ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଶୋକବନର ମହାବୃକ୍ଷଗୁଡିକ ତାଙ୍କର ପତ୍ରମୁଣ୍ଡ ହେଇ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲା, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ବିକ୍ରାନ୍ତ ହେଇ ପଡିଗଲା। ସେ ବୃକ୍ଷମାନେ ଏହିପରି ଦେଖାଯାଇଲେ, ଯେଉଁଠି ହାରିଥିବା ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ତାଙ୍କର ପୋଶାକ ଓ ଆଭୂଷଣ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି। ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଆଘାତରେ ଫଳଭରା ଉତ୍ତମ ବୃକ୍ଷମାନେ ତାଙ୍କର ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଶୀଘ୍ର ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଦେଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ନଥିବା ତାଳେ, ବୃକ୍ଷମାନେ ଏକା ଶାଖା ଛଡି ଏକ ଜୀବନ୍ତ ହୀନ ଦେହ ଭଳି ଦେଖାଯାଇଲେ, ବାୟୁ ଆଘାତରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଏମିତି ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ଏକ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କର ଚୁଲ ଖୋଲିଯାଇଛି, ଆଭୂଷଣ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦନ୍ତ ଓ ଓଠ ନଖ ଓ ଦନ୍ତରେ ଅଘାତ ହୋଇଛି। ଏହିପରି, ହନୁମାନଙ୍କ ଲାଗି ଟେଲ, ହାତ ଓ ପା ଦ୍ୱାରା ଆଶୋକବନ ଏବଂ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ବୃକ୍ଷମାନେ ଦେଖାଯାଇଲେ। ବନର ମହାଲତାମାନେ ହନୁମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଲେ, ବର୍ଷାରୁତୁର ପବନ ମেঘମାଳାକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଥିବା ପରି। ହନୁମାନ ସେଠାରେ ଚମତ୍କାର ରତ୍ନମୟ ଭୂମି, ଚାନ୍ଦି ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂମି ଦେଖିଲେ। ଅନେକ ଆକାରର ପୋକରୀ, ଉତ୍ତମ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ରତ୍ନମୟ ସିଢ଼ି ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ ଦେଖିଲେ। ପୋକରୀର ଚେନା ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳର, ଭିତର ଭୂମି କ୍ରିଷ୍ଟାଲର, ତୀର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭା ପାଇଥିଲା। ବିକସିତ ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳ ଶୁଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ଜଳପକ୍ଷୀ ଓ ହଂସ, କୁଙ୍କୁଣି ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ୍ୱାସିତ ହୋଇଥିଲା। ଚାରିପାଖ ଦୀର୍ଘ ନଦୀ ତୀରେ ବୃକ୍ଷରେ ଲିପ୍ତ, ଜଳ ନେକ୍ତର ଭଳି ଶୁଧ୍ଧ ଓ ଶୁଭ। ବନରେ ଶତାଧିକ ଲତା, ଫୁଲ ଗୁଛ ରେ ଲିପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲ ଓ କରବେରୀ ଗୁଛ ଦ୍ୱାରା ବିଭାଗିତ। ହନୁମାନ ଏକ ବିଶାଳ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଗଭୀର, ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଚାରିପାଖ ଶିଳା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ। ପାହାଡ଼ରେ ପଥର ମହଳ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ଏହି ମନୋହର ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରୁ ଏକ ନଦୀ ପାହାଡ଼ରୁ ତଳକୁ ବହୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଏକ ପ୍ରିୟା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କର ଆଙ୍କୁରୁ ଚୁଇଁ ତଳକୁ ପଡିଯାଇଛି। ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଜଳରେ ପଡିଥିବା ଦେଖିଲେ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଏକ କ୍ରୁଧା ନାରୀ ତାଙ୍କ ମିତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଯାଇଥିବା ପରି। ପୁନଃ ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ, ନଦୀ ଆଉଥରେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ପ୍ରିୟା ପୁନଃ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କ ସମୀପକୁ ଉଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ଫେରିଥିବା ପରି। ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା ପଦ୍ମପୋକରୀ ଦେଖିଲେ। ଏକ କୃତ୍ରିମ ଦୀର୍ଘ ଜଳପୋକରୀ ଦେଖିଲେ, ଶୀତଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍ତମ ରତ୍ନର ସିଢ଼ି, ମୁକ୍ତା ଚେନା ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ୱଳ। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଜନ୍ତୁ ଦଳ ଦେଖିଲେ, ଚମତ୍କାର ଏବଂ ସୁସଜ୍ଜିତ ଜଙ୍ଗଲ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ମହଳ। ସମସ୍ତଠି ନିକଟରେ କୃତ୍ରିମ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ। ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷର ଉତ୍ତମ ଛାତା ଓ ମଞ୍ଚ ଥିଲା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରେଲିଂ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଅନେକ ଲତା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଢାକିଥିଲା। ମହାବୀର ହନୁମାନ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଂଶପା ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ଚାରିପାଖ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ। ଜମି ଖଣ୍ଡ, ପାହାଡ଼ ଝରଣା ଓ ଅନ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ, ମୟୂର ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ। ସେ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କର ଉଜ୍ୱଳତା ଦେଖି, ମହାବୀର ଚିନ୍ତା କଲେ, "ମୁଁ ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି।" ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ, ବାୟୁରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ, ଶତାଧିକ ଛୋଟ ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ମନୋହର ହୋଇଥିଲା; ହନୁମାନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ସୁନ୍ଦର ଶିଂଶପା ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ, ପତ୍ରମୟ, ମୁଣ୍ଡରେ ନୂତନ କଳି ଓ ଫୁଲ ରହିଥିଲା; ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏଠାରୁ ମୁଁ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା, ହୃଦୟରେ ବେଦନା ଭରିଥିବା, ସମ୍ଭବତଃ ଏଠିଏଁଠି ଚାଲିଉଠିବା।" "ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କର ମନୋହର ଅଶୋକବନ, ଚନ୍ଦନ, ଚମ୍ପକ ଓ ବକୁଳ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ।" "ଏଠି ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମପୋକରୀ, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା; ନିଶ୍ଚୟ ରାଜନୀ ଜାନକୀ ଏଠିକୁ ଆସିବେ।" "ସେ ରାଘବଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ବନବାସ ଜୀବନରେ ପ୍ରବୀଣ, ଜାନକୀ ନିଶ୍ଚୟ ଏଠିକୁ ଆସିବେ।" "କିମ୍ବା, ମୃଗନୟନୀ, ଜ୍ଞାନବତୀ ଜାନକୀ, ରାମ ଚିନ୍ତାରେ ବିପାକୁଳ, ଶୀଘ୍ର ଏହି ବନକୁ ଆସିବେ।" "ରାମ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ, ଦିବ୍ୟ ନୟନ ଦେଖିଥିବା ଏହି ଦେବୀ, ବନବାସ ପ୍ରତି ନିତି ଅନୁରକ୍ତ, ନିଶ୍ଚୟ ଏଠିକୁ ଆସିବେ।" "ସେ ସଦା ବନବାସୀମାନେ ସହିତ ଦେଖିବା ଆଶା କରନ୍ତି, ଜନକଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଓ ସତୀ, ରାମଙ୍କର ପ୍ରିୟା।" "ଅନ୍ଧକାଳୀ ରଙ୍ଗର ଜାନକୀ, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଏହି ଶୁଧ୍ଧ ଜଳର ନଦୀକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଆସିବେ।" "ଏହି ସୁନ୍ଦର ଅଶୋକବନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ, ନରେଶଙ୍କର ସତୀ, ରାମଙ୍କର ପ୍ରିୟା।" "ଯଦି ଦିବ୍ୟ ମୁଖ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ହୋଇଥିବା ଦେବୀ ଜୀବନ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଶୀତଳ ଜଳର ନଦୀକୁ ଆସିବେ।" ଏପରି ଭାବି, ମହାହନୁମାନ ନରେଶଙ୍କର ସତୀ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଘନ ଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଲେ। ଏବେ ଶୁଣ, ପବିତ୍ର ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ସେଠି ହନୁମାନ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଭୂମି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲେ।