ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ଦେଉଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାର ମହଲ୍, ଯାହା ସୁନା ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲରେ ତିଆରି, ଝାଲରି ଜାଲି ଜାଲି ଜନେଲା, ନୀଳ ରତ୍ନ ଓ ନୀଳମଣି ମଞ୍ଚରେ ଶୋଭିତ। ସେଠି ଲାଲ କୋରାଲ୍, ଅନମୋଲ ମଣି, ଅପୂର୍ବ ମୁକ୍ତା ଏମିତି ଚମକୁଥିଲା, ଯେଉଁପରି ହସ୍ତତଳ ଭଳି ତାଳି ଦେଇ ଚମକିଯାଏ। ସେଠି ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଥିଲା, ଶୁଭ ଗନ୍ଧରେ ମହଲ୍ ଏମିତି ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମୟ ହୋଇଥିଲା, ଯେପରି ନବ ଦିନକର ଉଦୟ। ସେଠି ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପର ମଣ୍ଡପ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ସେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଖାଦ୍ୟ, ପାନ, ଓ ନୈବେଦ୍ୟର ମିଶ୍ରିତ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାତାସ ଭଳି ମନକୁ ମୁହଁ ମେଳାଇ ଆସୁଥିଲା, ଯେପରି ଜଣେ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଅନ୍ୟ ବନ୍ଧୁ ସହ ମିଳିଥାଏ। ତାପରେ ସେ କହିଲେ, "ଏଠାକୁ ଆସ," ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେଠି ଏକ ବଡ଼ ଶୁଭ ଶଭାଗୃହ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ରାବଣଙ୍କ ଥିଲା ଓ ଜଣେ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଭଳି ଶୋଭାମୟ। ମଣିମୟ ସିଢ଼ି, ସୁନାର ଝାଲରି ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା। ମଝିରେ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ତଳା, ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟର ସ୍ଥାନ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ମୁକ୍ତା, ହୀରା, ପାର୍ଶ୍ୱ, ରୂପା, ସୁନାର ଅଲଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ଶଭାଗୃହ ଅନେକ ମଣିମୟ ଖମ୍ଭ ଓ ସମାନ, ଉଚ୍ଚ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଖମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଅଲଙ୍କୃତ। ଏହି ଖମ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ଏମିତି ଉଚ୍ଚ ଯେ ମାନେ ଆକାଶକୁ ଛୁଁଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ପୃଥିବୀର ଚିହ୍ନ ଥିବା ବିଶାଳ ଚାଟି ଦେଇ ଢାକାଯାଇଛି। ଏହି ମହଲ୍ ପୃଥିବୀ ପରି ବିଶାଳ, ଘର ଓ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଦମସ୍ତ ପକ୍ଷିର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଯାଏ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥାଏ। ମହଲ୍ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚାଦର, ରାକ୍ଷସର ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ହଂସ ପରି ଧଳା ଏବଂ ଅଗରୁ ଧୂପର ଗନ୍ଧରେ ମୁହଁ ମେଳାଇ ଥିଲା। ପତ୍ର ଓ ପୁଷ୍ପର ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଲୋକିତ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶଭାଗୃହ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରି, ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉଥିଲା, ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଭୋଗ ଦେଉଥିଲା। ରାବଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ଏହି ଶଭାଗୃହ ମାତୃସ୍ନେହରେ ପୋଷିଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, "ଏହିଠା ସ୍ୱର୍ଗ, ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକ, କିମ୍ବା ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ, କିମ୍ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାଧନ।" ସେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେଠି ସୁନାର ଦୀପ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁପରି ଚତୁର ଚେହେରା ଚେହେରାକୁ ହରିଦେଇଛି। ଦୀପର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ରାବଣଙ୍କ ଅଭା, ଓ ଅଲଙ୍କାରର ଚମକରେ ଶଭାଗୃହ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଥିବା ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ଚାଦର ଉପରେ ବସିଥିବା ହଜାର ନାରୀ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ପୋଶାକ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶୋଭାୟମାନ। ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ, ସେମାନେ ପାନ ପାନି, ଖେଳ ଛାଡ଼ି ଗାଢ଼ ଘୁମରେ ଲିନ୍ ହୋଇଥିଲେ। ଘୁମରେ ଲିନ୍ ସେ ନାରୀମାନେ ନୀରବ ହୋଇ ଚମକୁଥିଲେ, ଯେପରି ହଂସ ଓ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଏକ ବଡ଼ ପଦ୍ମସରସିରେ ନୀରବ ହୋଇ ରହେ। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଲୋଟସ ଭଳି ସୁଗନ୍ଧମୟ, ଦାନ୍ତ ବନ୍ଦ, ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ, ସୌନ୍ଦର୍ୟମୟ। ରାତି ଶେଷ ହେବା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି ଲାଗିଲା, ପୁଣି ପତ୍ର ବନ୍ଦ ହେଲେ ରାତି ପୁନଃ ଆସିଲା। ଏହି ପଦ୍ମସଦୃଶ ମୁଁହ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମଦମସ୍ତ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଆବାରେ ଆବାର ଚାହୁଁଥିବା ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମକୁ ଯେପରି ଚାହେ। ଏପରି ଦେଖି, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ ଏମାନେ ଜଳଜନ୍ମା ମହିଳାମାନଙ୍କ ସମାନ ଗୁଣବତୀ। ସେ ମହଲ୍ ଏହି ସମସ୍ତ ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇ ଶରତ୍କାଳୀନ ନିଳାକାଶରେ ତାରା ଭଳି ଚମକୁଥିଲା। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସର ରାଜା ଏମିତି ଚମକୁଥିଲେ, ଯେପରି ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ। ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, "ଏଠାରେ ଏମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ତାରା ତଳି ତଳି ପଡ଼ିଛି, ଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ଘେରି ରହିଛି।" ଯେପରି ଶୁଭ ତାରାମାନଙ୍କ ଆଲୋକ, ରଙ୍ଗ ଓ ଚମକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ସେମାନଙ୍କ ରୂପ ଓ ଶୋଭା ଏଠି ଚମକୁଥିଲା। କିଛି ନାରୀ ଖୋଲା କେଶ, ମାଳା ଖସିଯାଇଛି, ଅଲଙ୍କାର ଚିତ୍ରିତ, ପାନ ଓ ଖେଳରେ ଲିନ୍ ହୋଇ ଘୁମି ଥିଲେ। କିଛି ନାରୀଙ୍କ ଟିକି ମସି ଲୁହିଯାଇଛି, କିଛିଙ୍କ ପାଉଁ ଗହଣା ହଟିଯାଇଛି, କିଛିଙ୍କ ଗଳା ମାଳା ପାଶକୁ ସରିଯାଇଛି। ଅନ୍ୟ କିଛି ମୁକ୍ତା ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କିଛିଙ୍କ ଉପରୁ ପୋଶାକ ଖସିଯାଇଛି, କିଛିଙ୍କ ଦୂପଟ୍ଟା ଖୋଲିଯାଇଛି, ଯେପରି ଯୁବତୀମାନେ ତୀବ୍ର ବାତାସେ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି। କିଛି ନାରୀ କାନ ଗହଣା ପିନ୍ଧିନଥିଲେ, କିଛିଙ୍କ ମାଳା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ଯେପରି ମହାବନରେ ଦଳିଯାଇଥିବା ଲତା। କିଛି ମହିଳାଙ୍କ ଗଳା ମାଳା ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଚାତକ ପକ୍ଷୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଅନ୍ୟ କିଛିଙ୍କ ସୁନାର ଧାଗା ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦମ୍ପତି ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା। ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଭଳି ଅଲଙ୍କୃତ, ସେମାନଙ୍କ ନିତମ୍ଭ ଏବଂ ନିତମ୍ଭ ନଦୀ ତଟରେ ବାଳୁକା ଚର ଭଳି ଚମକୁଥିଲା। କିଛି ନାରୀ ସୁନା ମହାପଦ୍ମ ଭଳି ଗହଣା ପିନ୍ଧି ଶୁଇଯାଇଥିଲେ, ଯେପରି ନଦୀ କୂଳରେ ଶୋଭାମୟ, ଭାବନା ଓ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ଧରିଥିଲେ। କିଛିଙ୍କ କୋମଳ ଅଙ୍ଗ ଓ ଅସ୍ତନ ଶିଖରରେ ମଣି ଅଲଙ୍କାରର ଶ୍ରେଣୀ ଚମକୁଥିଲା। କିଛିଙ୍କ ଚିରୁନା ପୋଶାକ ଶ୍ୱାସରେ ଉଡ଼ିଉଠି ସେମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଉପରେ ପୁନଃପୁନଃ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗିନ ଚିରୁନା ପୋଶାକ ତଳେ ସୁନା ମାଳା ଭଳି ଚମକୁଥିଲା। କିଛି ମହିଳାଙ୍କ ଚମକୁଥିବା କାନ ଗହଣା ସ୍ନିଗ୍ଧ ଶ୍ୱାସରେ ହଳୁହଳୁ ଦୋଳିଉଠୁଥିଲା। ଏପରି ଶୋଭାମୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ହନୁମାନ୍ ଚକିତ ହେଲେ, ଏବଂ ମନେ ଅନେକ ଚିନ୍ତା ଆସିଲା, କିଏ ଏହି ଦେବୀମାନେ, କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ସୀତା?