ହନୁମାନ ଲଙ୍କାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଯାଇଲେ । ସେ ଭାବିଲେ, “ଯଦି ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଫେରିଯାଏ, ତେବେ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ସମସ୍ତ ବାନର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ । ନାଶରେ ଅନେକ ଦୋଷ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଜୀବନ ରହିଲେ ଭାଗ୍ୟ ମିଳେ; ତେଣୁ ମୁଁ ମୋ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିବି, କାରଣ ସମ୍ମିଳନ ନିଶ୍ଚିତ ।” ଏପରି ଅନେକ ଦୁଃଖ ମନରେ ବୋଝି, ସେ ଦୁଃଖର ଶେଷ ଖୋଜିପାରିଲେ ନାହିଁ । ପୁଣି ମନୋବଳ ଆଣି, ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ ହନୁମାନ ଭାବିଲେ, “ମୁଁ ଦଶମୁଖୀ, ପ୍ରବଳ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିଦେବି; ସୀତା ଅପହୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଫେରିବେ । କିମ୍ବା ରାବଣଙ୍କୁ ଧରି, ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘି ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯିବି, ଯେପରି ଏକ ପଶୁକୁ ପଶୁପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯାଯିବ ।” ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ହନୁମାନ ଦୁଃଖ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ । ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖୁନି, ମୁଁ ଏହି ଲଙ୍କା ସହରକୁ ବାରମ୍ବାର ଖୋଜିବି । ଏବଂ ଯଦି ସମ୍ପାତିଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ ମୁଁ ସୀତା ବିନା ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିଯାଏ, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ଦହିଦେବେ । ଏଠାରେ ମୁଁ ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଆହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ରହିଯିବି; ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବାନର ଓ ମଣିଷର ନାଶ ହେଉ ନାହିଁ ।” ହନୁମାନ ଭାବିଲେ, “ଏହି ମହାନ ଅଶୋକ ବାଟିକାକୁ ମୁଁ ଏଯାଉଛି, କାରଣ ଏଠିକୁ ମୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଜିନାହିଁ ।” ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଭସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ମରୁତଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଦୁଃଖ ବଢ଼ାନ୍ତି, ସେ ହନୁମାନ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ । ସେ ଭାବିଲେ, “ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଜୟ କରି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶ ର ଶୋଭା, ମହାନୀୟା ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେବି, ଯେପରି ତପସ୍ୱୀଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦିଆଯାଏ ।” ଏପରି ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧ୍ୟାନ କରି, ମନ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ଉଠି ଦାଉଡ଼ିଲେ । ସେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ମରୁତ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ । ଏପରି ନମସ୍କାର କରି, ବାୟୁନନ୍ଦନ ହନୁମାନ ଅଶୋକ ବାଟିକା ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ । ମନରେ ପ୍ରଥମେ ଶୁଭ୍ର ଅଶୋକ ବାଟିକାକୁ ଯାଇ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବିଲେ । ସେ ଭାବିଲେ, “ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ପୂନ୍ୟମୟ ଅଶୋକ ବାଟିକା ରାକ୍ଷସମାନେ ଭରିଥିବ, ବହୁତ ଗଛ ରହିଛି । ଏଠି ଗଛକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ରାକ୍ଷସ ରଖାଲ ରହିଛନ୍ତି; ସେଠି ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ବାୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ବେଶି ହଲାମାଳ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି ।” ହନୁମାନ ଭାବିଲେ, “ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଓ ରାବଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଜକୁ ଦମନ କରିଛି; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଏଠି ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ । ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା, ତପସ୍ୱୀ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଵଜ୍ରଧାରୀ ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ । ଵରୁଣ, ସୋମ, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ସମସ୍ତ ମରୁତ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ । ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ପ୍ରଜାପତି ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ ।” ତା’ପରେ ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କଲେ, “କେବେ ମୁଁ ସେ ମହାନୀୟା ସୀତାଙ୍କ ମୁହଁ ଦେଖିପାରିବି, ଯାହା ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ଧଳା ଦାନ୍ତ, ନିର୍ମଳ ହାସ, ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନ, ଏବଂ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ? ଏହି ଦିନ ଏହି ଦୁଃଖିତ, ତପସ୍ଵିନୀ, ଜୋର ଦ୍ୱାରା ଦମିତ, ଦୁଷ୍ଟ ନିର୍ଦୟ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ସୀତା ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ କେମିତି ପଡ଼ିବେ ?” ଏହି ଭାବନାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କରି, ମନକୁ ସ୍ଥିର କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଏହି ମହଲର ଦେଉଳପର ଉପରୁ ଲାଘୁଡ଼ି ଲାଘୁଡ଼ି ଅଶୋକ ବାଟିକା ଭିତରକୁ ଝାପିଲେ । ଦେଉଳପରେ ଦଣ୍ଡାଇ, ସମଗ୍ର ଶରୀର ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ବସନ୍ତ ଋତୁର ଆରମ୍ଭରେ ଫୁଲିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଦେଖିଲେ । ସେ ଦେଖିଲେ ଚମତ୍କାର ଅଶୋକ, ଫୁଲିଥିବା ଚମ୍ପକ, ଉଦ୍ଦାଳକ, ନାଗ, ଆମ ଓ ବାନରମୁଖ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗଛ । ଏଭଳି ଶତଶଖୀ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଆମବନ ଦେଖି, ଧନୁର ତାଣି ଛାଡ଼ା ତୀର ପରି, ହନୁମାନ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନକୁ ଝାପିଲେ । ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଦ୍ୟାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଚାରିପଟେ ରୂପା ଓ ସୁଵର୍ଣ୍ଣ ଗଛ ଘେରିଥିଲା । ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଅଶୋକ ବାଟିକା ରଙ୍ଗବର୍ଣ୍ଣ ରେ ଭରିଥିଲା, ତା’ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଓ ମୃଗ ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲେ, ସେ ଉଦ୍ୟାନ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା । ସେଠି ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଭରିଥିବା ଗଛ, କୁହୁକୁହୁ କୁହୁକୁହୁ କହୁଥିବା କୋଇଲି ଓ ମଦରେ ମତ୍ତ କଳା ମଧୁମକ୍ଖୀ ଦେଖିଲେ । ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଉଦ୍ୟାନ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲା, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁ ଚଞ୍ଚଳ ଥିଲେ, ମଦମତ୍ତ ମୟୂର ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀର ଚିତ୍କାର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା । ହନୁମାନ ଶୁଭ୍ର ରୂପସ୍ବିନୀ ରାଜକୁମାରୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ, ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ପକ୍ଷୀମାନେ ଜାଗିଉଠିଲେ । ଏହି ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ତାଙ୍କର ପଖ ଦ୍ୱାରା ହାଲୁକା ବାୟୁ ଚଳାଇଲେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଫୁଲ ବର୍ଷା ହେଲା । ଫୁଲରେ ଢାକିଯାଇଥିବା ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଅଶୋକ ବାଟିକା ମଧ୍ୟରେ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଗଛମାନେ ମଧ୍ୟ ହନୁମାନଙ୍କ ଚଞ୍ଚଳ ଚଳାଚଳରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭାବିଲେ ଯେ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିପଡ଼ିଛି । ଗଛରୁ ପଡ଼ିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଏମିତି ଶୋଭିଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳା ପରି ଶୃଙ୍ଗାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଶୀଘ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହଲାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ମହାବୃକ୍ଷମାନେ, ତାଙ୍କର ଉପର ଶାଖା ଓ ଫୁଲ ଫଳ ଛିଡ଼ାଇ ଦେଇଥିଲେ, ହାରାଯାଇଥିବା ବିଶିଷ୍ଟା ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଏହିପରି ହନୁମାନ ତୀବ୍ର ଚଳାଚଳରେ ଗଛମାନେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ଫୁଲ, ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ ।