ଏହି ସମୟରେ ରାବଣଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଇଥିଲେ, ସେଠାରୁ ଚିନି ଓ ମଦର ଗନ୍ଧ ଏମିତି ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଜନକ ଭାବେ ନିସ୍ସରଣ ହେଉଥିଲା, ଯାହା ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରାବଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଦେଉଥିଲା। ରାବଣଙ୍କ ମୁହଁ ପରି ମୁହଁ ଥିବା କିଛି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଧୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କ ମୁହଁର ଗନ୍ଧ ପୁନିପୁନି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରାବଣଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଭଲପାଉଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜେ ନିଜେ ସ୍ୱାଧୀନ ନଥିଲେ—କେବଳ ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ କିଛି ସ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ଅଳଙ୍କୃତ ବାହୁ ଏକାଉପରେ ଏକ ରଖି ଶୁଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଚମତ୍କାର ପୋଶାକ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଏକାଉପରେ ଏକ ଥିଲା। ଜଣେ ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଛାତିଉପରେ, କିମ୍ବା କାହାରୋ ବାହୁ ଉପରେ, କିମ୍ବା କାହାରୋ ଆଂକୋଳିରେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଅସ୍ଥିପଞ୍ଜର ଉପରେ ଶୁଇଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରେମ ଓ ମଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଏକାଉପରେ ଏକ ଜଂଘା, ପାଶ, କଟି ଓ ପିଠିରେ ଶେଇ ଦେହ ଏକାଉପରେ ଏକ ଲପେଟି ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ମଧୁର ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର କମଳାକାର କଟି ଓ ବାହୁ ଏକାଉପରେ ଏକ ଲପେଟି ଏକାଠି ଶୁଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ଏକାଉପରେ ଏକ ବାହୁ ଦେଇ ଏମିତି ଗୁଛା ହୋଇ ଥିଲେ, ଯେପରି ଫୁଲମାଳା ରେ ଅନେକ ଫୁଲ ଏକ ସୂତାରେ ଗୁଞ୍ଜି ଥାଏ, ଏଉଁ ମାଳାରେ ମଦରେ ମତ୍ତ ମଧୁମକ୍ଷୀକା ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ। ଏହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏମିତି ଲଗା ଲଗି ଥିଲେ, ଯେପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ପବନରେ ଗୋଲାପ ଲତା ଏକାଉପରେ ଏକ ଚୁମି ହୋଇଯାଏ। ରାବଣଙ୍କ ଏହି ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ଅଳଙ୍କୃତ କନ୍ଧ ଏକାଉପରେ ଏକ ଲପେଟି, ମଧୁମକ୍ଷୀକା ଘେରିଥିବା ଏକ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପବନ ଚଳିଛି। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର, ଦେହ, ପୋଶାକ, ଓ ମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଏତେ ଏକାଉପରେ ଏକ ଲପେଟି ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ କେଉଁ ନାରୀ କିଏ, ଏହା ଚିହ୍ନିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା। ରାବଣ ଆରାମରେ ଶୁଇଥିବାବେଳେ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦୀପ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଅନେକ ଅଜପଟି ଚକ୍ଷୁ ଏକାଠି ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାଜା, ଋଷି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦାନବମାନେଙ୍କର ଝିଅମାନେ, ସମସ୍ତେ ମୋହରେ ପଡ଼ି ରାବଣଙ୍କର ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ, ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଶା କରୁଥିବା ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ମୋହ ଓ କାମନାରେ ମତ୍ତ ଥିଲେ; କିଛି ମୋହରେ ପଡ଼ି ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲେ। ତେବେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଶକ୍ତି, ବଳ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ନ ଆଣାଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ, କେବଳ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଛଡ଼ି। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିମ୍ନ କୁଳର ନଥିଲେ, କୌଣସି ଅଶୋଭନ ନଥିଲେ, ଅଭଦ୍ର କିମ୍ବା ଅଶିଷ୍ଟ ନଥିଲେ; ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମଶୂନ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ରାବଣ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ, କୌଣସି ଅଶୋଭନ ନାରୀ ତାଙ୍କୁ ଅନୁକୂଳ ହୋଇନଥିଲେ। ଏହି ସବୁ ଦେଖି, ବାନର ନାୟକ ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ଯଦି ରାଘବଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସୀତା ଏପରି ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳୀନ।" ପୁନି ସେ ଗୁପ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଭାବିଲେ—"ସୀତା ନିଶ୍ଚିତ ଧର୍ମରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ତଥାପି ଏହି ଲଙ୍କାଧୀଶ ମହାପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧର୍ମ ଏବଂ ନିଚ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।" ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଦଶମ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଉଛି। ଏହିଠାରେ, ହନୁମାନ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାର ମଣିମୟ ଶଯ୍ୟା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ସ୍ଫଟିକ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏହା ମୂଲ୍ୟବାନ ଚାଦର, ଦାନ୍ତ ଓ ସୁନାର କାମ, ବେରିଲ ରତ୍ନର ଅସନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଶଯ୍ୟାର ଏକ ଅଂଶରେ ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ ଏକ ଧଳା ଛତା, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଯେଉଁଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଘେରିଥିବା ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସନ ରବି ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଏବଂ ଏଉଁଠାରେ ଅଶୋକ ମାଳା ବିଛାଯାଇଥିଲା। ଚାରିପଟେ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ବିଲୋଇଯାଉଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧର ଧୂପ ଓ ଅତି ମଧୁର ଗନ୍ଧ ରହିଥିଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାଦର ଓ ମୃଦୁ ମେଷ ଉନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା, ଚାରିପଟେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଫୁଲର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଅସନ ଉପରେ ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ ଏକ ଘନ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ରାକ୍ଷସ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡଳ ଚମକୁଥିଲା, ଲାଲ୍ ଚକ୍ଷୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଏବଂ ଚମତ୍କାର ରୂପରେ ରୂପା ଚିରା ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧ ଲେପ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିଲା, ବଦଳ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ୟାସ୍ତର ରଙ୍ଗ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ଚିହ୍ନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା ସମର୍ଥ, ବୃକ୍ଷ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଘେରି ଥିଲେ, ମନ୍ଦର ଶିଳା ପରି ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ, ରାକ୍ଷସର ଏହି ପ୍ରଭୁ ମଦପାନ କରି ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତିମୟ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ପ୍ରଭା ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ। ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବାବେଳେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବଡ଼ ସର୍ପ ପରି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ, ହନୁମାନ ଅତି ଭୟଭୀତ ଓ ସାବଧାନ ହୋଇ ଦେଖିଲେ। ପରେ ଜଣେ ବିଶାଳ ମଞ୍ଚରେ ଚଢ଼ି, ଏକ ରେଖା ଚାରିପଟେ ଲୁଚି, ଏହି ମତ୍ତ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଶୋଭାମୟ ଶଯ୍ୟା ଏମିତି ଚମକୁଥିଲା, ଯେପରି ଏକ ମହା ଜଳପ୍ରପାତ ପାଖରେ ଏକ ମହା ହାତୀ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛି। ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ, ମହାତ୍ମା ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଶୁଭ୍ର ସୁନା ରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ପରି ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ ଅଛି। ଏହି ବାହୁ ହାତୀ ଦନ୍ତର ଘାଉ, ଅତି ଚଉଡ଼ା, ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ର ପରି ଚିହ୍ନିତ।