ହନୁମାନ୍ ସେଠାରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଶୟ୍ୟା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ଓ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଉଚିତ ଏମିତି ଏକ ଶୟ୍ୟା। ସେଠାରେ ଶୋଭାମୟ ଚାଦର, ଦାନ୍ତ ଓ ସୁନାର କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ବେରିଲ ମାଣିକ୍ୟ ଲଗାଇଥିବା ଅସଧାରଣ ଆସନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଧନ-ଦୌଳତର ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ଏହି ଶୟ୍ୟାର ଏକ ପ୍ରାନ୍ତରେ ହନୁମାନ୍ ଏକ ଧଳା ଛତା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ମାଲାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ତାରାମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ସେଠି ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାର ଘେରା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଶୋକ ମାଲା ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ଆସନଟିକୁ ଚାରିପଟେ ଚାମର ଚମରାଉଥିବା ପରିଚାରିକାମାନେ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତମ ଧୂପର ଗନ୍ଧ ଏଠି ଭରିଥିଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାଦର ଓ କୋମଳ ମେଷ ଉଲୁନା ଦ୍ୱାରା ତାହା ଢାକାଯାଇଥିଲା, ଚାରିପଟେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଫୁଲର ମାଲା ଲାଗିଥିଲା। ସେଇ ଆସନ ଉପରେ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ—ଏକ ଘନ ମେଘପରି ଦେହ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଚୁଡ଼ାମଣି ଓ ରତ୍ନ ଝୁମକା, ରକ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି, ବିରାଟ୍ ଭୁଜା, ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ରୂପା ଅମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା ରାବଣ। ତାଙ୍କ ଦେହ ସୁଗନ୍ଧିତ ରକ୍ତ-ଚନ୍ଦନରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସଂଧ୍ୟାର ରଙ୍ଗ ଲାଗିଥିବା ବର୍ଷାମେଘ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରେଖା ପରି ଶୋଭା ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ରୂପବାନ୍, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା, ଚାରିପଟେ ଗଛ, ବନ ଓ ଝାଡ଼ି ଘେରାଏ, ମନ୍ଦରାଚଳ ପରି ଶାନ୍ତ ଓ ଏକାଗ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ରାବଣ ମଦିରା ପିଇ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶୟ୍ୟାରେ ଶୁଇଥିଲେ, ଶୂରବୀର ଏବଂ ମହାନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାବେଳେ, ଯିଏ ମହାନ ସାପ ପରି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ, ହନୁମାନ୍ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ ଓ ଅତି ସାବଧାନରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଏହାପରେ, ଏକ ଉଚ୍ଚ ବେଦି ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚି ଏବଂ ରେଖା ଶିଳା ପଛରେ ଲୁଚି, ମହାବାନ୍ର ହନୁମାନ୍ ମଦମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମଧ୍ୟେ ବ୍ୟାଘ୍ର ରାବଣକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ। ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ଶୟ୍ୟା ତାଙ୍କ ଶୟନ ସମୟରେ ବଡ଼ ଝରଣା ଓ ଏକ ଉତ୍ତମ ହାତୀ ପାଖରେ ଶୁଇଥିବା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ରାବଣଙ୍କ ବିରାଟ୍ ଭୁଜା ଯାହା ସୁନା ଭୂଷଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ପରି ଚଉଡ଼ା, ଶୟ୍ୟାରେ ପ୍ରସାରିତ ଥିଲା। ଏହି ଭୁଜାଗୁଡ଼ିକୁ ହାତୀ ଦନ୍ତର ଘାଏର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି ଚଉଡ଼ା, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ର ପରି ଚିହ୍ନିତ। ଏହି ଭୁଜା ଘନ, ସମରୂପ, ଏକାଠି ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁନ୍ଦର ନଖ ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି, ତାଙ୍କ ନିଜ ଅଙ୍ଗୁଠିର ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ଏହି ଭୁଜା ଲୋହା ଗଦା ପରି ଗଢ଼ା, ଗୋଲାକାର, ହାତୀର ସୁଣ୍ଡ ପରି ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୟ୍ୟାରେ ପ୍ରସାରିତ ଦୁଇଟି ପଞ୍ଚମୁଖୀ ସାପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଭୁଜା ଶୀତଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ, ଚନ୍ଦ୍ରମା କିମ୍ବା ଶଶକ ମୁସା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଥିଲା। ଏହି ଭୁଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାପି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଉତ୍ତମ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଏଠି ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେ ଆସି ରହୁଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଭୁଜା ଶୟ୍ୟାରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ସାପ ପରି ଲଗିଥିଲା, ଯେପରି ମନ୍ଦରାଚଳ ଗୁହାରେ ଦୁଇଟି କ୍ରୁଦ୍ଧ ସର୍ପ ଶୁଇଥାଏ। ଏହି ଦୁଇ ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ପାହାଡ଼ ପରି ମହାନ୍, ମନ୍ଦରା ପରି ଦୁଇ ଶିଖର ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ମାମ୍ବ ଓ ଚମ୍ପକ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକୁଳ ଓ ଉତ୍ତମ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନର ଗନ୍ଧ ଏଠି ମିଶିଥିଲା। ଏହି ମହାନ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ବଡ଼ ମୁହଁରୁ, ଯେଉଁଠି ସେ ଶୁଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ଏମିତି ନିଷ୍କାସିତ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ସେ ଘରଟିକୁ ଭରିଦେଉଛି। ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ୍ ଅନ୍ତି, ମୁକୁଟ୍ ମୁକୁତା ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଅଳ୍ପ ଏକ ଦିଗକୁ ଝୁଲିଯାଇଛି, ମୁଖ ଦୀପ୍ତିମାନ ଝୁମକାରେ ଚମକୁଥିଲା। ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଓ ଅଳଙ୍କୃତ ମାଳା, ତାଙ୍କ ଚଉଡ଼ା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାତି ଚମକୁଥିଲା। ଅଳ୍ପ ଛିଣ୍ଡା ରେଶମ ତାଙ୍କ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ପାର୍ଶ୍ୱ ଉପରେ ଛିଟିଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ହଳଦିଆ ଉପରିବସ୍ତ୍ରରେ ଭଲଭାବେ ଢାକାଯାଇଥିଲେ। ସେ ସାପ ପରି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ, କଳା ମାଟିର ଢେଳିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ମହାଗଙ୍ଗା ତଟରେ ଶୁଇଥିବା ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଚାରିପଟେ ସୁନାର ଦୀପ ଆଲୋକରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚମକୁଥିବା ମେଘ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ପାଦ ନିକଟରେ, ସେଇ ମହାନ ଆତ୍ମା ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଅନେକ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଘର ଭିତରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଝୁମକା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ଅକ୍ଷୟ ଥିଲା—ହନୁମାନ୍ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଭୁଜା ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଚୁଡ଼ି ଓ ବାହୁବନ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା, ହୀରା ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ମଣି ଲାଗିଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଝୁମକାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସେଇ ମହାଲ ତାରାମାଳା ଭରିଥିବା ଆକାଶ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ମଦିରା ଓ କ୍ରୀଡ଼ାରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ, ସ୍ନିଗ୍ଧ କଟିଅଂଗୀ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ। ଅନ୍ୟୋ ଜଣେ, ନୃତ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବିଛାଇ ଶୁଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହର ରୂପ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଅନ୍ୟୋ ଜଣେ, ବୀଣାକୁ ଆଳିଙ୍ଗନ କରି ଶୁଇଥିଲେ, ବଡ଼ ନଦୀରେ ଥିବା ପଦ୍ମପରି ଚମକିଯାଉଥିଲେ। ଅନ୍ୟୋ ଜଣେ କଳା ନୟନବତୀ, ପାଶେ ମୃଦଙ୍ଗ ରଖି ଶୁଇଥିଲେ, ମାତା ଓ ଶିଶୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।