ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ପାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ତାପସମଣ୍ଡଳୀ, ଅଗ୍ନିଦେବ, ବାୟୁଦେବ, ପୁରୁହୂତ, ଓ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ। ପୁନି, ପାଶଧାରୀ ବରୁଣ, ସୋମ ଓ ଆଦିତ୍ୟମଣ୍ଡଳ, ମହାଶ୍ୱିନୀ ଦେବତା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମାରୁତମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟ ମୋର କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହି ସହିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଶ୍ୱାମୀ, ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ ବୋଲି ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ। ହନୁମାନଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଆସିଲା—"କେବେ ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମୁଖ, ଉଠିଥିବା ଧଳା ଦାନ୍ତ, ନିର୍ମଳ ହସ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ, ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ୱଳ ମୁହଁକୁ ଦେଖିପାରିବି? ଏହି ଦିନେ କିପରି ସେ ସାଧ୍ବୀ, ତପସ୍ୱିନୀ ସୀତା, ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ, ନିର୍ମମ ଏବଂ କ୍ରୂର ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଧରି ନିଆଯାଇଛନ୍ତି, ସେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିସମୁଖରେ ଆସିବେ?" ଏଠିରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ମହାନ୍ କାବ୍ୟ ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା। ତାପରେ, ହନୁମାନ୍ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କରି, ମନକୁ ସୀତାଙ୍କ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉଜ୍ୱଳ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସେଇ ମହାଲର ପରିକୋଟ ଉପରେ ଲାଫ ଦେଲେ। ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ପ୍ରମୋଦରେ ଭରିଥିବା ମନ୍ଦିର ଦେଖି, ମଧୁର ବସନ୍ତ ଋତୁର ଆରମ୍ଭରେ ରଙ୍ଗିନ ଫୁଲ ଛଟା ଛଡ଼ାଉଥିବା ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ—ଶୋଭାମୟ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷ, ଫୁଲିଥିବା ଚମ୍ପକ ଗଛ, ଉଦ୍ଦାଳକ, ନାଗ, ଆମ୍ବ ଓ ମନ୍ଦ୍ରିଲ ମୁହଁ ସଦୃଶ ବୃକ୍ଷ। ସେ ଆମ୍ବ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ, ଶତଶଖ ଲତା ରେ ଶୋଭିତ, ଧନୁର ତାରରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀର ପରି ଦୃତ ଗତିରେ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କଲେ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସେଇ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଚାରିପାଖରେ ଚିହ୍ନିତ ରୂପା ଓ ସୁନା ଗଛରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ—ସେ ରଙ୍ଗିନ ଲତା-ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ଦ୍ରୁମାଳି ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଓ ମୃଗମାନେ ଖେଳୁଛନ୍ତି, ସେ ଉଦ୍ୟାନ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛି। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଭର୍ତ୍ତି ବୃକ୍ଷ, ନିତ୍ୟ କୁହୁକୁହୁ କୋଇଲି ଓ ମଦମସ୍ତ କଳା ମଧୁମକ୍ଷୀ ଘୂଞ୍ଚୁଥିଲେ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉଦ୍ୟାନ ଲୋକମାନଙ୍କ ହସରେ, ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ମଦମସ୍ତ ମୟୂର ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକାରରେ ଉତ୍ସବ ମନାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ହନୁମାନ୍ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରୂପବତୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ଶାନ୍ତିରେ ଶୁଅଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଠିଯାଇଲେ। ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ଉଡ଼ିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ପଙ୍ଖ ହଳନେ ହାଲୁକା ହାଲୁକା ଫୁଲ ଝରିପଡ଼ିଲା। ସେଇ ଫୁଲ ରେ ଆଛାଦିତ ହୋଇ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଅଶୋକ ବାଟିକା ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲ ଦେଇ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେଠାରେ ହନୁମାନ୍ ଦୃତ ଗତିରେ ଗଛ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିବାରୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭାବିଲେ—"ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଗଲା!" ଭୂମି ଏଠିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଝରି ପଡ଼ି, ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମହିଳା ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ମହାବୃକ୍ଷମାନେ, ତାଙ୍କ ଶାଖା ଓ ଫୁଲ ଝଡ଼ିଯିବାରୁ, ମନ୍ଦିରାଣୀ ଅଳଙ୍କାର ଓ ପୋଶାକ ଛାଡ଼ିଦେଇ ହାରିଯାଇଥିବା ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଗତି ଦ୍ୱାରା, ଫଳ ଭର୍ତ୍ତି ଗଛମାନେ ତାଙ୍କ ଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ଝଡ଼ାଇଦେଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଗଛମାନେ ମାତ୍ର ଶାଖା ରହି, ବେହୋସ ଅବସ୍ଥାରେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଝଞ୍ଜାବାତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲା—ଯେପରି ଏକ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କ ଖୋପା ଖୁଲିଯାଇଛି, ଅଳଙ୍କାର ଭଙ୍ଗ, ଦାନ୍ତ ଓ ଓଠ ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ। ଏଭଳି, ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ପୁଛ, ହାତ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଅଶୋକ ବାଟିକା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ହନୁମାନ୍ ମହାଲତା ଦଳ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ବର୍ଷାକାଳରେ ବାୟୁ ମେଘମାଳାକୁ ଉଡ଼ାଇଦିଏ। ଏଠାରେ ହନୁମାନ୍ ମଣିମୟ ତଳ, ରୂପା ମୟ ତଳ ଓ ସୁନା ମୟ ତଳ ଦେଖିଲେ। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ତାଳପୋଖରୀ, ଉତ୍ତମ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଣିମୟ ସିଢ଼ି ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ତଳ ଦେଖିଲେ। ପୋଖର ପାର ମୁକ୍ତା ଓ ପ୍ରବାଳରେ ତିଆରି, ଭିତର ତଳ କ୍ରିଷ୍ଟଲର, ତଟ ସୁନା ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳ କମଳ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ଜଳପକ୍ଷୀ ଓ ହଂସ, କୁରର ଚିତ୍କାରରେ ମଧୁର ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା। ଚାରିପାଖରେ ଦୀର୍ଘ ନଦୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ତାଙ୍କ ଜଳ ଅମୃତ ସଦୃଶ, ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ର। ସେଠି ଶତଶଖ ଲତା ଓ ଫୁଲ ଝୁଲିଥିବା ଜଙ୍ଗଲ, ନାନା ଜାତିର ଝାଡ଼ି ଓ କୁନ୍ଦ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ଏକ ବିଶାଳ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବର୍ଷାମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଓ ରଙ୍ଗିନ ଚୂଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଚାରିପାଖରେ ପାଥର ଶିଳା ରହିଥିଲା। ସେଠାରେ ପାଥରର ମହଳ ଓ ନାନାପ୍ରକାର ଗଛ ଘେରାଇଥିଲା, ହନୁମାନ୍ ଏହି ପୃଥିବୀର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ। ସେଇ ପାହାଡ଼ରୁ ଏକ ନଦୀ ଉତ୍ସର୍ଗ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ପ୍ରିୟା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କ ଆଂକ ଛାଡ଼ି ତଳକୁ ଝଡ଼ିପଡ଼ିଛି। ତାହା ଜଳରେ ଗଛର ଶିଖର ତଳିଯାଇଥିଲା, ଏହା ଏଭଳି ଲାଗୁଥିଲା—ଏକ କ୍ରୁଧ୍ଧା ଯୁବତୀ ତାଙ୍କ ସଖୀମାନେ ଧରି ରଖିଛନ୍ତି। ପୁନି, ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଏହି ନଦୀ ପୁନର୍ବାର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେପରି ପ୍ରିୟା ପ୍ରେମିକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଫେରି ଆସିଛନ୍ତି। ସେଠାରୁ ଦୂରେ ନୁହେଁ, ବାୟୁନନ୍ଦନ ହନୁମାନ୍ ରଙ୍ଗିନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଏକ ଲମ୍ବା କୃତ୍ରିମ ପୋଖରୀ ଦେଖିଲେ, ଶୀତଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଣିମୟ ସିଢ଼ି ଓ ମୁକ୍ତା ମୟ ବାଲୁକାରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏଠି ନାନା ପ୍ରକାର ଜନ୍ତୁ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶୋଭାମୟ ଜଙ୍ଗଲ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ମହାନ୍ ମହଳ ଦେଖିଲେ। ଏଠି ସର୍ବତ୍ର କୃତ୍ରିମ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ତଥା ଗଛ ମାନେ ସବୁବେଳେ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭର୍ତ୍ତି ଥିଲେ।