ରାକ୍ଷସରାଜ୍ୟ ଲଙ୍କାର ରବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରାତିର ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ରବଣଙ୍କ ରାଜସୀ ମହଳରେ ତାଙ୍କ ରମଣୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ସୁନା ମିଶିତ ପଟାଶି ଉପରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଗାଁ ଛାଡ଼ ମୁହଁର ତଳେ ପତାକା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲା । କେତେକ ମହିଳାଙ୍କ ଚୁଡ଼ାମଣି ତାଙ୍କ ମୁଁହରୁ ବାହାରୁଥିବା ଶ୍ୱାସର ସ୍ପର୍ଶରେ ମୃଦୁ ଭାବରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା । ସେମାନଙ୍କ ଶ୍ୱାସରୁ ଚିନି ଓ ମଦର ସ୍ୱାଭାବିକ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା, ଯାହା ଏହି ସମୟରେ ରବଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲା । କିଛି ରମଣୀ, ଯାହାଙ୍କ ମୁଁହ ନିଜେ ରବଣଙ୍କ ମୁଁହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ନିଜ ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କ ମୁଁହର ଗନ୍ଧ ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିଲେ । ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କ ମନ ଗଭୀର ଭାବରେ ରବଣଙ୍କୁ ଆସକ୍ତ ଥିଲା, ସେମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ନଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଚଳିଥିଲେ । କେତେକ ରମଣୀ ଅଳଙ୍କୃତ ବାହୁ ଏକାଉପରେ ଏକ ରଖି ଶୁଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ପଟାଶି ମଧ୍ୟ ସେହିଭଳି ଏକାଉପରେ ଏକ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏଠାରେ ଏକ ରମଣୀ ଅନ୍ୟ ରମଣୀଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ, ଅନ୍ୟେ ତାଙ୍କ ବାହୁ ଉପରେ, କେହି କିଛି ଜଣ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଗୋଦ ଉପରେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସ୍ତନ ଉପରେ ଶୋଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଏକାଉପରେ ଏକ ଜଂଘା, ପାର୍ଶ୍ୱ, କଟି, ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଶୁଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଏକ ଅନ୍ୟ ସହିତ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା, ମଦ ଓ ଆନୁରାଗରେ ଭାସି ଯାଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଏକାଉପରେ ଏକ ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର କଟି ଓ ବାହୁ ଏକାଉପରେ ଏକ ଗଢ଼ି ଏକାଠି ଶୁଇଥିଲେ । ଏହି ରମଣୀମାନେ ଏକ ଫୁଲର ମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ମଦମାତା ମଧୁମକ୍ଷୀକ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁରୁଥିଲେ । ଯେପରି ଶ୍ରୀବସନ୍ତ ଋତୁରେ ମାଳତୀ ଲତା ଏକାଉପରେ ଏକ ଗଢ଼ି ହେଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ସେହିଭଳି ଏହି ରମଣୀମାନେ ମଧୁର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଗଢ଼ି ଯାଇଥିଲେ । ରବଣଙ୍କ ଏହି ରମଣୀମାନେ, ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର କନ୍ଧ ଏକାଉପରେ ଏକ ଗଢ଼ି, ମଧୁମକ୍ଷୀକ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁରୁଥିବା ଏକ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଏପରି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର, ଶରୀର, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ମହିଳା କିଏ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଚିହ୍ନିବା ଯାଉ ନଥିଲା । ରବଣ ସୁଖରେ ଶୁଇଥିବା ବେଳେ, ଏହି ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ରମଣୀମାନେ ସୁନା ପ୍ରଭା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇଁ ନିର୍ମିଳିତ ଚକ୍ଷୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ରାଜା, ଋଷି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦାନବମାନଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅନୁରାଗରେ ରବଣଙ୍କ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ସେମାନେ ଏହି ରକ୍ତପିପାସୁ ରବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆନି ଦିଆଯାଇଥିଲେ, କେଉଁ ଜଣ ମୋହରେ, କେଉଁ ଜଣ ଅନୁରାଗରେ ମଦମାତା ହୋଇ ଥିଲେ । ଏହି ମହିଳାମାନେ କେହି ଶକ୍ତି ବା ବଳ ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଭିଲାଷା ଦ୍ୱାରା ରବଣଙ୍କ ହସ୍ତଗତ ହୋଇନଥିଲେ; କେବଳ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତା ଛଡ଼ି କୌଣସି ନୂତନ ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ମିଳିନଥିଲେ । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଚ୍ଚ କୁଳୀନ, ସୁନ୍ଦର, ମୃଦୁଭାଷିଣୀ, ଶୀଳବତୀ, ଏବଂ ରବଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ବା ଅନୂପମାନ୍ୟ କୌଣସି ନଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ଯଦି ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସୀତା ଏପରି ଉତ୍ତମ, ତେବେ ଏହି ରକ୍ଷସନାୟକ ରବଣଙ୍କ ରମଣୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଉତ୍ତମ କୁଳର ହେବେ ।" ପୁନି ସେ ଗୁପ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଭାବିଲେ—"ସୀତା ନିଶ୍ଚୟ ଧର୍ମରେ ଅତିଶୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, କିନ୍ତୁ ଏହି ମହାନ୍ ଲଙ୍କାଧୀଶ ତାଙ୍କ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧର୍ମ ଓ ନିଚ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।" ଏହିପରି ଚିନ୍ତା ମନେ ରଖି, ହନୁମାନ ଏଠାରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ରତ୍ନ-ଅଳଙ୍କୃତ ଶୟନାସନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଏହା ନନା ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ଚାଦର, ଦାନ୍ତ ଓ ସୁନାର ନକ୍ସା, ବେରିଲ୍ ମଣି ଲାଗିଥିବା ଆସନ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା । ଏହି ଶୟନାସନର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେବମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ଧଳା ଛତା ଥିଲା, ଯାହା ତାରାମାଳା ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଅଶୋକ ଫୁଲର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ଚରମାସନ ଥିଲା । ଚାରିପାଖରେ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ବିଲୋଇ ହେଉଥିଲା, ନନା ଗନ୍ଧର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଥିଲା । ସେହି ଶୟନାସନ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାଦର, କୋମଳ ମେଷ ଉନ୍, ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ଫୁଲର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା । ସେଠାରେ ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ—ଏକ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଚୁଡ଼ାମଣି, ଲାଲ୍ ଚକ୍ଷୁ, ଦୃଢ଼ ବାହୁ, ଚାନ୍ଦି ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ପୁରୁଷ ଶୁଇଛନ୍ତି । ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଦେହ ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଲିପ୍ତ, ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରେଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଦେବମାଣିକ୍ୟ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା, ଚାରିପାଖରେ ବୃକ୍ଷ, ଉଦ୍ୟାନ, ଜଙ୍ଗଲ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ସେ ମଣ୍ଡରାଚଳ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ । ଏହି ଶୋଭାମୟ ଶୟନାସନ ଉପରେ ରକ୍ଷସମହାରାଜ ରବଣ ମଦପାନ କରି ଶୁଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପ୍ରଭା ଓ ବୀରତା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇଥିଲା । ହନୁମାନ ଯେତେବେଳେ ଏହି ସର୍ପପରି ଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା ରବଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ହେଉଥିଲା; ସେ ଅତି ସାବଧାନ ଭାବେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ । ଏକ ଉଚ୍ଚ ମଞ୍ଚରେ ଯାଇ, ଏକ ରେଖାର ପଛରେ ଲୁଚି ରହି, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ ମଦମାତା ରକ୍ଷସସିଂହ ରବଣଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଥିଲେ । ରକ୍ଷସରାଜ ରବଣଙ୍କ ଏହି ଶୋଭାମୟ ଶୟନାସନ, ତାଙ୍କ ଶୁଇଥିବା ସମୟରେ, ଏକ ମହାଜଳପ୍ରପାତ ଓ ଏକ ମହାଗଜ ଶୁଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ—ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ରବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଶୋଭାମୟ ସୁନା ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଇନ୍ଦ୍ରର ପତାକା ପରି ପ୍ରଭାମୟ । ହସ୍ତୀ ଦନ୍ତର ଘାଉ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ବିଜୁଳି ଦ୍ୱାରା ଚିରିଥିବା ପରି ଚଉଡ଼ା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ର ପରି ଚିହ୍ନିତ, ଏହି ବାହୁ ଦୃଢ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ।