ହନୁମାନ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତରେ ଲଙ୍କାର ଶୋକବନ୍ଧାନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବାକୁ ଆଗେ ଯାଇଥିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଶତ-ଶତ ଲତାରେ ଆବୃତ, ଫୁଲ ଗୁଛରେ ଲପେଟାଯାଇଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର କୁଞ୍ଚ ଏବଂ କଣେର ଗଛରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଶିଖରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୁର୍ଗମ ଖଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ। ସେଠାରେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ପାଥରର ମାନ୍ୟସନ ଏବଂ ବହୁ ଜାତିର ଗଛ ଦେଖିଲେ; ଏହି ମହାବଳୀ ବନରେ ହନୁମାନ ଏହି ମହାପାହାଡ଼କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ପାହାଡ଼ରୁ ଏକ ନଦୀ ତଳକୁ ଝରି ଆସୁଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ନଦୀ ଏକ ପ୍ରିୟା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କ ଭୋଗରୁ ଚମ୍ପି ତଳକୁ ପଡ଼ିଯିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଗଛର ଶିଖର ଜଳରେ ପଡ଼ିଯିବାରେ ଏହି ନଦୀ ଏକ କ୍ରୁଧା ନାରୀ ତାଙ୍କର ସଖୀମାନେ ଅଟକାଇ ରଖିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ନଦୀ ପୁନଃ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବାରେ ଏହି ନଦୀ ପ୍ରିୟା ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଫିରିଯିବା ପରି ଚମକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅଧିକ ଦୂର ନୁହେଁ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦାଳ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିବା ପଦ୍ମପୋକର ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଘୁଡ଼ୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ କୃତ୍ରିମ ବଡ଼ ପୋକର ଦେଖିଲେ, ଶୀତଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନର ସିଢ଼ି ଏବଂ ମୁକ୍ତାର ଚାଳ ରେ ଚମକିଥିଲା। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଘୁଡ଼ୁଥିଲେ, ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିର୍ମିତ ଭବନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କୃତ୍ରିମ କୁଞ୍ଚରେ ଶୋଭିତ, ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଗଛରେ ଫୁଲ ଏବଂ ଫଳ ଥିଲା। ସମସ୍ତ କୁଞ୍ଚ ଏବଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉପରେ ସୁନାର ରେଲିଂ ଏବଂ ଅନେକ ଲତା, ପତ୍ରରେ ଆବୃତ ଥିଲା। ଏଠାରେ ମହାବଳୀ ହନୁମାନ ଏକ ସୁନାର ଶିଂଶପା ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁନାର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଜମି ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଝରଣା, ଅନ୍ୟ ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଗଛ ମୟୂର ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ଗଛର ଚମକ ଦେଖି ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ମୁଁ ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁନାର ହୋଇଯାଇଛି।" ସେ ଦେଖିଲେ ସୁନାର ଗଛ ଗୁଡ଼ିକୁ ପବନ ଦ୍ୱାରା ହଲି ଘଣ୍ଟିର ଶବ୍ଦରେ ଚମକିଉଠିବା, ତାହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ। ସେ ଶିଂଶପା ଗଛରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯାହା ପତ୍ର ଏବଂ ନୂତନ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ତେଜ ହନୁମାନ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଲେ। "ଏଠାରୁ ମୁଁ ଭାବିରେ ଦେଖିପାରିବି, ଶୋକରେ ବିନ୍ଦା ଶୀତଳ ହୃଦୟରେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆଶା କରୁଥିବା ବୈଦେହୀ, ସମ୍ଭବତଃ ଏଠାରେ ଏହିଁ ଏଁଠି ଘୁଡ଼ୁଥିବା।" ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଆଶୋକବନ, ଚନ୍ଦନ, ଚମ୍ପକ ଏବଂ ବକୁଳ ଗଛରେ ଶୋଭିତ।" "ଏଠାରେ ଏକ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମପୋକର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ପକ୍ଷୀମାନେ ଘୁଡ଼ୁଥିଲେ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରାଜନୀ ଜାନକୀ ଏଠାରେ ଆସିବେ।" "ସେ ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଏବଂ ପ୍ରଣୟିନୀ ରାଣୀ, ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜାନକୀ ନିଶ୍ଚିତ ଏଠାରେ ଆସିବେ।" "କିମ୍ବା, ମୃଗନୟନୀ, ବିବେକବତୀ ଲାଡ଼ି, ରାମଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଶୋକିତ, ଶୀଘ୍ର ଏହି ବନକୁ ଆସିବେ।" "ରାମଙ୍କ ଶୋକରେ ଦୁଃଖିତ, ଦିବ୍ୟ ନୟନର ଲାଡ଼ି, ସଦା ବନ ଜୀବନକୁ ଅନୁଗତ, ନିଶ୍ଚିତ ଏଠାରେ ଆସିବେ।" "ସେ ସଦା ବନବାସୀମାନଙ୍କ ସାଥୀ ହେବାକୁ ଆଶା କରିଥିବେ, ଜନକଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଏବଂ ଧର୍ମବତୀ କନ୍ୟା, ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା।" "ଏବଂ ଜାନକୀ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନାରେ ଲିନ, ନିଶ୍ଚିତ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳର ନଦୀକୁ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଆସିବେ।" "ଏହି ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶୋକବନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଧର୍ମବତୀ ପତ୍ନୀ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।" "ଯଦି ଦିବ୍ୟ ମୁଖର ଲାଡ଼ି ଜୀବନ୍ତ, ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ସେ ଏହି ଶୀତଳ ଜଳର ନଦୀକୁ ଆସିବେ।" ଏପରି ଭାବି, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଦେଖି, ଫୁଲ ଏବଂ ପତ୍ରରେ ଆବୃତ ଘନ ଲତାରେ ଲୁଚି ରହିଲେ। ଏବେ ଏହି ଗୌରବମୟ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ପନ୍ଦର ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉ। ହନୁମାନ, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖି, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଗଛ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଏବଂ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚମକୁଥିଲା। ସେଠାରେ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଅଞ୍ଚଳ, ହରିଣ ଏବଂ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାନ୍ୟସନ ଏବଂ ମହଲରେ ଭିତରି, କୋଇଲି ର ମଧୁର ଦ୍ୱନିରେ ଝଙ୍କାରିଥିଲା। ସୁନାର ପଦ୍ମ ଏବଂ କମଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋକର, ବହୁ ଆସନ ଏବଂ ଶୟନ, ଏବଂ ଅନେକ ତଳ ଭବନ ଥିଲା। ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଶୋଭିତ ଫଳଦାୟୀ ଗଛ, ଫୁଲିଥିବା ଆଶୋକ ଗଛର ଚମକରେ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏଠାରେ ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଉଠିବା ପରି, ଶାଖା ଅପତ୍ର, ପକ୍ଷୀମାନେ ସଦା ପତ୍ର ଖସାଉଥିବା। ଶତ-ଶତ ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ିଉଠିବା, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଆଶୋକ ଗଛ ଶୋକ ଦୂର କରିବା ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଫୁଲର ଭାର ତଳକୁ ପହଁଚିଯିବା, କର୍ଣିକାର ଏବଂ କିଂଶୁକ ଗଛ ଫୁଲିଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଗଛର ଚମକରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପୁମ୍ନାଗ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଚମ୍ପକ ଏବଂ ଉଦ୍ଦାଳକ ଗଛ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଅନେକ ଗଛ ଭଲ ମୂଳରେ ଦୃଢ଼, କେହି ସୁନାର ପରି ଚମକୁଥିଲେ, କେହି ଅଗ୍ନିର ତେଜ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। କିଛି ଆଶୋକ ଗଛ ହଜାର ହଜାର, କାଜଳ ପରି କଳା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନନ୍ଦନ ଏବଂ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅପୂର୍ବ, କଳ୍ପନା ଉପରେ, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଆକାଶ ପରି, ଫୁଲର ଚମକର ଗୁଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏପରି ହନୁମାନ ଲଙ୍କାର ଶୋକବନ୍ଧାନ ଆଶୋକବନର ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଜାନକୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଲୁଚି ରହିଲେ।