ହନୁମାନ୍ ମନୋମନେ ଏହି ଅଭିଯାନର ସଫଳତା ପାଇଁ ବରୁଣ, ସୋମ, ଆଦିତ୍ୟ, ମହାନ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମାରୁତ୍ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ—ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ପ୍ରଜାପତି ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ପଥରେ ଚଳିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କଲେ। ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏକ ଅପେକ୍ଷା ଜନ୍ମ ନେଲା—"କେବେ ମୁଁ ସେଇ ଉତ୍ତମ ମୁଖ ଦେଖିପାରିବି, ଯାହାର ଉଠିଥିବା ଧଳା ଦାନ୍ତ, ନିର୍ମଳ ହସ, କମଳ ଦଳ ନୟନ ଏବଂ ପ୍ରଭାମୟ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ?" ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଆଜି ସେଇ ସାଧ୍ବୀ, ତପସ୍ୟାରତା ମହିଳା, ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ, କ୍ରୁର ଓ ନିର୍ଦୟ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ, ସେ କିପରି ମୋ ଚକ୍ଷୁ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେବେ?" ଏହିଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ହନୁମାନ୍ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରି ସୀତାଙ୍କୁ ମନରେ ଧରି, ଏହି ମହାବଳଶାଳୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବନର ଦେଉଳର ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଉଳ ଉପରେ ଝାପିଲେ। ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାପ୍ରସ୍ଥ ଉପରେ ଦଢ଼ିଥିବା ହନୁମାନ୍ ମହାବାନର, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ କୁସୁମିତ ହୋଇ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଆଗରେ ନିବାସ ଶୀର୍ଷ ଉପରେ ବସନ୍ତ ଆରମ୍ଭରେ ଫୁଲିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ରୂପବତୀ ଅଶୋକ ଗଛ, ଫୁଲିଥିବା ଚମ୍ପକ ଗଛ, ଉଦ୍ଦାଳକ ଗଛ, ନାଗ ଗଛ, ଆମ୍ବ ଗଛ ଏବଂ ବନର ମୁହଁ ଦେଖାଏଥିବା ଗଛମାନେ। ଏଭଳି ଶତଶଖା ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଆମ୍ବ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ହନୁମାନ୍ ଧାଉଥିବା ବାଣ ପରି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଚାରିପଟେ ଚାନ୍ଦି ଓ ସୁନାର ଗଛରେ ଘିରିଥିବା, ପକ୍ଷୀମାନେ ଗାଇଥିବା ଏକ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଏହି ମହାନ ଏବଂ ବିଚିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଦଳେ ଦଳେ ପକ୍ଷୀ ଓ ହରିଣ ଚରୁଛି, ଏବଂ ଏହା ଉଦୟ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଭରା ଗଛ, ନିତ୍ୟ ଖୁସିରେ ରହୁଥିବା କୋଇଲି ଓ ମଦମାତ ମୃଗମଧୁମକ୍ଷୀ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ସଠିକ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା, ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ମଦମାତ ମୟୂର ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ରବିତ ହେଉଥିଲା। ଅପରାଧହୀନ ରୂପବତୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ, ବନର ମହାପୁରୁଷ ହନୁମାନ୍ ଶାନ୍ତିରେ ଶୋଇଥିବା ପକ୍ଷୀମାନୋ ଜଗାଇଦେଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଡାଣ୍ଡା ମାଡ଼ି ଉଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ ଅନେକ ରଙ୍ଗର ଫୁଲ ଝରିପଡ଼ିଲା। ସେଇ ଫୁଲରେ ଢାକିଯିବା ହନୁମାନ୍, ଅଶୋକ ବାଗିଚା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୁଷ୍ପଶୃଙ୍ଗ ମେଘ ପରି ଚମକିଉଠିଲେ। ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରିପଟେ ହନୁମାନ୍ ଦ୍ୱାରା ଚଞ୍ଚଳ ହେଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭାବିଲେ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଗଲା। ଗଛରୁ ଝରିପଡ଼ିଥିବା ଫୁଲରେ ଭୂମି ଏମିତି ଚମକୁଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ମହିଳା ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ବଡ଼ ଗଛମାନେ, ତାଙ୍କର ଶାଖା ହଲାଇଯିବା, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଛିଡ଼ିଯିବା, ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲା ଯେପରି ପରାଜିତ ବେଶ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ଓ ପୋଶାକ ଖୋଲିଦେଇଛନ୍ତି। ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ତୀବ୍ର ଚଳନରେ ଫଳଭରା ଗଛମାନେ ତାଙ୍କର ଫୁଲ, ପତ୍ର, ଫଳ ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ିଦେଉଥିଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଚାଲିଯିବାରେ ଗଛମାନେ ଶୁଷ୍କ ଶାଖା ମାତ୍ର ରହିଯାଇ ମୃତ ଦେହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଏମିତି ଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କର କେଶ ବିକ୍ଷିପ୍ତ, ଅଳଙ୍କାର ଭଞ୍ଜିତ, ଦନ୍ତ ଓ ଓଠ ନଖ ଓ ଦନ୍ତରେ କଟାଯାଇଛି। ଏମିତି ହିଁ ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ପୁଛ, ହାତ ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଁ ଭାଙ୍ଗିଯିଥିବା ଅଶୋକ ବାଗିଚା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ବଡ଼ ଲତା ମାଳାମାନେ ଛିଡ଼ିଦେଲେ, ଯେପରି ବର୍ଷା ଋତୁରେ ବାୟୁ ମେଘମାଳାକୁ ଉଡ଼ାଇଦିଏ। ଏଠାରେ ହନୁମାନ୍ ଚମକୁଥିବା ମଣିମୟ ତଳ, ଚାନ୍ଦି ତଳ ଓ ସୁନା ତଳ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ହ୍ରଦ ଥିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଠିଏଠି ମହାନ ମଣିମୟ ଘାଟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ତାଙ୍କର ବାଳି ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳର, ଭିତର ତଳ ଦ୍ରବ୍ୟମୟ, ତୀର ଶୋଭା ଦେଉଥିଲା ସୁନା ଗଛ ଦ୍ୱାରା। ଏହି ହ୍ରଦ ମାନେ ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳ କମଳରେ ଶୋଭିତ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ଜଳପକ୍ଷୀ ଚିତ୍କାର, ହଂସ ଓ ସାରସ ମଧୁର ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଚାରିପଟେ ଦୀର୍ଘ ନଦୀ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା, ତାଙ୍କର ଜଳ ଅମୃତ ସମ, ଶୁଭ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ। ସେଠାରେ ଶତଶଖା ଲତା ଢାକିଯିଥିଲା, ଫୁଲ ଗୁଛରେ ଲପେଟିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ଝାଡ଼ ଓ କୁନ୍ଦ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସବୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ୍ ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ମହାନ, ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଓ ବିଚିତ୍ର ରଙ୍ଗର ଚୂଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଚାରିଦିଗରେ ପାହାଡ଼ ଚଟାଣ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା। ସେଠାରେ ପଥର ମହଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧାଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏହି ମନୋହର ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ। ସେହି ପାହାଡ଼ରୁ ଏକ ନଦୀ ତଳକୁ ଝରୁଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ପ୍ରେମିକା ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକଙ୍କ ଆଙ୍କ ଛାଡ଼ି ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଉଛି। ଏହି ନଦୀ ଉପରେ ଗଛର ଶିଖର ଝରିପଡ଼ିଥିଲା, ଦେଖିବାକୁ ଲାଗୁଥିଲା ଯେପରି କୌଣସି କ୍ରୁଧ୍ଧା ଯୁବତୀ ତାଙ୍କର ସଖୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଉଛି। ପୁଣି ସେହି ମହାବାନର ଦେଖିଲେ, ନଦୀ ଜଳ ଫେରିଆସିଛି, ଯେପରି ପ୍ରେମିକା ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକଙ୍କ ଆଗରେ ପୁଣି ଆସି ଚମକୁଛି। ଏଠାରୁ ଦୂରେ ନୁହେଁ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ରଙ୍ଗିନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା ପଦ୍ମ ପୁରା ହ୍ରଦ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ଅପୃତିମ ଦୀର୍ଘ କୃତ୍ରିମ ପୋଖରୀ ଥିଲା, ଶୀତଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣିମୟ ଘାଟ ଓ ମୁକ୍ତା ବାଳିରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ପଶୁ ଦଳ ଦେଖିଲେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶୋଭାମୟ ଅରଣ୍ୟ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଭବନମାନେ ଥିଲେ। ସମସ୍ତଠାରେ କୃତ୍ରିମ ଉଦ୍ୟାନ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଗଛ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଲଦିଥିଲା।