ସେଠାରେ ସବୁ କାମ ସାବଧାନତା ସହିତ କରାଯାଇଥିଲା; କୌଣସି ଜିନିଷ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିର ଅଭାବ ଥିଲା ନାହିଁ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପ୍ରଭେଦ ନଥିଲେ, କାରଣ ଏଠାରେ ସବୁ ବିଷୟରେ ଅପୂର୍ବତା ଥିଲା। ଏହି ଅପୂର୍ବ ସ୍ଥାନ ତପସ୍ୟା, ଧ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଅର୍ଜିତ ହୋଇଥିଲା, ମନୋନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଚିନ୍ତନରେ ନିୟଂତ୍ରିତ, ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୂପ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ସମାନ ମହିମାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଚଳିଥିଲା, ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଓ ବାୟୁ ସମାନ ଚଞ୍ଚଳ; ଏହା ମହାତ୍ମା, ଧର୍ମିକ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ନିବାସ ଥିଲା। ଏହା ନିଜସ୍ୱ ଭିନ୍ନ ପାଇଁ ଭିତିରେ ଦୃଢ଼, ଅନେକ ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ପବିତ୍ର, ଏହାର ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସମାନ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା। ସେଠାରେ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ମୁହଁରେ କଣ୍ଠା ଥିବା, ବଡ଼ ଭୋଜନକାରୀ, ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳିଥିବା, ବଡ଼ ଓ ଅସ୍ଥିର ଆଖି, ଏବଂ ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ହଜାର ଭୂତପ୍ରେତ ଦ୍ୱାରା ବହିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ନବମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସେଠାରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ନିବାସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ବିଶାଳ ମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଗୃହମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲା। ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କର ଏହି ମହାଲ ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଜନ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଥିଲା, ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ମହଳରେ ଭରିଥିଲା। ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ହନୁମାନ ଏଠାରେ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଏଠାରେ ସର୍ବତ୍ର ଚାଲିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ ଦେଖି, ଶ୍ରୀମାନ୍ ହନୁମାନ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଗୃହ ଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ଏହି ନିବାସ ଚାରି ଦାନ୍ତ ଓ ତିନି ଦାନ୍ତ ଥିବା ହାତୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲା, ସେମାନେ ବନ୍ଧନ ଛାଡ଼ି ଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସୈନିକମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ରାବଣଙ୍କର ଏହି ଗୃହ ତାଙ୍କର ରାଣୀମାନେ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଓ ବଳପୂର୍ବକ ଆଣିଥିବା ରାଜନୀର ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଥିଲା। ସେଠା ମକର ଓ ମଗର ଭରିଥିବା, ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଛ ଘିରିଥିବା, ବାୟୁର ଝଞ୍ଜାରେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ, ସାପ ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କର ଧନ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଓ ଗରୁଡ଼ଙ୍କର ଯେଉଁ ଅକ୍ଷୟ ତେଜ ଅଛି, ସେହି ମହିମା ସଦା ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ସେଇ ମହଳର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ହନୁମାନ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭବନ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଅନେକ ବାହାର ଦ୍ୱାର ଥିଲା। ଏହି ହୈମନ୍ତିକ ମହଳ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଏହା ପୁଷ୍ପକ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ମହାଯାନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମଣିମୁକ୍ତାରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ଚାରିଅଡ଼ିକେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କୁବେର ଏହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ କୁବେରଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି, ରାକ୍ଷସରାଜ ଏହି ମହାଯାନକୁ ଅଧିକାର କଲେ। ଏହି ମହାଳ ସୁନା ଓ ରୌପ୍ୟର ମଜବୁତ ଖମ୍ବରେ ଭିତ୍ତି, ମୃଗମାନଙ୍କ ଅନେକ ଭଙ୍ଗୀରେ ଶୋଭିତ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା। ଚାରିପାଖରେ ଅଦ୍ଭୁତ ମଣ୍ଡପରେ ଶୋଭିତ, ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ପରି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲା। ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ହାତରେ ତିଆରି, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁନାର ସିଢ଼ି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଦିରେ ଶୋଭିତ। ସୁନା ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଜାଲି ଜାଲି ଜନେଲା, ନୀଳମଣି ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ନୀଳ ମଣିର ବେଦି ଥିଲା। ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରବାଳ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିମୁକ୍ତା, ଅପୂର୍ବ ମୋତିରେ ଚାରିଅଡ଼ିକୁ ଆଲୋକିତ, ହସ୍ତତଳ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା। ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗର ଧୂପର ଗନ୍ଧରେ ମୁଢ଼ିଯାଇଥିଲା, ଶୁଭ ଗନ୍ଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଚମକୁଥିଲା। ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣ୍ଡପରେ ଶୋଭିତ, ମହାବାନର ହନୁମାନ ସେହି ପୁଷ୍ପକ ଭିମାନରେ ଚଢ଼ିଲେ; ସେଠାରୁ ସେ ଚାରିପାଖରେ ପାନୀୟ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ନୈବେଦ୍ୟର ଉତ୍ସରଣ ହେଉଥିବା ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କଲେ। ହନୁମାନ ସେଇ ଦିବ୍ୟ ମିଶ୍ରିତ ଗନ୍ଧ ଗଭୀର ଶ୍ୱାସରେ ନେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଗନ୍ଧ ମଧୁର ବାତାସ ପରି ଲାଗୁଥିଲା; ଏହି ଗନ୍ଧ ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା, ଯେଉଁପରି ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଆଉ ଏକ ବନ୍ଧୁକୁ ଭେଟିଥିବା ଅନୁଭୂତି ଦେଉଥିଲା। 'ଏଠିକୁ ଆସ', ବୋଲି ସେ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ଦିଗକୁ ଗଲେ; ଏବଂ ଏଗିଯାଇ, ଏକ ଅତି ଶୁଭ ଓ ବିଶାଳ ମଣ୍ଡପ ଦେଖିଲେ। ଏହା ରାବଣଙ୍କର ଥିଲା, ଏକ ପ୍ରିୟାଙ୍କ ପରି ଶୋଭାପ୍ରଦ, ମଣିମାୟ ସିଢ଼ି ଓ ସୁନା ଜାଲିରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏହାର ତଳ ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟର ଖାଲି ସ୍ଥାନ ପରି କ୍ରିଷ୍ଟାଲରେ ଢାକା, ମୋତି, ହୀରା, ପ୍ରବାଳ, ରୌପ୍ୟ ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ। ଅନେକ ମଣି ଖମ୍ବରେ ଶୋଭିତ, ବହୁତ ଉଁଚ ଓ ସମ ଖମ୍ବରେ ଚାରିଅଡ଼ିକୁ ଅଲଙ୍କୃତ। ଉଁଚ ଖମ୍ବ ଡେଙ୍କା ପରି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ୁଥିଲା, ବଡ଼ ଚାଦର ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲା, ଭୂମିର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ। ଏହି ମଣ୍ଡପ ବଡ଼ ଭୂମିପରି ବିସ୍ତୃତ, ଅନେକ ଘର ଓ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭରିଥିଲା; ମଦୋନ୍ମତ ପକ୍ଷୀମାନେ ରବ କରୁଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା। ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲା, ରାକ୍ଷସରାଜ ନିଜେ ସେବା କରୁଥିଲେ; ହଂସ ପରି ଧଳା ଓ ପବିତ୍ର, ଧୂପର ଗନ୍ଧରେ ମୁଢ଼ିଯାଇଥିଲା। ପତ୍ର ଓ ଫୁଲର ନୈବେଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ, ଚମକୁଥିଲା କିନ୍ତୁ କିଛି ଦାଗ ଥିଲା; ଏହା ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ଏହି ଦିବ୍ୟ ମଣ୍ଡପ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରୁଥିଲା, ସମୃଦ୍ଧି ଦେଉଥିଲା, ପଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗ ଦେଉଥିଲା। ଏହା ରାବଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ମାତୃଭଳି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିଲା; ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ଏହା ସ୍ୱର୍ଗ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକ, ବାହୁଦା ଇନ୍ଦ୍ର ପୁରୀ, କିମ୍ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ।' ସେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାଭଳି ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ସୁନା ଦୀପ ଜଳି ଥିଲା; ଯେଉଁପରି ଚତୁର ଚତୁରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟ ଚତୁରଙ୍ଗକୁ ହରାଇଛି। ଦୀପର ତେଜ, ରାବଣଙ୍କ ଦୀପ୍ତି ଓ ଅଲଙ୍କାରର ଚମକରେ ଏହି ମଣ୍ଡପ ଜ୍ୱଲନ୍ତ ପରି ଲାଗୁଥିଲା।