ସେଇ ସମୟରେ, ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀମାନେ ଚାରିପଟେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ରାବଣ ଶିକାର ବାଗାନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ବାଗାନ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରବେ ଗଞ୍ଜାମାନିଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ମଦୋନ୍ମତ ହୋଇ, ଶଂଖ ନିବିଡ଼ କାନ ଥିବା, ବଳଶାଳୀ ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ସେଠାରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ। ସେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଆଗକୁ, ମୁଣ୍ଡ ଚାରିପଟେ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚାରିପଟେ ତାରାମାନେ ଭଳି ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ମହାବୀର ହନୁମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆକର୍ଷିତ କଲା। ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହିଠାରେ ଯିଏ ଅତିବଳଶାଳୀ, ଏହିଠାରେ ଯିଏ ସହରର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହରେ ଶୁଏ, ସେଇ ରାବଣ ଏହି।" ଏହି ଭାବନାରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଗଛର ଉପରୁ ଲାଫିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାବଣଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଗଛପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ଦୃଢ଼ ଓ ସଚେତନ ରହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାବଣ ତାଙ୍କର କଳା କେଶ, ସୁନ୍ଦର କଟି, ନିକଟସ୍ଥନ୍ନ ଶୋଭାମୟ ସ୍ତନ, ଚକ୍ଷୁର କୋଣରେ କଳା ରେଖା ଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ। ଏହା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ଏକୋଣେଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ସେଇ ସମୟରେ, ଅପରାଧ ନଥିବା, ଯୌବନ ଓ ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଭୂଷଣ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶରୀରୀ, ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସୀତା କଦଳୀ ଗଛ ଝଡ଼ରେ ଯେମିତି ଥରେ, ସେମିତି କମ୍ପିତ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଉଦର ଉପରେ ଉରୁ ଓ ଷଢ଼ ଉପରେ ହାତ ରଖି, ଚଉଡ଼ା ଚକ୍ଷୁ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୀତା କନ୍ଦୁଥିଲେ। ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ, ଯେଉଁଠାରେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ, ଦୁଃଖିତ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଏକ ନୌକା ଯେଉଁଠି ଡୁବିଯାଏ ସେପରି। ସୀତା ମାଟି ଉପରେ ଖୋଲା ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥିଲେ, ନିଜ ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼, ଗଛରୁ ଭଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିବା ଏକ ଡାଳି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଅଭୂଷିତ ଦେହରେ ମାଟି ଲପ୍ତା, ଯଦ୍ୟପି ଶୋଭା ଅନୁକୂଳ ଅଭୂଷଣ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ମାଟି ଲଗିଥିବା କମଳ ତନ୍ତୁ ପରି ଅର୍ଦ୍ଧ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ ନିର୍ମଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ରଥରେ ଚିନ୍ତା ଶକ୍ତିର ଘୋଡ଼ା ଚାଲି, ସ୍ୱୟଂବିଦ୍ୟ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଏକା, ଦୁଃଖରେ, ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ, ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ ମୁକ୍ତ କରୁଥିବା, ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ଦେଖିପାରୁନଥିବା, ସୀତା ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି କାହାକୁ ମନେ ପଡ଼ୁନଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃକରଣ ଅସ୍ଥିର, ପୁଣି ଅବସାନ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ନାଗରାଜଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ଧୂମକେତୁ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ରୋହିଣୀ। ଧର୍ମିକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ, ସଦାଚାର ଓ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼, ତଥାପି ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା, ଅନ୍ଧକାରରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅନ୍ତର ଭଳି। ଯଶ ଅଳ୍ପ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଉପେକ୍ଷିତ, ଜ୍ଞାନ ଶୁନ୍ୟ, ଆଶା ଭଙ୍ଗ। ଆଜ୍ଞା ଅସଫଳ, ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ନଶ୍ୱର, ପୂଜା ବିଛିନ୍ନ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତି ଅନ୍ଧକାରେ ଗ୍ରସ୍ତ, ମୁଦ୍ରିତ କମଳ ସରୋବର, ବୀରହୀନ ସେନା। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅନ୍ଧକାରରେ ଲୀନ, ଶୁଷ୍କ ନଦୀ, ଅପବିତ୍ର ବେଦୀ, ନିବୃତ ଅଗ୍ନି। କମଳ ସରୋବର ଭଙ୍ଗ, ପକ୍ଷୀ ଭୟଭୀତ, ହାଥୀ ଶୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ। ଶୁଷ୍କ ନଦୀ, ପତିର ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧକାର ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରହୀନ। ରତ୍ନ ଗୃହରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀରୀ, ତାଜା ପଡ଼ିଥିବା କମଳ ତନ୍ତୁ ଭଳି ତାପରେ ଶୁଷ୍କ। ବନ୍ଧିତ, ସଖୀମାନେ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ଦୁଃଖରେ ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ବନ୍ଧିତ ହାଥୀର ରାଣୀ ପରି। ଉପବାସ, ଶୋକ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଭୟରେ ଦୁର୍ବଳ, କ୍ଷୀଣ ଶରୀର, ଦୟାନୀୟ, ଅଳ୍ପ ଭୋଜନ, ତପସ୍ଵିନୀ ଭଳି। ଦୁଃଖରେ କ୍ଲିଶ୍ଟ, ହାତ ଜୋଡି ଦେବୀ ପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ, ମନ ରଘୁନାୟକ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ନିର୍ମଳ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ରାବଣ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଶୋକାକୁଳ, ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ, ରକ୍ତିମ, ବିସ୍ତୃତ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନୟନ ଥିବା, ଦୋଷ ନଥିବା, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଶୀଳ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପଥେ ଆନିବା ପାଇଁ ମନ ଲଗାଇଲେ। ଏହା ପରେ ଆସିଲା ବିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଏଠାରେ ରାବଣ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ମିଷ୍ଟ ଓ ଆକର୍ଷକ ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ମୁଖ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଚାରିପଟେ ଆବୃତ, ଦୁଃଖିତ, ଆନନ୍ଦହୀନ, ତପସ୍ଵି ଭାବରେ ଥିଲେ। ରାବଣ କହିଲେ, "ହେ ସ୍ନିଗ୍ଧ କଟିବତୀ, ମୋତେ ଦେଖି ତୁମେ ତୁମ ଉଦର ଓ ସ୍ତନ ଢାକୁଛ, ଭୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହେଁ, ଚଉଡ଼ା ନୟନୀ, ମୋତେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅ, ମୋ ପ୍ରେମ ପାଇଁ ଦୁନିଆ ମୋହିତ। ଏଠାରେ କୌଣସି ମାନବ କିମ୍ବା ରୂପ ବଦଳାଉଥିବା ରାକ୍ଷସ ତୁମକୁ କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ମୋ ଭୟ ତ୍ୟାଗ କର, ସୀତା। ରାକ୍ଷସମାନେ ପରସ୍ତ୍ରୀ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥାନ୍ତି, ଏହା ସ୍ୱାଭାବିକ; ତଥାପି, ମୁଁ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧେ ତୁମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବି ନାହିଁ, ମୋର ଦେହରେ ଯେପରି ଅଭିଲାଷ ଥାଉ। ତୁମେ ଏଠି ଭୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ମୋତେ ଭରସା କର, ପ୍ରିୟେ। ମୋତେ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଭଲପାଅ, ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଲୀନ ରୁହ ନାହିଁ। ଏକ ଚୂଡ଼ା, ମାଟି ଉପରେ ଶେଇବା, ଧ୍ୟାନ, ମେଳା ପୋଶାକ, ଅସମୟରେ ଉପବାସ—ଏହା ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ଅନେକ ମାଲା, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ଅଛି। ମୂଲ୍ୟବାନ ପାନୀୟ, ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ ଅଛି—ମୋତେ ପାଇଁ, ମୈଥିଲୀ, ଏହା ଉପଭୋଗ କର। ତୁମେ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଣି, ଏପରି ନ ହେଉ, ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧ। ଏପରି ଶୋଭାମୟ ହୋଇ, ମୋତେ ପାଇଁ, କିପରି ଅଶୋଭନ ହେବୁ?" ଏଭଳି ରାବଣ ମୈଥିଲୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରେମ ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ଦେଖାଇ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମନାଇବା ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତାଙ୍କ ମନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟେଁକୁ ଯାଇପାରିଲା ନାହିଁ।