ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ରଙ୍ଗମହଳରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଯୁବତୀମାନେ ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, କେହି ତାଙ୍କର ମଦ ଭରା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଡ୍ରମ୍ରେ ହାଲୁକା ଭାବରେ ଲାଗିଥିଲେ, ଯେଉଁ ଡ୍ରମ୍ ସୁନାର ଭାବରେ ଚମକୁଥିଲା। କେହି ସ୍ଲିମ୍ ଦେହିନୀ, ଅପରାଧହୀନା ଯୁବତୀ, ମଦରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ଡ୍ରମ୍ଟିକୁ ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଶ୍ୱରେ ଧରି ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଯୁବତୀ ଡ୍ରମ୍ଟିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଇଥିଲେ, ଯେପରିକି ଏକ ଚମକୁଥିବା ମହିଳା ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଛାନ୍ଦକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପଦ୍ମନୟନୀ ଯୁବତୀ, ମଦରେ ମନ ଭ୍ରମିତ, ତାଙ୍କର ହାତରେ ଟମ୍ବୁରିନ୍ଟିକୁ ଚିପ୍ଟି ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ଏକ ଚମକୁଥିବା ମହିଳା ତାଙ୍କର ମଠକୁ ଫେଲାଇ ଶୁଇଥିଲେ, ଯେପରିକି ବସନ୍ତକାଳରେ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଅଳଙ୍କୃତ ଲତା। ଏକ ଯୁବତୀ ନିଦ୍ରା ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ଦୁଇ ହାତରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃପାଟିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଇଥିଲେ, ଯେଉଁ ଦେହ ଦୁଇଟି ସୁନା ମଠ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପଦ୍ମନୟନୀ, ଚନ୍ଦ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରି ମୁହଁ, ମଦରେ ଭାବିତ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଅନୁପମା ଯୁବତୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅରିଷ୍ଟ ମହିଳାମାନେ ମଧୁର ଉପକରଣଗୁଡିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କର ଅନ୍ତଃପାଟିକୁ ଚିପ୍ଟି ଶୁଇଥିଲେ, ଯେପରିକି ପ୍ରେମିକା ପ୍ରେମିକାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ। ଏହି ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୈଳୀର ଶୟନପୀଠରେ ଅଲଗା ଭାବରେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ମହିଳାକୁ ମକ୍ଷ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର ଦେହ ମୁକ୍ତା ଓ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା, ତାଙ୍କର ଚମକ ରଙ୍ଗମହଳକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲା। ସେଠି ହନୁମାନ୍ ମନ୍ଦୋଦରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସୁନାପରି ଚମକୁଥିବା ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରର ପ୍ରିୟ ରାଣୀ, ଶୋଭାରେ ଶୁଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ବଳଶାଳୀ ବାୟୁପୁତ୍ର ଭାବିଲେ, “ଏହି ହେଉଛି ସୀତା,” ତାଙ୍କର ଶୋଭା, ଯୌବନ, ଗୁଣ ଦେଖି ଏହି ଭାବିଲେ; ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ହନୁମାନ୍ ଗଭୀର ଖୁସି ପାଇଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପୁଞ୍ଜାକୁ ଚୁମିଲେ, ହାତତାଳି ଦେଲେ, ଗୀତ ଗାଇଲେ, ଖେଳିଲେ, ଦଳାପିଲା କଲେ, ଦେବାଙ୍ଗ ମନ୍ଦର ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ। ଏଠାରେ ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡରେ। ହନୁମାନ୍ ଏହି ଭାବନାକୁ ଛାଡି, ଏଠି ରହିଲେ ଏବଂ ସୀତା ବିଷୟରେ ନୂତନ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାଙ୍କର ଭାବନା ହେଉଛି, ସୀତା ରାମଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିକଟ କରିବେ ନାହିଁ, ଖାଇବେ ନାହିଁ, ଶୁଇବେ ନାହିଁ, ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିବେ ନାହିଁ, ପାନ କରିବେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଏହି ନିଷ୍ଠା ଅପରିମିତ। ତାଙ୍କର ଭାବନାରେ, ସୀତା କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିକଟ କରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରିକି ରାମଙ୍କ ସମାନ କୌଣସି ଅମର ନାହିଁ। ଏହି ଭାବନାରେ, ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, “ଏଉଁ ଅନ୍ୟ ମହିଳା,” ଏବଂ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର ସୀତାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରି, ରଙ୍ଗମହଳରେ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠି କେହି ମହିଳା କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଶୁଇଥିଲେ, କେହି ଗୀତ ଗାଇ ଶୁଇଥିଲେ, କେହି ନୃତ୍ୟ କରି କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଶୁଇଥିଲେ, କେହି ମଦରେ ଭାବିତ ହୋଇ ଶୁଇଥିଲେ। କେହି ଡ୍ରମ୍, ଝାଞ୍ଜ, ମଞ୍ଚରେ ଦଣ୍ଡାଇ ଥିଲେ, କେହି ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶୟନପୀଠରେ ଶୁଇଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ରାବଣ ଏକ ହଜାର ଅଳଙ୍କୃତ, ଗୀତ, ଓ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇ ଅଛନ୍ତି। ସେଠି ଏକ ଯୁବତୀ ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ, ସମୟ, ଏବଂ ସ୍ଥାନରେ ନିପୁଣ, ମନୋହର ଭାବରେ ରାବଣଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ହନୁମାନ୍ ଏକ ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁବତୀମାନେ, ଗୀତ ଓ କଥାରେ ନିପୁଣ, ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲେ। ଏଠି ଏକ ଯୁବତୀ ନିପୁଣ ଭାବରେ ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ଏହି ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇ, ଏକ ବନରେ ବଡ ହାତୀ ଅନେକ ହାତିନୀ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇଥିବା ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଏହି ରଙ୍ଗମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଏକାଧିକ ସମ୍ଭୋଗ ଓ ଆନନ୍ଦ ରହିଛି। ସେଠି ମୃଗ, ମହିଷ, ଶୁଅ ମାଂସ ଭାଗ ଭାଗରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଚଉଡ଼ା ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ମୟୁର, କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ଅସ୍ପର୍ଶିତ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଶୁଅ ମୁଣ୍ଡ, ଗଣ୍ଡା ମାଂସ, ଦହି ଓ ଲୁଣ ସହିତ ମସାଲା ଦେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଂସ, ମୃଗ ଓ ମୟୁର ମାଂସ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଟିଟିର, ଛେଉଁ, ଅଧଖାଇ ଖରା, ମହିଷ ଓ ମେଉଁ ମାଂସ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ମଞ୍ଜୁ ଓ କଠିନ ଖାଦ୍ୟ, ଚାଟିବା, ପିବିବା, ଖାଇବା, ଲୁଣା ଓ ଖଟା ଖାଦ୍ୟ, ରଙ୍ଗିନ ମିଠା ଦେଖିଲେ। ଘଂଟା ଓ ହାତବାଣ୍ଡ ଫେଲା ଯାଇଥିଲା, ଧନ ଚିତ୍ରିତ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ପାନ ପାତ୍ର ଉଲଟା ହୋଇଥିଲା, ଫଳ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଫୁଲ ଦେଇ ଭୂମି ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ଏଠି ଏଠି ଶୟନପୀଠ ଓ ଆସନ ଯୋଗାଯୋଗ ଭଲ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ରଙ୍ଗମହଳ ଅଗ୍ନି ବିନା ମଧ୍ୟ ଚମକୁଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦିଲ୍ଲି ଖାଦ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା। ମାଂସ ନିପୁଣ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଦିବ୍ୟ, ସ୍ପଷ୍ଟ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଦ ଓ ବିଶେଷ ମଦ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଚିନି, ମଧୁ, ଫୁଲ, ଫଳ ଭିତିକି ମଦ ଦେଖିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚୂରା ଭଲ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ଭୂମି ଅନେକ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ସୁନା ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ପାତ୍ର ରଖାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟ ଗୋବ୍ଲେଟ୍, ଚମକୁଥିବା ଚାନ୍ଦି ମଠ, ସୁନା ଘଡ଼ା ଦେଖିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଙ୍ଗମହଳ ଦେଖିଲେ, ସୁନା ଦେଖିଲେ, ରତ୍ନର ପାତ୍ର ଓ ମଦ ଦେଖିଲେ। ସେ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ର ଦେଖିଲେ, କେହି ପୂର୍ଣ୍ଣ, କେହି ଅଧଖାଇ, କେହି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଲି। ଏପରି ଭାବେ ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ରଙ୍ଗମହଳର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିଲେ।