ରାବଣଙ୍କ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଚାରିଦିଗରେ ଚାରିଦାନ୍ତି ଓ ତିନିଦାନ୍ତି ହାତୀମାନେ ଅନ୍ୟନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନେ ଅବାଧ ଭାବରେ ଚାଲିଉଠୁଥିଲେ, ଏହି ସବୁକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ଅନେକ ରାକ୍ଷସୀ, ତାଙ୍କର ଅନେକ ରାଣୀ ଓ ଶକ୍ତିବାନ୍ଧିଆ ରାଜକୁମାରୀମାନେ ଯାହାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଆଣାଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ରହୁଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ ମାଛ, ମକର, ମଗର ଓ ବିକଟ ମାଛମାନେ ଭରିଥିଲା, ବାୟୁର ଝଞ୍ଝାରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ଲାଗୁଥିଲା। ଯେଭଳି ଧନ୍ୟତା ବୈଶ୍ରବଣ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଓ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସହିତ ଅଛି, ସେଇ ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରୀ ସଦା ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭାବେ ରହୁଥିଲା। ଏହି ମହାନ୍ତ ପ୍ରାସାଦର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହଲ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଅନେକ ପ୍ରବେଶପଥ ଥିଲା। ଏହି ଦେବମାନ୍ୟ ବିମାନ ‘ପୁଷ୍ପକ’ କୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। କୁବେର ଏହି ବିମାନ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଠାରୁ ପାଇଥିଲେ, ପରେ ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ କୁବେରଙ୍କୁ ହରାଇ ଏହା ଅଧିକାର କରିଥିଲେ। ଏହି ବିମାନ ସୁନା ଓ ରୂପାର ମଜବୁତ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଭିତି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ନନା ମୃଗ ଶିଳ୍ପରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଏବଂ ଏହାର ଦ୍ୱୀପ୍ରଭା ଆଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଅଭିଭାସ୍ୱର ଥିଲା। ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣ୍ଡପରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମାନେ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯିବା ପରି। ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି ବିମାନ ଅଗ୍ନି ଓ ତାପର ନିବିଡ଼ ଜ୍ୟୋତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁନାର ସିଢ଼ି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଦିରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଏହାର ଜାଲି ଜାଲି ଜନେଲା, ସୁନା ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲରେ ତିଆରି, ନୀଳମାଣି ଓ ବଡ଼ ନୀଳ ରତ୍ନର ବେଦୀ ରହିଛି। ଅପୂର୍ବ ପ୍ରବାଳ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣି ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମୁକ୍ତାରେ ଏହି ବିମାନ ଚାରିଦିଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା। ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଧୂପର ଗନ୍ଧରେ ମନୋହର ହୋଇ, ଏହି ବିମାନ ଏକ ତରୁଣ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଅଭିଭାସ୍ୱର ଥିଲା। ହନୁମାନ ଏହି ଦେବବିମାନ ପୁଷ୍ପକକୁ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଲେ, ଏଠାରେ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ନୈବେଦ୍ୟର ମିଶ୍ର ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଚାରିପାଖରେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧକୁ ଶ୍ୱାସ ଦେଲେ, ଏହା ଏମିତି ମଧୁର ଲାଗୁଥିଲା ଯେ, ଏକ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ସହ ଆଉ ଏକ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ମିଶିଲା। ଏଠାରୁ ହନୁମାନ୍ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ରାବଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଶୁଭ ମଣ୍ଡପ ଦେଖିଲେ। ଏହି ମଣ୍ଡପ ରାବଣଙ୍କ ଥିଲା, ଏକ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ସମାନ ଅତି ଶୋଭାମୟ, ମାଣିକ ତଳା ଓ ସୁନା ଜାଲି ରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ମଣ୍ଡପର ତଳା କ୍ରିଷ୍ଟାଲରେ ତିଆରି, ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟର ଖାଲି ସ୍ଥାନ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତା, ହୀରା, ପ୍ରବାଳ, ରୂପା ଓ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର ଲାଗିଥିଲା। ଅନେକ ମଣିସ୍ତମ୍ଭ ଓ ଉଚ୍ଚ, ସିଧା, ଏବଂ ସମ ଅନେକ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଏହି ମଣ୍ଡପ ଚାରିପାଖରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସ୍ତମ୍ଭମାନେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଯିବା ପଖା ସମାନ, ବଡ଼ ଚିତ୍ରିତ ଚାଉନି ତଳେ, ପୃଥିବୀର ଚିହ୍ନରେ ଚିତ୍ରିତ। ଏହି ମଣ୍ଡପ ପୃଥିବୀ ସମାନ ବିସ୍ତୃତ, ଘର ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଭରିଥିଲା, ମଦିରାପାନରେ ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧରେ ମନୋହର। ମହଙ୍ଗା ଚାଦର ଓ ଆସନରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ହଂସ ସମାନ ଧଳା ଓ ଧୂଆଁ ଅଗରୁ ଧୂପର ଗନ୍ଧରେ ସୁଗନ୍ଧିତ। ଏଠାରେ ପତ୍ର ଓ ଫୁଲର ନୈବେଦ୍ୟ ରହିଥିଲା, ଦୀପ୍ତି ଓ ଶୋଭାରେ ଏହି ମଣ୍ଡପ ଚିତ୍ତକୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରି, ସମୃଦ୍ଧି ଦାନ କରୁଥିଲା, ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵିଷୟ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରୁଥିଲା। ଏହି ମଣ୍ଡପ ରାବଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ମାତୃସ୍ନେହରେ ପାଳିତ ହେଉଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହି ସ୍ଥାନ ସ୍ୱର୍ଗ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକ, ବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନଗର, କିମ୍ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି।" ସେ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଭାବରେ ଚାହିଁ ଦେଖିଲେ ସୁନା ଦୀପ ଜ୍ୱଳିଛି, ଏହି ଦୀପ, ରାବଣଙ୍କ ତେଜସ୍ୱିତା ଓ ଅଳଙ୍କାରର ଚମକରେ ମଣ୍ଡପ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଛି ବୋଲି ଲାଗୁଥିଲା। ତା’ପରେ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ତଳେ ଚାଦର ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମାଲାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଏକ ହଜାର ରମଣୀ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟରାତିରେ, ଯେବେ ଅର୍ଧ ରାତି କଟିଗଲା, ସମସ୍ତେ ମଦିରା ପାନ ଓ ଖେଳ ଶେଷ କରି ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଲିନ ହୋଇ ଶୁଇଥିଲେ। ଏହି ଶୁଇଥିବା ଦଳ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଅପୂର୍ବ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ, ବଡ଼ ପଦ୍ମସରୋବରରେ ହଂସ ଓ ମଧୁମକ୍ଷୀ ସମାନ ନିରବ। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଲୋଟସ ଫୁଲ ପରି ଶୁଭାବାନ୍, ଦାନ୍ତ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଅବଦ୍ଧ, ଏହି ସୁନ୍ଦରୀମାନଙ୍କ ମୁଁହ ଦିନେ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମ ସମାନ ଲାଗୁଥିଲା, ରାତି ଆସିଲେ ପୁଣି ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଅଟିଯିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ଏହି ପଦ୍ମମୁଖୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମଦୋନ୍ମତ ମଧୁମକ୍ଷୀ ପୁନିପୁନି ଚାହେ, ଯେପରି ବିକଶିତ ପଦ୍ମକୁ ଚାହେ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ବିଶିଷ୍ଟ ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ଏମିତି ଭାବିଲେ ଯେ, ସେମାନେ ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସମାନ ଗୁଣବତୀ। ଏହି ମଣ୍ଡପ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ ଶରଦ୍ ଆକାଶରେ ତାରାରେ ଶୋଭିତ ମଣ୍ଡପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣ ତାରାମାଳାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, "ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ତାରାମାନଙ୍କ ପରି, ଶେଷ ପୁଣ୍ୟରେ ଘେରାଯାଇଛନ୍ତି।" ବଡ଼ ଶୁଭ ତାରାମାନଙ୍କ ଆଲୋକ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦ୍ୟୁତି ଯେପରି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ସେପରି ଏହି ରମଣୀମାନଙ୍କ ଶୋଭା ଏଠାରେ ଚମକୁଥିଲା। କେହି ଖୋଲା କେଶ ଓ ମାଲାରେ ଶୋଭିତ, କେହି ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାର ଛିଟାଯାଇଥିଲେ, ମଦିରା ଓ ଖେଳରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ ନିଦ୍ରାରେ ଶୁଇଥିଲେ।