ଏହି ସମୟରେ ଲଙ୍କାର ରାବଣଙ୍କ ମହାନ ମହଳ ଉପରେ ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ହେଉଛି। ସେଠି ଚରଣିର ଝିଙ୍କାର, କମରବନ୍ଧ ଓ ଡମ୍ବର ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ପରିବେଶ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା। ହନୁମାନ ଏହି ବିଶାଳ ଭବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ଅନେକ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ଶତଶଃ ସୁନ୍ଦରୀ ନାରୀମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ତାହାର ଅଙ୍ଗଣ ସুশୃଂଖଳ ଭାବେ ବିନ୍ୟାସିତ। ସେଠାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିକରେ ମଣିମୟ ଜାଲି ଓ ସୁନାର ଝାଲରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବର୍ଷାକାଳୀନ ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ରେ ଚମକି ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିଲେ। ସେଠି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶାଳା ଥିଲା—ଶଂଖ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁର ଶାଳା, ଏବଂ ଆକର୍ଷକ ଓ ବିଶାଳ ଚାନ୍ଦ୍ରଶାଳା ମହଳପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ସବୁ ଘର ତାଙ୍କର ମାଲିକଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅର୍ଜିତ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସମ୍ମାନିତ, ଦୋଷ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ମାୟାଙ୍କ ହସ୍ତକୌଶଳର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଲଙ୍କାପତିଙ୍କ ଅଧିକାର ଥିଲା। ହନୁମାନ ଏକ ବିଶାଳ ଏବଂ ଚମତ୍କାର ମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମେଘମାଳା ପରି ଉଚ୍ଚ, ସୁନାର ଆଭାରେ ଦ୍ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ରାକ୍ଷସନାୟକଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଉପଯୁକ୍ତ, ଏହା ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଘର ସହିତ ତୁଳନାହୀନ। ଏହି ମହଳ ଦେବଲୋକ ପରି ପୃଥିବୀରେ ବିସ୍ତୃତ, ମଣିମୟ ଓ ଅନେକ ଫୁଲରେ ଝାଙ୍କାର, ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ମାନେ ଧୂଳିରେ ଢାକାଯିଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ ହନୁମାନ ଅନେକ ମଣିମୟ ମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ପରି ରଙ୍ଗିନ, ଆକାଶରେ ଗ୍ରହ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ କଳା ମେଘ ଭଳି ଶିଳ୍ପରେ ଅଲଙ୍କୃତ। ଭୂମି ଅନେକ ପାହାଡ଼ର ଶାରିରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ପାହାଡ଼ ଗଛର ଛାୟାରେ, ଗଛ ଫୁଲର ଛାୟାରେ, ଏବଂ ଫୁଲ ଦଳ ଓ କେଶରରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଧଳା ମହଳ, ପଦ୍ମପୁଷ୍ପର ଝିଲିମିଲି ପୋଖରୀ, ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ବନ ଓ ଝିଲି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ ପୁଷ୍ପାଭୟ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହଳ ଥିଲା, ଯାହା ମଣିମୟ ଚମକରେ ଦ୍ଦୀପ୍ତ, ମହାବଳୀ ବାନରଙ୍କ ମହାନ ନିବାସ ଥିଲା। ଏଠାରେ ବେରିଲ, ରୂପା ଓ ପ୍ରବାଳର ପକ୍ଷୀ, ନାନା ମଣିମୟ ନାଗ, ଶୁଭ୍ର ଅଙ୍ଗ ଓ ଅଲଙ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା ଥିଲେ। ପ୍ରବାଳ ଓ ସୁନାର ପକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷୀ, ମୁହଁ ଓ ପକ୍ଷ ରୂପରେ ଅପୂର୍ବ, ଆକାଂକ୍ଷାର ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଅପୂର୍ବ ସୁଣ୍ଡ ଥିବା ହାତୀ, କେତେକ ଲୋଟସ୍ ପତ୍ର ଭଳି ସୁଣ୍ଡ ଓ ଅଣ୍ଡ ମାନେ, ମଙ୍ଗଳମୟ ହସ୍ତ ଥିବା ଦେବୀ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଣିମୟ ପଦ୍ମ ଧରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏପରି ଚମତ୍କାର ମହଳକୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ, ଏହା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗୁହାଯୁକ୍ତ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏହି ସ୍ଥାନ ଶିତକାଳ ପରେ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଓ ରୂପରେ ମନୋହର ଥିଲା। ତାପରେ, ହନୁମାନ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ଶାସିତ ଏହି ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଶୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ, ଯିଏ ଗୁଣରେ ଅତିଶୟ ପୂଜ୍ୟ, ଦୁଃଖିତ ଓ ପତିର ଗୁଣରେ ଅତି ଆକ୍ରାନ୍ତ। ଶୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିକଳ ହେଲା, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ନଜର ଦେଖି ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିଲେ। ଏହି ମହଳ ମଧ୍ୟରେ ହନୁମାନ, ପବନପୁତ୍ର, ଏକ ବିଶାଳ ମଣିମୟ ମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଜାଲି ସୁନାରେ ତିଆରି। ଏହି ଅପାର ଚମତ୍କାର ଭବନ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ହସ୍ତକୌଶଳର ଫଳ, ଏହା ବାୟୁପଥରେ ଆକାଶକୁ ଉଠିଯାଉଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟପଥ ପରି ଦ୍ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଏଠାରେ କିଛି ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ନଥିଲା, ସମସ୍ତ କାମ ଜତ୍ନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ମଣିମୟ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠିରେ ତୁଳନା ନପାଇଥିଲେ, କାରଣ ସବୁଠି ଅଦ୍ୱିତୀୟତା ଥିଲା। ଏହି ମହଳ ତପସ୍ୟା, ଧ୍ୟାନ, ଶୌର୍ୟ ଓ ମନୋନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅର୍ଜିତ, ଅନେକ ଅପୂର୍ବ ଆକୃତିରେ ତିଆରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶରେ ଅନନ୍ୟ। ଏହା ସ୍ଵିଫ୍ଟ ଗତିରେ ଚଳିବା ପାଇଁ ତିଆରି, ପ୍ରବେଶ କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ, ବାୟୁପୁତ୍ର ପରି ଚଳନଶୀଳ, ଏହି ମହଳ ମହାତ୍ମା, ଧର୍ମାତ୍ମା, ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଦ୍ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ନିବାସ। ଏହା ଅପୂର୍ବ ଭିତ୍ତିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଅନେକ ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଶୁଭ୍ର ଶରତ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ପବିତ୍ର, ଏହି ଶିଖରଗୁଡ଼ିକ ପାହାଡ଼ର ଚୂଡ଼ା ପରି ଅଦ୍ଭୁତ। ଏଠି ରାତିରେ ଚଳିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ, କଣ୍ଣ ଝୁମକାରେ ଅଲଙ୍କୃତ ମୁହଁ, ବିଶାଳ ଖାଦ୍ୟାହାରୀ, ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳି, ଚକ୍ଷୁରେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ବିକଳ, ହଜାରେ ଭୂତମାନେ ଉଠାଇ ନେଉଥିଲେ। ତାପରେ ହନୁମାନ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ଓ ବିଶାଳ ମହଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଘର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ମହାନ ମହଳ ଅର୍ଧ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା, ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ମହଳରେ ଭରିଥିଲା। ହନୁମାନ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚାଲି ଚାଲି ଵୈଦେହୀ ଶୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ, ଯାହା ଦୀର୍ଘ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ। ଏହି ରାକ୍ଷସ ମହଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ ଦେଖି, ହନୁମାନ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଏହା ଚାରିଦିଗରେ ଚାରି-ଦାନ୍ତିଆ ଓ ତିନି-ଦାନ୍ତିଆ ହାତୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ଅବାଧ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ତାଙ୍କର ରାଣୀମାନେ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଓ ଶକ୍ତିବଳେ ଆଣି ଆସିଥିବା ରାଜକନ୍ୟାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନ ମକର, ମଗର ଓ ବିକଟ ମାଛରେ ଭରିଥିଲା, ପବନର ଚାପରେ ଉତ୍ତେଜିତ, ସର୍ପମୟ ସାଗର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଯେଉଁ ଶ୍ରୀ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ସହିତ ଅଛି, ଯେଉଁ ଶ୍ରୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସହିତ ଅଛି, ସେଇ ଅକ୍ଷୟ ଶ୍ରୀ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଭରି ରାବଣଙ୍କ ଘରେ ବିରାଜ କରୁଥିଲା। ଏହି ମହଳର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି ଘର ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଅନେକ ଦ୍ୱାର ଥିଲା। ଏହି ଦେବମୟ ଉଡ଼ୁଥିବା ରଥ ପୁଷ୍ପକ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଏଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମଣି ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା।