ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଯେଉଁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ଅପୂର୍ବ ଶୈଳୀରେ ସଜାଯାଇଥିବା ଏକ ମହାଲ ଦେଖିଲେ । ଏହି ମହାଲ ଶୁଭ୍ର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚମକିବା ଚମକିବା କପଡ଼ା, ଦାନ୍ତ ଓ ସୁନାର ନକ୍ସା, ଏବଂ ବେରିଲ୍ ମଣିରେ ଭୂଷିତ ଆସନରେ ଭରିଥିଲା । ଏଠିରେ ସମୃଦ୍ଧିର ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ଥିଲା । ଏକ ସ୍ଥାନରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଧଳା ଛତା, ଦିବ୍ୟ ମାଳାରେ ସଜିଥିଲା, ତାହା ରାତିର ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ । ଏହି ଛତା ସୁନାର ଚକ୍ରରେ ଘେରାଯାଇ ଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ଚମକୁଥିବା ଆସନ ଉପରେ ଅଶୋକ ଫୁଲର ମାଳା ଛଡ଼ାଯାଇଥିଲା । ଚାରିପାଖ ଦାସୀମାନେ ଚାମର ଧରି ହଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗୁ ଶିତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ବାତାସ ଚଳିଥିଲା, ସବୁଠି ଉତ୍ତମ ଧୂପ ଜଳିଥିଲା । ଏହି ଆସନ ମୃଦୁ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ କପଡ଼ା ଓ ମେଷ ଉଲ୍ଳରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା, ଚାରିପାଖ ମୂଲ୍ୟବାନ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ । ସେଠି ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଏକ ଘନ ମେଘ ପରି ଦେହ ଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କୁଣ୍ଡଳ, ରକ୍ତ ଚକ୍ଷୁ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାହୁ ଓ ରୂପବାନ୍ ସୁନା ଅଙ୍ଗବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଜଣେ ପୁରୁଷ । ତାଙ୍କ ଦେହ ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧରେ ମାନ୍ୟ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘର ଲାଲିମା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଚମକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଚାରିପାଖ ଉଦ୍ୟାନ, ଵନ ଏବଂ ଝାଡ଼ିରେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ, ସେ ମନ୍ଦରା ପର୍ବତ ପରି ଶାନ୍ତ ଓ ମହାନ୍ । ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣ ପାନ କରି ଏକ ଚମକୁଥିବା ଶଯ୍ୟାଉପରେ ଶୁଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଶୂରବୀର ମୂର୍ତ୍ତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ । ରାବଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ନାଡ଼ି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ବୃହତ୍ ସର୍ପ ପରି ଶୁଣି, ହନୁମାନ୍ ଅତି ଭୟଭୀତ ହେଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାବଧାନ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ । ଏକ ଉଚ୍ଚ ମଞ୍ଚରେ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ରେଖାର ପଛରେ ଲୁଚି, ବନର ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ମଦିରା ପାନରେ ମତ୍ତ ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ । ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ଶଯ୍ୟା, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏକ ମହାଗଜ ଶଯ୍ୟାଗତ ଥିବା ଜଳପ୍ରପାତ ପରି ଚମକୁଥିଲା । ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ସୁନାର କଙ୍କଣରେ ଭୂଷିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ପରି ଚାଲିଥିଲା । ତାଙ୍କ ବାହୁ ହାତୀ ଦାନ୍ତର ଆଘାତର ଦାଗ ଥିଲା, ଵଜ୍ରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି ଚଉଡ଼ା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ର ପରି ଚିହ୍ନିତ । ସେ ବାହୁ ଭାରୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶୁଭ୍ର ନଖ ଓ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗୁଠିର ଚିହ୍ନ ଥିଲା । ଏହି ବାହୁ ଲୋହ ଗଦା ପରି ଏକାଠି ଥିଲା, ହାତୀର ସୁଣ୍ଡ ପରି ମଜବୁତ, ଚମକୁଥିବା ଶଯ୍ୟାରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସର୍ପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏହି ବାହୁ ଶିତଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚନ୍ଦନରେ ମାନ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ରମା କିମ୍ବା ଶଶଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ସେ ବାହୁ ଉତ୍ତମାଙ୍ଗ ନାରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦବାଯାଇଥିଲା, ଅପୂର୍ବ ଗନ୍ଧ ଲେପିତ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆସନ୍ତି । ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଏହି ବାହୁ ଶଯ୍ୟାରେ ଦୁଇଟି ବୃହତ୍ ସର୍ପ ପରି ଶୋଇ ଅଛି, ମନ୍ଦରା ପର୍ବତର ଗୁହାରେ ଶୁଅଥିବା କ୍ରୁଧ୍ଧ ସର୍ପ ପରି । ଏହି ଦୁଇ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ପର୍ବତ ପରି ଭାରୀ ଦେହ, ଦୁଇଟି ଶିଖର ଥିବା ମନ୍ଦରା ପରି ଚମକୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଆମ୍ର, ଚମ୍ପକ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକୁଳ ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ମିଶିଥିଲା, ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନର ଗନ୍ଧ ମିଶି ପ୍ରସ୍ତାର ଅନ୍ତଃପୁର ପୂରିଥିଲା । ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ବଡ଼ ମୁହଁରୁ ଶ୍ୱାସ ଯାହା ବାହାରୁଥିଲା, ତାହା ସମସ୍ତ ଗୃହକୁ ପୂରି ଦେଉଥିଲା । ସିଂହାସନରେ ମୁକୁଟ, ମୁକୁଟରେ ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିର ଜ୍ଵାଳା, ଅଲ୍ପ ଡାହାଣି ହୋଇଥିବା, ମୁଖ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କୁଣ୍ଡଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ । ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଓ ଅପୂର୍ବ ହାରରେ ଭୂଷିତ ତାଙ୍କ ଚଉଡ଼ା ଓ ଭାରି ଛାତି ଉଦ୍ଭାସିତ । ଝୁଲିଥିବା ପୀତବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଆଘାତିତ ପାର୍ଶ୍ୱ ଢାକାଯାଇଥିଲା, ଶୋଭା ମୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପରି କପଡ଼ାରେ ଭଲଭାବେ ଢାକାଯାଇଥିଲା । ସେ ବୃହତ୍ ସର୍ପ ପରି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ, କଳା ଗାସ ଦାଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ମହାଗଙ୍ଗା ପାଡ଼ରେ ଶୁଅଥିବା ହାତୀ ପରି ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଶୁଅଥିଲେ । ଚାରିପଟେ ସୁନାର ଦୀପ ଜଳିଥିଲା, ସମଗ୍ର ଦେହ ବିଦ୍ୟୁତ ଚମକୁଥିବା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ତାଙ୍କ ପାଏଁ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ନାରୀମାନେ, ତାଙ୍କ ଘରେ ଶୁଅଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଅପୂର୍ବ କୁଣ୍ଡଳରେ ଭୂଷିତ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ଅକ୍ଷୟ ଥିଲା—ହନୁମାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ପରିପକ୍କ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ବାହୁ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଅପୂର୍ବ ଭୂଷଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ବନର ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ଶୋଇଥିବା ଦେଖିଲେ । ଏହି ମହିଳାମାନଙ୍କ କାନର ଶେଷରେ ସୁନାର କୁଣ୍ଡଳ, ହାତରେ ଶୁଭ୍ର ବାହୁବଳୟ, ହୀରା ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିରେ ଭୂଷିତ । ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି, ଅପୂର୍ବ କୁଣ୍ଡଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସମଗ୍ର ମହାଲ ତାରା ଭରା ଆକାଶ ପରି ଚମକୁଥିଲା । ମଦ ଓ ବିନୋଦରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ କମ୍ପଳ ନାରୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଅଥିଲେ । ଅନ୍ୟେକ ଜଣେ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଶୁଭ୍ର ଭାବେ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲା, ସମଗ୍ର ଶରୀର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେ ଶୁଅଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଚର୍ମ ଚମକୁଥିଲା । ଅନ୍ୟେକ ଜଣେ ଭୀନାକୁ ଆଳିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଅଥିଲେ, ସେ ମହାନଦୀରେ ତାଲ ଆଉ ଶୁଭ୍ର କମଳ ପରି ଚମକୁଥିଲେ । ଅନ୍ୟେକ ଜଣେ କଳା ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟା ନାରୀ ଡମ୍ବା ନିକଟରେ ଶୁଅଥିଲେ, ସେ ମାଆ ଏବଂ ଶିଶୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଅପୂର୍ବ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶୁଭ୍ର ସ୍ନିଗ୍ଧ ସ୍ତନ ବିଶିଷ୍ଟା ନାରୀ ଡମ୍ବାକୁ ପାଖରେ ରଖି ଶୁଅଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ମିଳନ ପାଇଁ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ପ୍ରେମିକା ପରି । ଅନ୍ୟେକ ଜଣେ ପଦ୍ମନୟନୀ ନାରୀ ଭୀନାକୁ ଆଳିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଅଥିଲେ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରେମିକା ତାଙ୍କ ସ୍ନେହାସ୍ପଦ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଧରି ଶୁଅନ୍ତି ।