ସେଇ ମହାନ ମନ୍ଦିରଟି ସମସ୍ତ ପକ୍ଷରୁ ଚମତ୍କାର ପାଣ୍ଡାଲ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା, ଯାହା ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦରା ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମଣେ ହେଉଥିଲା ମାନେ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଉଛି। ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଏହି ମନ୍ଦିର ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦିପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲା, ସୁନାର ସିଢ଼ି ଓ ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଦୀ ସହିତ ସଜିତ ଥିଲା। ସୁନା ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲର ଜାଲି ଜାଲି ଜନେଲା, ନୀଳମଣି ଓ ବଡ଼ ନୀଳ ରତ୍ନର ବେଦୀ ତାହାକୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲା। ଅଦ୍ଭୁତ ପାଗ ମଣି, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ଅପୂର୍ବ ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତାଳପତ୍ର ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସୁସ୍ୱାଦୁ ଗନ୍ଧରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ବହୁତ ଶୁଭ ଗନ୍ଧ ଏହାକୁ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତ କରିଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଚମତ୍କାର ପାଣ୍ଡାଲରେ ଶୋଭିତ ଏହି ମହାନ ମନ୍ଦିରକୁ ବନର ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ଆରୋହଣ କଲେ, ସେଠାରେ ଦେବତାମୟ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ ନିବେଦିତ ପଦାର୍ଥର ଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କଲେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ମିଶ୍ରିତ ଗନ୍ଧକୁ ଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ସୁଗନ୍ଧ ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେପରି ଦୁଇ ମିତ୍ର ଦୀର୍ଘଦିନ ପରେ ମିଳିଛନ୍ତି। ଏହି ସୁଗନ୍ଧ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲା—"ଏଠିକୁ ଆସ", ଏବଂ ସେ ରାବଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ଏକ ବଡ଼ ଶୁଭ ମଣ୍ଡପ ଦେଖିଲେ। ସେହି ମଣ୍ଡପ ରାବଣଙ୍କର ଥିଲା, ଏହା ଏକ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ପରି ଚମତ୍କାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ମଣିର ଶିଢ଼ି ଓ ସୁନା ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଏହି ମଣ୍ଡପ ଚମକୁଥିଲା। ଏହାର ତଳ ଭାଗ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା, ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟର ଖାଲି ସ୍ଥାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ମୁକ୍ତା, ହୀରା, ପାଗମଣି, ଚାନ୍ଦି ଓ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ସଜିତ ଥିଲା। ବହୁତ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଦମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମଣ୍ଡପ ଅଳଙ୍କୃତ, ସମାନ, ସିଧା ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା। ଏହି ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ଉଡ଼ିବା ପାଖିର ପାଖି ପରି ଉଚ୍ଚତାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମହାନ ଚାଦର ପିଛାଇ ଥିଲା, ତାହାରେ ପୃଥିବୀର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ପୃଥିବୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ଘର ଓ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଦୋନ୍ମତ ପକ୍ଷୀର କୁହୁଡ଼ି ଓ ଦେବସୁଗନ୍ଧରେ ଏହି ମଣ୍ଡପ ମନୋହର ହୋଇଯାଇଥିଲା। ମୂଲ୍ୟବାନ ଚାଦର ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା, ରାକ୍ଷସନାଥ ରାବଣ ଏହି ମଣ୍ଡପରେ ସେବା କରୁଥିଲେ; ହନ୍ସ ପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଧୂଆଁ ଅଗରୁ ଧୂପର ସୁଗନ୍ଧ ରହିଥିଲା। ପତ୍ର ଓ ଫୁଲର ନିବେଦନ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଚମକୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ରଙ୍ଗରେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ଅନ୍ୟତା ଥିଲା; ଏହା ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ତୃପ୍ତି ଦେଉଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରି, ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉଥିଲା, ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ପାଞ୍ଚ ଉତ୍ତମ ବିଷୟରେ ତୃପ୍ତି ଦେଉଥିଲା। ଏହି ମଣ୍ଡପ ରାବଣଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ମାତୃସ୍ନେହରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିଲା; ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହା ହେଉଛି ସ୍ୱର୍ଗ, ଦେବମଣ୍ଡଳ, ବା ସାଇତ ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ, କିମ୍ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାପ୍ତି।" ଏହିପରି ବିଚାର କରି ହନୁମାନ୍ ସୁନା ଦୀପ ଦେଖିଲେ, ମଣେ ହେଉଥିଲା କିଛି ଚତୁର ମାୟାବୀ ଅନ୍ୟ ଚତୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଇଛନ୍ତି। ଦୀପର ଦୀପ୍ତି, ରାବଣଙ୍କ ରୂପ ଓ ଅଳଙ୍କାରର ଚମକରେ ଏହି ମଣ୍ଡପ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ଚାଦର ଉପରେ ବସିଥିବା ହଜାର ଅତି ଉତ୍ତମ ନାରୀମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ପୋଶାକ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ପ୍ରକାରାନ୍ତର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ଅର୍ଧରାତ୍ରି ବେଳେ, ସେମାନେ ମଦ ଓ ନିଦ୍ରାରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ, ଖେଳ ଛାଡ଼ି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିଦ୍ରାରେ ଶୁଇଥିଲେ। ଏହି ଶାନ୍ତ ଶୋଭାର ଦୃଶ୍ୟ ହଁସ ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବଡ଼ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମୁଁହ ମଧୁର ପଦ୍ମସୁଗନ୍ଧ ଦେଉଥିଲା, ଦାନ୍ତ ଓ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ, ସେସବୁ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀଙ୍କର। ରାତି ଶେଷ ହେଲେ ତାଙ୍କର ମୁଁହ ପଦ୍ମପରି ଖିଲିଯାଉଥିଲା; ପୁଣି ପତ୍ର ବନ୍ଦ ହେଲେ, ରାତି ପରି ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଏହି ପଦ୍ମପରି ମୁଁହଗୁଡ଼ିକୁ ମଦୋନ୍ମତ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଆବାର ଆବାର ଚାହୁଁଥିଲେ, ଯେପରି ତାମେ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ମନେ କଲେ, ସେମାନେ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତାଳପତ୍ରମାନେ ପରି ଗୁଣରେ ସମାନ। ଏହି ମହାନ ମଣ୍ଡପ ସେଇ ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ହେମନ୍ତ ଆକାଶରେ ତାରା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମେଘପଟ ପରି ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସନାଥ ରାବଣ ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, "ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଥିବା ତାରାମାନେ ପରି, ପୁଣି ଶେଷ ପୁଣ୍ୟରେ ଆବୃତ।" ଯେପରି ମହାଶୁଭ ତାରାମାନେର ଆଲୋକ, ରଙ୍ଗ ଓ ଦୀପ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ସେଇ ନାରୀମାନଙ୍କ ରୂପ ଓ ଦୀପ୍ତି ଏଠି ଚମକୁଥିଲା। କେହି ଖୋଲା କେଶ ଓ ମାଳାରେ, କେହି ଚିତ୍ରିତ ଅଳଙ୍କାର ଛିଟିଯାଇଥିଲା, ମଦ ଓ ଖେଳର ଶେଷରେ ନିଦ୍ରାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। କେହିଙ୍କର ଭାଲ ଚିହ୍ନ ମୁଚିଯାଇଥିଲା, କେହିଙ୍କର ଗୋଖୁର ଚୁଡ଼ି ହଟିଯାଇଥିଲା, ଏବଂ କେହି ସ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀଙ୍କର ହାର ପାଶରେ ସରିଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟମାନେ ମୁକ୍ତା ମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, କେହିଙ୍କର ପୋଶାକ ଖସିଯାଇଥିଲା, କେହିଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଖୋଲିଯାଇ, ଯେପରି ତରୁଣୀମାନେ ଅନ୍ୟଏଠାରେ ଆକର୍ଷିତ। କେହି କଣ୍ଠରେ କୌଣସି ଅଳଂକାର ନଥିଲେ, କେହିଙ୍କର ମାଳା ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ମାଟିରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ଯେପରି ଅରଣ୍ୟରେ ଏକ ମହାଗଜ ଫୁଲ ଲତାକୁ ଚାପିଦେଇଛି। କେହିଙ୍କର ହାର ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି ପରି ଦିପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଷଣ୍ଡାନ୍ତରେ ଶୁଇଥିବା ହଁସ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। କେହିଙ୍କର ବୈଦୂର୍ୟ ମଣି କଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କେହିଙ୍କର ସୁନା ଧାଗା ଦମ୍ପତି ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ହଁସ, କାରଣ୍ଡବ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପରି ଅଳଙ୍କୃତ, ସେମାନଙ୍କର କଟି ଓ ନିତମ୍ଭ ନଦୀ ତଟରେ ବାଳୁକା ଚର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।