ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁର ମଧ୍ୟରେ ଚୁପଚାପ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ—ଏକ ସୁଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ, ସମୟ-ସମୟରେ ଉଚିତ କଥା କହୁଥିବା, ସବୁଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରୁଥିବା ଏକ ଅତିଶୟ ମହିଳାଙ୍କୁ ରାବଣ ସଙ୍ଗେ ଏକତ୍ର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ହଜାର ଭଲ ରୂପବତୀ, ସୁସଂବାଦିତା ଯୁବତୀମାନେ ଶୁଅଛନ୍ତି। ସେଉଁଠି ଆଉ ଏକ ସୁଯୋଗ୍ୟ, ସଠିକ୍ କଥା କହୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ସେ ଶ୍ରମରେ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଶୁଇଅଛନ୍ତି। ଏହି ଭାବେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ, ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଏହି ଅନେକ ମହିଳାମାନେ ଥିବା, ଜଣେ ମହାଗଜ ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ମହିଳା ହାତୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହନ୍ତି, ସେପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ମହାଳର ମଦିରାଶାଳାକୁ ଦେଖିଲେ—ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥିଲା। ମଦିରାଶାଳାରେ ହରିଣ, ମହିଷ, ବନଶୁକର ମାଂସ ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ପିଣ୍ଡି ରଖାଯାଇଥିଲା। ଚଉଡ଼ା ସୁନାର ବାଟିରେ ମୟୂର ଓ କୁକୁଡ଼, ସ୍ପର୍ଶ ହୋଇନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ଶୁକର ମୁଣ୍ଡ, ଗଣ୍ଡ ଓ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଚିକିତ୍ସିତ ଗଣ୍ଡର ମାଂସ, ଏବଂ ମଞ୍ଜରୀ ଓ ମୟୂର ମାଂସ ଦେଖିଲେ। ସେଉଁଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ତିତିରି, ଛାଗ, ଅର୍ଧ ଖାଇଦିଆଯାଇଥିବା ଶଶକ, ବହୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ମାଂସ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ମହିଷ, ଛାଗ ମାଂସ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା। ମଞ୍ଜୁଳ ଓ ରୂଖା, ଚଟଣି, ପାନୀୟ, ଖାଦ୍ୟ, ଖଟା, ଲୁଣିଆ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ବଡ଼ ଶୂଣ୍ଡା ଓ ଅଙ୍ଗଦ ଖୋଲି ରଖାଯାଇଥିଲା, ଧନ ଚିଁଟାଯାଇଥିଲା, ମଦିରା ପାତ୍ର ଉଲ୍ଟା ହୋଇଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫଳ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା। ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ସୁଶୋଭିତ କରାଯାଇଥିଲା, ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ବିନ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା। ମଦିରାଶାଳା ଅଗ୍ନି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଆଲୋକ ଓ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଲୋକିତ ଲାଗୁଥିଲା। ମଦିରା ଭୂମିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଂସ ଥିଲା, ଦେବମାନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ମଦିରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦେଖିଲେ। ଚିନି, ମଧୁ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳ ମୂଳକ ମଦିରା, ଅନେକ ରୂପରେ ଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭଲଭାବରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା। ଭୂମିରେ ଅନେକ ମାଳା ବିଛାଇଯାଇଥିଲା, ସୁନା ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ପାତ୍ର ଥିଲା। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁନା ଗୋବ୍ଲେଟ୍, ଚମକୁଥିବା ଚାନ୍ଦିର ଲୋଟା, ସୁନାର ଘଡ଼ା ଦେଖିଲେ। ହନୁମାନ୍ ସେଠାରେ ଏହି ମଦିରାଶାଳାକୁ ଦେଖିଲେ, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ସୁନାର ପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ମଦିରା ରଖାଯାଇଥିଲା। କିଛି ପାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ, କିଛି ଅର୍ଧ ଥିଲା, କିଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଲି ହୋଇଯାଇଥିଲା। କିଛି ଅସ୍ପର୍ଶିତ ପାନୀୟ, କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଖାଦ୍ୟ, କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଅର୍ଧ ଖାଇଯାଇଥିବା ପାନୀୟ ଥିଲା। କିଛି ଶଯ୍ୟାରେ ଅର୍ଧ ଚାଦର ଥିଲା, କିଛି ଶଯ୍ୟା ଖାଲି, ଅନେକ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳା ଏକାଅପେକା ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଇଅଛନ୍ତି। ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ପୋଶାକ ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଲିନ୍ ହୋଇଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ମୃଦୁ ଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ପୋଶାକ ଓ ମାଳା ହଳୁକ ହଳୁକ ହଳିଯାଉଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ମୃଦୁ ପବନ ଚୁଇଁଯାଉଛି। ସେଠାରେ ଶୀତଳ ଚନ୍ଦନ, ମଧୁର ମଦିରା, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ପୁଷ୍ପ ଗନ୍ଧ ମିଶି ହଳୁକ ହଳୁକ ହାଲୁକି ଚାଲୁଥିଲା। ଅନେକ ରୂପର ସ୍ନାନ ଜଳ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଧୂପର ଗନ୍ଧ ପବନ ଦ୍ୱାରା ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା। ପୁଷ୍ପକ ମହାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଯାଇଥିଲା। କିଛି ମହିଳା କଳା, କିଛି ଧଳା, କିଛି ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ସୌନ୍ଦର୍ୟବନ୍ତୀ ଥିଲେ। କିଛିଙ୍କ ଦେହ ସୁନା ରଙ୍ଗର, ସେମାନେ ନିଦ୍ରାରେ ଏବଂ କାମ ମୂର୍ଛାରେ ଲିନ୍ ହୋଇଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଦେଖଣା ନିଦ୍ରିତ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପରି ଥିଲା। ଏଭଳି ଭାବେ, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁର ଚାରିଦିଗ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଏପରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ହନୁମାନ୍ର ମନ ଆନ୍ତରିକ ଅସ୍ୱସ୍ଥତା ଓ ଭୟରେ ଭରିଯାଇଲା—'ଅନ୍ୟର ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଶୁଇଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଧର୍ମର ଭଙ୍ଗ କରେ।' ସେ ଭାବିଲେ—'ମୁଁ କେବେ ଅନ୍ୟର ନାରୀଙ୍କୁ କାମନା ଭାବରେ ଦେଖିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏଠି ମୁଁ ଅନ୍ୟର ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଛି।' ତାପରେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଆଉ ଏକ ଭାବନା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା—'ମୁଁ ରାବଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, କିନ୍ତୁ ମୋ ମନ କେଉଁସି ଅସଦ୍ବୁଦ୍ଧିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ।' କାରଣ, ମନ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଚେଷ୍ଟାର କାରଣ—ଶୁଭ, ଅଶୁଭ ଦୁଇଁଥିରେ; ମୋ ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ। 'ଏଠିଏ ମୁଁ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜିପାରିବି; କାରଣ ନାରୀମାନେ ସଦା ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି, ସେଠିଏ ଖୋଜିବା ଉଚିତ; ହରାଯାଇଥିବା ଜନକୀ ମୃଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାହାନ୍ତି।' ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ମନ ନେଇ ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁର ଖୋଜିଲି, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀ ଦେଖିଲି ନାହିଁ। ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଓ ନାଗକନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀ ନାହାନ୍ତି। ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀ ନାହିଁ। ଏହି ଭାବରେ ହନୁମାନ୍ ଅନ୍ତଃପୁରରୁ ବାହାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ତାପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରି, ମଦିରାଶାଳା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।