ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—ଏହି ବିଶାଳ ଅଶୋକବନ, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଦୃଢ଼ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ଏହିଠାକୁ ମୁଁ ଅବଶ୍ୟ ପହଞ୍ଚିବି, କାରଣ ଏଠିକୁ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଜିନଥିଲି। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କ ଦୁଃଖ ଆର୍ତ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ଜୟ କରି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ମହିଳା, ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଫେରାଇବି, ଯେପରି ଏକ ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ସଫଳତା ଦିଆଯାଏ। ଏପରେ ହନୁମାନ୍ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନ କରି, ଚିନ୍ତା ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁପୁତ୍ର ଉଠିଲେ। ସେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ମାରୁତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏପରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କରି, ହନୁମାନ୍ ଅଶୋକବନ ଦିଗରେ ଚାହିଲେ। ମନରେ ପ୍ରଥମେ ଶୁଭ ଅଶୋକବନକୁ ଗଲା ପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ମକାତ୍ତା ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ—ଏହି ପବିତ୍ର ଅଶୋକବନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସଂସ୍କୃତ, ଏଠି ଅନେକ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭିଡ଼େଇଥିବେ, ଏବଂ ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଥିବେ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏଠି ଉଦ୍ୟାନକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ରାକ୍ଷସ ରାକ୍ଷୀ ରଖାଯାଇଛି; ଏଠି ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ବାୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଅଳ୍ପ ହେବା ପରି ନାହିଁ। ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ—ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଲାଗି ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ଦୁଇଁ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଦମନ କରିଛି; ଏଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ମୋତେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ। ବ୍ରହ୍ମା, ସ୍ୱୟଂଭୁ, ଦେବତା, ତପସ୍ୱୀ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ପୁରୁହୂତ, ବଜ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଭାରୁଣ, ସୋମ, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଜୀବ, ଜୀବର ନାୟକ, ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ଯାତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ। ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ—କେବେ ମୁଁ ସୀତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶ୍ୱେତ ଦାନ୍ତ ଉଠିଥିବା, ଅନୂପମ, ଶୁଭ ହାସି, ପଦ୍ମପତ୍ର ଦୃଶ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଅଭିକାଶ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି? ଏହି ଦିନ ସୀତା, ଜୋରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୋଇଥିବା, କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ଦୟାହୀନ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହୋଇଛି, ତାଙ୍କୁ କିପରି ମୋ ଚକ୍ଷୁ ଦେଖିପାରିବ? ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ଚୌଦ୍ଦ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ଶେଷ ହେଲା। ହନୁମାନ୍ ଅଲ୍ପ ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି, ମନକୁ ସୀତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ତା ମହଲର ପରିଖା ଟପିଲେ। ପରିଖା ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହନୁମାନ୍, ଶରୀରରେ ଉତ୍ସାହ ଭରି, ରୁତୁର ଆରମ୍ଭରେ ଫୁଲିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶୋକବୃକ୍ଷ, ଫୁଲିଥିବା ଚମ୍ପକ, ଉଦ୍ଦାଳକ, ନାଗ, ଆମ୍ବ ଏବଂ ବାନରମୁଖ ପରି ବୃକ୍ଷ। ଏପରେ ଅନେକ ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଆମ୍ବବନ ମଧ୍ୟ ଦେଖି, ଧନୁର ତୀର ଭାବରେ ଗଛ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଲାଘିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଉଦ୍ୟାନରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଚାରିପାଖରେ ରଜତ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଦେଖି, ହନୁମାନ୍ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ମୃଗମାନେ ଭରିଥିବା ଉଦ୍ୟାନକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଉଦ୍ୟାନ ଉଦୟ ହୋଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଏବଂ ଫଳ ଭରିଥିଲା, କୋଇଲା ଏବଂ କଳିବା ମଧୁମକ୍ଷିକା ସବୁ ନିତ୍ୟ ଆସୁଥିଲେ। ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଉଦ୍ୟାନ ଉଲ୍ଲାସିତ ଲୋକ, ଉତ୍ସାହିତ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ପଶୁମାନେ ସହିତ ଭରିଥିଲା, ମଦୋନ୍ମତ ନାଚୁଥିବା ମୟୂର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର ଚିତ୍କାର ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଏଠି, ନିର୍ମଳ ରୂପ ରାଜକୁମାରୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ, ବାନର ଶାନ୍ତିରେ ଶୁଅଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେକୁ ଜାଗାଇଲେ। ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ପାଖ ହଳାଇ ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଫୁଲ ଝଡ଼ି ପଡ଼ିଲା। ଫୁଲରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଅଶୋକବନର ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲର ପ୍ରାଚୀର ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ବାନର ଉଦ୍ୟାନରେ ଦିଗ୍ଦିଗ୍ରେ ଦୃତ ଗତିରେ ଚାଲିବାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭାବିଲେ—ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଛି। ଏଠି ଭୂମି ଗଛର ଝଡ଼ିପଡ଼ିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ସଜିଥିବା ନାରୀ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ବୃକ୍ଷମାନେ ତାଙ୍କର ପତ୍ରମୁଡି ଶୋଭା ହାରାଇ, ଫୁଲ ଏବଂ ଫଳ ଝଡ଼ି, ପରାଜିତ ବେଶ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କର ଅଭୂଷଣ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ପରି ଲାଗିଥିଲେ। ଦୃତ ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହଳାଇ ହୋଇ, ଫଳଭରା ବୃକ୍ଷ ତ୍ରୁଟି ଫୁଲ, ପତ୍ର, ଫଳ ଝଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ିଯିବା ପରେ, ବୃକ୍ଷମାନେ କେବଳ ଡାଲି ରହି, ଜୀବନ ହୀନ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବିପୁଳ ଭାବେ ହଳାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। ଏଠି, ଅସ୍ଥିର ମହିଳାର ବିଗଡ଼ିଥିବା ଚୁଲ, ଅଳଙ୍କାର ନଷ୍ଟ, ଦାନ୍ତ ଏବଂ ଓଠ ନଖ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା ପରି, ହନୁମାନଙ୍କ ପାଖ, ହାତ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଅଶୋକବନ ଦୃଢ଼ ଗଛମାନେ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲେ। ବାନର ଶକ୍ତିରେ ଗୁଛ ଲତା ମାଳା ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ବାୟୁ ବର୍ଷାର ମେଘମାଳାକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଦେଇଥାଏ। ଏଠି, ହନୁମାନ୍ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଭୂମି, ରଜତ ତଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତଳ ଦେଖିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ହୃଦୟକାର୍ଜ୍ୟ ପୋଖରୀ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଳ ଭରିଥିଲା, ଏଉଁଠି ଏଉଁଠି ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ଘାଟ ଦେଖିଲେ। ପୋଖରୀର ତଳ ମୁକ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରବାଳରେ ଶୋଭିତ, ଭିତର ତଳ କ୍ରିଷ୍ଟାଲରେ ତିଆରି, ତୀର ଦେଖିଲେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ପୋଖରୀରେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଏବଂ ନୀଳ ଶାଳିନୀ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ଜଳପକ୍ଷୀର ଚିତ୍କାର, ହଂସ ଏବଂ କାଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀର ଚିତ୍କାର ଭରିଥିଲା। ଚାରିପାଖରେ ଦୀର୍ଘ ନଦୀବାହି ଥିଲା, ତୀରରେ ବୃକ୍ଷ ଶୋଭିତ, ଜଳ ନେକ୍ତର ପରି ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ପବିତ୍ର ଥିଲା।