ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥିବା ଭାନରମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ, ଜଣା, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ, ସମତଳ ଭୂମିରୁ କିମ୍ବା କଠିନ ସ୍ଥାନରୁ ନିଜେ ନିଜେ ଝାପି ପଡ଼ିବେ। ଏହି ଭାନରମାନେ ବିଷ ଖାଇବେ, ଗଳାରେ ଫାନ୍ଦ ଦେବେ, ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ଉପବାସ କରିବେ କିମ୍ବା ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଜୀବନ ଶେଷ କରିବେ। ମୁଁ ଭାବୁଛି, ମୋ ନାହିଁ ଥିବାରେ ଭୟଙ୍କର ରୋଦନ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ନାଶ ଓ ଏହି ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନଙ୍କ ଅବନତି ହେବ। ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦେଖି, ମୁଁ ଏଠାରୁ କିଶ୍କିନ୍ଧା ନଗରକୁ ଫେରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମୈଥିଲୀ ବିନା ଦେଖିପାରିବି ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ଫେରିନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଦୁଇ ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ପ୍ରବଳ ବୀର ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଭାନରମାନେ ଆଶାରେ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ। ମୁଁ ହସ୍ତେ କିମ୍ବା ମୁଖେ ଖାଇ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଉପରେ ଜୀବନ ଧାରି, ଅରଣ୍ୟବାସୀ ହେବି, କାରଣ ମୁଁ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିନାହିଁ। ସମୁଦ୍ରପାର୍ଶ୍ୱରେ ଯେଉଁ ଦେଶ ମୂଳ, ଫଳ ଓ ଜଳରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସେଠାରେ ମୁଁ ଅରଣି କାଠ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି। କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହୋଇ ବସିଥିବାବେଳେ କାଉଁଡ଼ା, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନେ ମୋ ଦେହକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଦେବେ। ଏପରି ବିଦାୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି, ତେଣୁ ମୋ ମନ ନିଶ୍ଚିତ—ଯଦି ମୁଁ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦେଖିନାହିଁ, ତେବେ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ଯିଏ ଉତ୍ତମ ମୂଳ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହା ଶ୍ରୀରେ ଭୂଷିତ, ଯାହା ସିତା ଯାହାକୁ ମୁଁ ଖୋଜୁଛି, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ମୋଠାରୁ ହରାଇଯିବେ। ତେଣୁ ମୁଁ ଏବେ ତପସ୍ବୀ ହେବି, ନିୟମିତ ଜୀବନ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇବି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଳିକାନୟନୀ ସିତାଙ୍କୁ ଦେଖିନାହିଁ, ମୁଁ ଫେରିବି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ମୁଁ ଫେରିଯାଏ ଏବଂ ସିତାଙ୍କୁ ନ ମିଳେ, ତେବେ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ସମସ୍ତ ଭାନର ଚିରନଶ୍ୱର ହେବେ। ନାଶରେ ଅନେକ ଦୋଷ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ତେଣୁ ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବି, କାରଣ ଏକତ୍ରିକରଣ ନିଶ୍ଚିତ। ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ମନରେ ନେଇ, ସେ ପ୍ରବଳ ଭାନର ନିଜ ଶୋକର ସିମା ଖୋଜିପାରିଲେ ନାହିଁ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ନିଜ ଧୃତି ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେ ଧୃଡ଼ ଭାନର ଭାବିଲେ—ମୁଁ ଦଶମୁଖୀ, ପ୍ରବଳ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରିଦେବି; ସିତାଙ୍କୁ ହରାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମିଳିଯିବେ। କିମ୍ବା ତାଙ୍କୁ ଧରି, ମୁଁ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀକୁ ଯେପରି ମୃଗପତିଙ୍କୁ ଦିଏ, ସେପରି ରାବଣଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯିବି। ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହୋଇ, ସିତାଙ୍କୁ ନ ମିଳି, ଭାନର ମନ ଧ୍ୟାନ ଓ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ସିତାଙ୍କୁ ଦେଖିନାହିଁ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଣାକୁ, ମୁଁ ଏହି ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ଖୋଜିବି। ଯଦି ସମ୍ପାତିଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଜଣା ବିନା ଫେରିଯିବି, ତେବେ ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ସମସ୍ତ ଭାନରମାନେ ଉପରେ ଅଗ୍ନି ବର୍ଷା କରିବେ। ଏଠି ଏହିଠାରେ ମୁଁ ନିୟମିତ ଆହାର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି ରହିବି, ଯେଉଁଠି ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଭାନର ନାଶ ନ ହେଉ। ଏହି ମହା ଅଶୋକବନକୁ ମୁଁ ଅବଶ୍ୟ ଯିବି, କାରଣ ମୁଁ ଏଠି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଜିନାହିଁ। ତେଣୁ, ଭଲ ଭାବେ ଭାସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତା, ମାରୁତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଯିଏ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୁଃଖ ବଢ଼ାଏ, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ପାଇ, ସେ ଉତ୍ତମ ଶ୍ରୀମତୀ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ସିତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେବି, ଯେପରି ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ଦିଆଯାଏ। ଏପରି ଭାବି, କିଛି ଖ୍ଷଣ ଧ୍ୟାନ କରି, ଚିନ୍ତା ମୁକ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ, ବଳଶାଳୀ ହନୁମାନ୍, ବାୟୁପୁତ୍ର, ଉଠିଲେ। ସେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ମାରୁତ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ହନୁମାନ୍ ଚାରିପାଖ ଦେଖି ଅଶୋକବନ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ପାଠାଇଲେ। ପ୍ରଥମେ ମନରେ ଶୁଭ ଅଶୋକ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଯାଇ, ବାୟୁପୁତ୍ର ମାନସିକ ଭାବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ନିଶ୍ଚିତ ଏହି ପବିତ୍ର ଅଶୋକବନ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୁଭ, ଏଠି ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ଓ ବୃକ୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ନିଶ୍ଚିତ ଏଠି ବୃକ୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପାହାରା ଲାଗିଛି; ଏଠି ପ୍ରଭୁ ମଧ୍ୟ ବାୟୁକୁ ବେଶି ଭାବେ ଚଳାଇନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଓ ରାବଣଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି; ଏଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବତା, ତପସ୍ବୀ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ପୁରୁହୂତ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମୋତେ ସିଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ଭାରୁଣ, ସୋମ, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ସମସ୍ତ ମାରୁତ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସଫଳତା ଦିଅନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ, ଭୂତାଧିପତି, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ଯାତ୍ରୀମାନେ ମୋ ସଫଳତା କାମନା କରନ୍ତୁ। କେବେ ମୁଁ ସେ ଉତ୍ତମ ମୁଖ, ଉପରକୁ ଉଠାଇଥିବା ଧଳା ଦାନ୍ତ, ନିର୍ମଳ ହାସ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସମ ନୟନ, ଚାନ୍ଦ୍ର ମୁଦା ଅଭିଭାସିତ ସିତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି? ଏହି ଦିନେ କିପରି ସେ ମୃଦୁ, ତପସ୍ବିନୀ, ଶକ୍ତିବିହୀନ ହୋଇ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ, ନିଷ୍ଠୁର, ଦୟାହୀନ, ଭୟଙ୍କର ଶୋଭିତ ରୂପର ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତା ସିତା ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଆସିବେ?