ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ଏହି ଅତି ମହିମାମୟ ଚାପ୍ଟରରେ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଂଶ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ଏଠାରେ ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ଖୋଲାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠି ରାବଣ, ଶୋକାକୁଳ ଏବଂ ଅନନ୍ଦହୀନ ଅବସ୍ଥାରେ, ନିଜ ଆତ୍ମନିୟମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ସୀତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆସିଥିଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ମନୋହର ଏବଂ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଆକର୍ଷଣ କରି, ରାବଣ ନିଜ ଅଭିଲାଷା ପ୍ରକାଶ କରିଲେ। "ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ କଟି ଅଳଙ୍କୃତା! ମୋତେ ଦେଖି ତୁମେ ତୁମର ଅଂଗ ଲୁଚାଉଛ, ଭୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହେଁ—ତୁମେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛ। ଏଠାରେ ନ କୌଣସି ମାନବ, ନ ରୂପ ବଦଳାଇ ପାରିବା ରାକ୍ଷସ, ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ; ତୁମର ମୋ ଭୟ ବିଲୟ ହେଉ। ରାକ୍ଷସମାନେ ସଦା ଅନ୍ୟଙ୍କର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଏହା ସଂଶୟ ନୁହେଁ; ତଥାପି, ମୁଁ ତୁମେ ମଇଥିଲୀ, ତୁମର ଇଚ୍ଛା ବିପରୀତ କିଛି କରିବି ନାହିଁ; ମୋର ଶରୀରରେ ଅଭିଲାଷା ଯେପରି ଚାଲିବ।" "ଓ ଭୟଭୀତା! ଏଠାରେ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ; ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ କର, ପ୍ରିୟା। ତୁମେ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଚୋଟି, ଭୂମିରେ ଶୟନ, ଧ୍ୟାନ, ମଲିନ ବସ୍ତ୍ର, ଅସମୟ ଉପବାସ—ଏଗୁଡିକ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଏଠାରେ ରହିଛି ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଲା, ଚନ୍ଦନ, ଅଗର, ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର। ମହାମୂଲ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଶୟନ, ଆସନ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ—ଏଗୁଡିକ ଉପଭୋଗ କର, ମଇଥିଲୀ, ମୋତେ ଅଧିଗମ କରି।" "ତୁମେ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଣି; ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମ ଶରୀରକୁ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ କର; ମୋତେ ଅଧିଗମ କରି, ଏପରି ଶୋଭାବନ୍ତୀ ନାରୀ ଅନୁଚିତ ହେବେ କିପରି?" "ତୁମର ଏହି ଶୋଭାବନ୍ତ ଯୁବାବସ୍ଥା ଚାଲିଯାଉଛି; ଯେପରି ଝରଣା ଆଉ ପଛକୁ ଫିରେନାହିଁ, ଏପରି ଫେରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଭାବୁଛି, ରୂପକାର ନିର୍ମାତା, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ତୁମେ ତିଆରି କରି ନିଜ କାମ ଶେଷ କରିଦେଇଛି; ତୁମ ରୂପ ସମାନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।" "ତୁମେ ଏପରି ଶୋଭାବନ୍ତୀ ଏବଂ ଯୁବା ହୋଇ, ତୁମକୁ ଦେଖି କିଏ ନିଜ ଚିତ୍ତ ଦମନ କରିପାରିବ? ଏପରି ପ୍ରାଚୀନ ପିତାମହ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।" "ତୁମର ଶରୀରର ଯେଉଁ ଅଂଶ ଦେଖୁଛି, ମୋର ଦୃଷ୍ଟି ତାହା ପାଇଁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ, ଓ ବିଶାଳ କଟିବନ୍ତୀ।" "ମଇଥିଲୀ, ମୋର ପ୍ରଧାନ ପତ୍ନୀ ହେଉ; ଏହି ମୂଢ଼ ଭ୍ରମକୁ ଛାଡ଼; ମୋର ଅନେକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ ହେଉ।" "ମୁଁ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଓ ରାଜ୍ୟ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ଭୟଭୀତା; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ତୁମ ପାଇଁ।" "ମୁଁ ସମସ୍ତ ନଗର ସଂଯୁକ୍ତ ପୃଥିବୀ ଜିତି, ତୁମ ପିତାକୁ ଦେଉଛି, ଖେଳିବା ମନ୍ତି।" "ମୁଁ ଜଗତରେ ମୋ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନ୍ୟ କିଏ ନାହିଁ; ମୋର ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭା ଦେଖ।" "ତୁମେ ମୋତେ ଚାହ, ଆଜି ତୁମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି ହେଉ; ଚମତ୍କାର ଅଳଙ୍କାର ତୁମ ଅଂଗରେ ଶୋଭିତ ହେଉ।" "ମୁଁ ଦେଖୁଛି ତୁମ ରୂପ ଅଳଙ୍କାର ପାଇଁ ଅତି ଉପଯୁକ୍ତ; ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହେଉ, ଓ ମନୋହର ମୁଖବନ୍ତୀ।" "ଏପରି ଉପଭୋଗ କର, ଚାହିଲେ ପିଉ, ଖୁସି ହେଉ; ଚାହିଲେ ଦେଉ, ପୃଥିବୀ ହେଉ କି ଧନ।" "ମୋତେ ମନପସନ୍ଦ କର, ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ; ମୋ ଦୟାରେ, ତୁମେ ଉପଭୋଗ କରିବା ସମୟରେ, ତୁମ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେଉ।" "ମୋର ଶ୍ରୀ, ମୋର ଧନ ଦେଖ, ଓ ଶ୍ରୀମତି ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧା; ତୁମେ ଏପରି ଚିରାଚରିତ ରାମଙ୍କ ସହ କି କରିବାକୁ? ତିନି ଚିର ଚମର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।" "ରାମ, ଜିତି ହାରି, ଶ୍ରୀ ହାରି, ଅରଣ୍ୟରେ ନିବାସ କରୁଛନ୍ତି, ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛନ୍ତି, ଭୂମିରେ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି—ମୁଁ ସନ୍ଦେହ କରୁଛି ସେ ଜୀବନ୍ତ କି ନାହିଁ।" "ବୈଦେହୀ, ରାମ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ନ ଅପହରଣ କରିପାରିବେ; ଯେପରି ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକ ଅନ୍ଧାର ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଢାକି ଯାଏ।" "ରାଘବ ମୋ ହାତରୁ ତୁମକୁ ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ; ଯେପରି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଭା ଅପହରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।" "ମନୋହର ହସ, ମଧୁର ଅଟ୍ଟାହାସ, ଶୋଭାବନ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମନ୍ତି, ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟକୁ ଚୋରି ନେଉଛ, ତୁମେ ଭୟଭୀତା, ଯେପରି ଗରୁଡ ନାଗକୁ ଚୋରି ନେଉଛି।" "ତୁମେ ଶୋଭାବନ୍ତୀ ଏବଂ ଅନଅଳଙ୍କୃତା ହୋଇ, ମଲିନ ପଟ ପିନ୍ଧି, ଦେଖି ମୋର ଅନ୍ୟ ପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇନାହିଁ।" "ଜାନକୀ, ମୋ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଗୁଣବତୀ ନାରୀମାନେ, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶାସନ କର।" "ମୋର ତଳୱାରର ଶିରାରେ ତିନି ଲୋକର ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ନାରୀମାନେ ତୁମେ ସେବା କରିବେ, ଯେପରି ଅପ୍ସରାମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।" "ଶୋଭାବନ୍ତ ଭୂରୁ ଥିବା ନାରୀ, ଚାହିଲେ ଉପଭୋଗ କର, ରତ୍ନ ଓ ଧନ, ଯେଉଁଠାରେ ବୈଶ୍ରବଣ ରହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଏ ଶୋଭାବନ୍ତ କଟିବନ୍ତୀ।" "ଏଠାରେ ତପସ୍ୱା, ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭା, ଧନରେ ରାମ ମୋ ସମାନ ନୁହେଁ।" "ପିଉ, ଘୁରିବା, ଖୁସି ହେବା, ଉପଭୋଗ କରିବା—ମୁଁ ତୁମକୁ ଅପାର ଧନ ଓ ପୃଥିବୀ ଦେଉଛି। ମନୋହରୀ, ମୋ ସହ ଚାହିଲେ ଉପଭୋଗ କର, ତୁମ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଖୁସି ହେଉ।" "ଭୟଭୀତା, ମୋ ସହ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ମଧୁମକୁ ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଘୁରିବା, ଶୁଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଉପଭୋଗ କର।" ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କ ଏପରି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ବ୍ୟସ୍ତ, କ୍ଷୀଣ ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ସୀତା, ନିଜ ମନରେ କେବଳ ରାମଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ତିନି ତପସ୍ୱା, କ୍ଷୀଣ ଶରୀର, ଅଶ୍ରୁ ଭରିଥିବା ଚକ୍ଷୁ ଏବଂ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ନିଜ ପତି ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ। ସୀତା ନିଜ ଓ ରାବଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତୁଷ ରଖି, ଶୁଭ୍ର ହାସ୍ୟ ଦେଇ କହିଲେ—"ମୋ ଉପରେ ଚିତ୍ତ ରଖନାହିଁ; ତୁମ ହୃଦୟ ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଖୋଜ।