ଏହିଅଂଶରେ, ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ଲଙ୍କା ରାଜପ୍ରାସାଦ ଭିତରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଦ୍ୟମର କଥା ଆସିଛି । ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କ ମହାଳ ମଧ୍ୟରେ ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଏକ ପରେ ଏକ ମାଳିକା ଘର, ଚିତ୍ରିତ କୋଠା, ରାତିର ସଭା ଘର ମାନେ ଘୂରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର ଦେହଧାରିଣୀ ସୀତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ । ସମସ୍ତ ଜାଗା ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ ସୀତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନି ବୋଲି ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, "ସ୍ନାନ୍ତାନ୍ତ ସୀତା ଏଠାରେ ନାହାନ୍ତି, ମୋର ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ବ୍ଯର୍ଥ ହେଉଛି ।" ତାଙ୍କର ମନରେ ଶଙ୍କା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, "ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତା ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା ହୋଇଥିବେ, କାରଣ ସେ ନିଜ ଶିଳ୍ପରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ । ଏଠି ରାବଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦେହଧାରୀଣୀ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦେଖି ସୀତା ଭୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବେ ।" ହନୁମାନ୍ ଭିତରେ ଦୁଃଖ ଓ ନିରାଶା ଭାବ ଆସିଲା, "ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ମୋ କାମ ସାର୍ଥକ ହେଲା ନାହିଁ । ଏଭଳି ଅନେକ ସମୟ ବ୍ଯର୍ଥ ହେଲା । ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରିବା ପଥ ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ନିୟମିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ମୁଁ ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁର ଓ ରାବଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ପତ୍ନୀମାନେ ଦେଖିଛି, କିନ୍ତୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତା ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ ।" "ମୁଁ ଯଦି ଫେରିଯିବି, ସମସ୍ତ ବନରାଜମାନେ କଣ କହିବେ? ମୋ ପ୍ରୟାସ ବ୍ଯର୍ଥ ହେଲା ବୋଲି କହିବେ । ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ କଣ ଉତ୍ତର ଦେବି? ମୁଁ ତ ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବି । ଜାମ୍ବବାନ୍, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଅନ୍ୟ ବନରାଜମାନେ କଣ କହିବେ? ମୁଁ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଖାଲି ହାତେ ଫେରିଲି ।" "ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ସଫଳତାର ମୂଳ । ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମାନବ ଯେଉଁ କାମ କରିଥାଏ, ତାହା ସଫଳ ହୁଏ । ଏହିଠାରେ ମୁଁ ଆଉ ଅନ୍ଯ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବି ।" ଏହିପରି ଭାବି ହନୁମାନ୍ ଆଉ ଏକଥର ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସେ ମହଳର ମଦିରା ଶାଳା, ଫୁଲ ଘର, ଶୋଭାମୟ କୋଠା, ଖେଳ ଘର, ଅନ୍ତଃପୁର, ସଂକୁଚିତ ଗଳି, ସମସ୍ତ ମହଳ ଦେଖିଲେ । ଭୂମି ଉପର ଘର, ଦେବସ୍ଥାନ, ଔଟଘର—ଏଠିଏଠି ଉଡି, ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ, ବସି, ଚାଲି, କେବେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଖୋଜିଲେ । ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଲେ, ପଟିଆ ହଟାଇଲେ, ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ବାହାରିଲେ, କେବେ ଲୁହିଗଲେ, କେବେ ଉଡିଲେ । ହନୁମାନ୍ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିଲେ, ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଅଅନ୍ତଃପୁରରେ ଅଖୋଜା ରହିଲା ନାହିଁ । ସେ ଅନ୍ତଃପୁର, ଗଳି, ଚଉକ୍, ଦେବସ୍ଥାନ, କୂଆଁ, ପଦ୍ମସରୋବର—ସବୁ ଦେଖିଲେ । ହନୁମାନ୍ ତାଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେହଧାରୀଣୀ ରାକ୍ଷସୀମାନେ, କୁରୂପା ଓ ବିକୃତ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ନାହାନ୍ତି । ସେ ଦେଖିଲେ ଯେଉଁମାନେ ଦେବଙ୍ଗନାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସୀତା ନୁହଁନ୍ତି । ନାଗକନ୍ୟାମାନେ, ଚନ୍ଦ୍ରବଦନା, ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭା ସଭିଏ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତା ନାହାନ୍ତି । ରାକ୍ଷସ ରାଜା ଜବରଦସ୍ତି ନେଇଥିବା ନାଗକନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତା ନାହାନ୍ତି । ଏହିପରି ଅନେକ ଭାବନା ଓ ଦୁଃଖ ମନେ ନେଇ, ହନୁମାନ୍ ମହଳରୁ ଅବତରିଲେ, ଦୁଃଖିତ ହେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିଗଲେ । ପରେ, ତୀବ୍ର ବନରାଜ ନାୟକ ହନୁମାନ୍ ରାଜପ୍ରାସାଦରୁ ପତିତ ହୋଇ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମେଘ ଭିତରେ ଯେପରି ଚମକେ, ସେପରି ପରିଖା ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ । ସମସ୍ତ ରାବଣ ଗୃହ ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତା ନାହିଁ । ତାହାପରେ ବନରାଜ ହନୁମାନ୍ କହିଲେ, "ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲଙ୍କା ଖୋଜିଛି, ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ । ସମସ୍ତ ହ୍ରଦ, ପୋଖରୀ, ନଦୀ, ଝରଣା, ଅଳି ଓ ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗ ଖୋଜିଲି । ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଖୋଜିଲି, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀ ଦେଖିଲି ନାହିଁ । ସମ୍ପାତି କହିଥିଲେ ଏଠି ସୀତା ରାବଣ ଗୃହରେ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦେଖୁନାହିଁ—ଏହି କାହିଁକି?" "ସମ୍ଭବତଃ ସୀତା, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଅସହାୟ ହୋଇ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୁଆଁଯାଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବେ । ବା, ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ନେଉଁଥିବା ବେଳେ, ରାମଙ୍କ ବାଣ ଦେଖି ଭୟରେ ମଧ୍ୟରେ ଝଡ଼ିପଡ଼ିଥିବେ । ବା, ଦେବଗଣମାନେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି, ସେଠାରେ ନେଉଁଥିବା ବେଳେ ସମୁଦ୍ର ଦେଖି ଭୟରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଝଡ଼ିପଡ଼ିଥିବେ । ବା, ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଦମିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ କୋଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବେ । ବା, ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ନେଉଁଥିବା ବେଳେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବେଳେ ଝଡ଼ିସାଗରେ ପଡ଼ିଥିବେ । ବା, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷକ ନଥିବାରୁ ଭକ୍ଷଣ କରିଥିବେ । ବା, ରାକ୍ଷସ ରାଜଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୁଟିଲ ଚିତ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଭକ୍ଷିଥିବେ ।" "ସମ୍ଭବତଃ, ସୀତା ‘ହେ ରାମ! ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ! ହେ ଅୟୋଧ୍ୟା!’ ବୋଲି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଅନେକ ଭାବେ ଅନ୍ତିମ ଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବେ । ବା, ସେ ଏଉଁଠି ରାବଣ ଗୃହରେ ଅନ୍ତର୍ବନ୍ଧିତ ଅଛନ୍ତି, ଏକ ଶାରୀ କପୋତି ପରି ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି ।" ଏପରି ଚିନ୍ତା ଓ ଦୁଃଖରେ ହନୁମାନ୍ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହେଇ ପଡ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣ କରି ଆଉ ଅନ୍ତିମ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ।