ଦ? ଏଠାରେ ଦେବତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଇନାହାନ୍ତି। ଯେଉଁପୁରୁଷ ବଳପୂର୍ବକ ଅଚାହିଁଥିବା ନାରୀକୁ ଚାହେ, ସେ ଦେହରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ। ଚାହିଁଥିବା ନାରୀ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।” ଏଭଳି କହି ରାକ୍ଷସୀ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ, ଘନ ମେଘ ସଦୃଶ, ହସିଲେ ଓ ଅପସାରଣ କଲେ। ଦଶମୁଖ ଯିବାବେଳେ ଭୂମି କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା, ସେ ତପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦୀପ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ମହଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତା’ପରେ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ କନ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଏହି ଶୋଭାମୟ ମହଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଭଳି ମିଥିଲାର ଧର୍ମାତ୍ମା ଝିଅ, କମ୍ପିଥିବା ଶିତାଙ୍କୁ ତିରସ୍କାର କରି, ରାବଣ କାମମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ମହଲରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏପରି ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ କହି, ରାବଣ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଚଲିଗଲେ। ରାକ୍ଷସାଧୀପତି ମହଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ସେଇ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଶିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ। ତେବେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଅତି କଠୋର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ହେ ଶିତା, ତୁମେ ମହାପୁରୁଷ, ପୌଲସ୍ତ୍ୟବଂଶୀ ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଉନାହଁ!