ହନୁମାନ୍, ପବନପୁତ୍ର, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ଅତି ଅଲୌକିକ ନିବାସକୁ ଦେଖିଲେ । ସେଠାରେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ସୁନାର ଜାଲରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ଅନେକ ମହାନୁଭାବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ହନୁମାନ୍ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଦୋଲା, ଚମକୁଥିବା ଲତାମଣ୍ଡପ, ଚିତ୍ରାଙ୍କନରେ ଶୋଭିତ ମହଲ ଦେଖିଲେ । ସେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଅନ୍ତଃପୁର, କାଠର ପାହାଡ଼ ମଡେଲ୍, ଆନନ୍ଦମୟ ଶୃଙ୍ଗାର ଗୃହ ଓ ଦିନ ମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ । ରାବଣଙ୍କ ଏହି ରାଜପ୍ରାସାଦ ମଧ୍ୟରେ, ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତ ସମାନ ଉଚ୍ଚ ଏକ ମହଲ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ମୟୂରାସନ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା । ସେଠି ଅସଂଖ୍ୟ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଶୂନ୍ୟ ତଳ ଏବଂ ଧ୍ୱଜା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ଦୃଢ଼ ଗୃହ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ପ୍ରାଣିମାନଙ୍କ ନାୟକଙ୍କ ଗୃହ ପରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା । ରାବଣ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଚମକରେ ସେଇ ମହଲ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଶ୍ମି ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଥିଲା । ବାନରସାର୍ଥବାହନ ହନୁମାନ୍ ସେଠି ସୁନାରେ ତିଆରି ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ପାତ୍ର ଦେଖିଲେ । ମଣିମାଣିକ୍ୟର ପାତ୍ର, ମଧୁ ଓ ମଦରେ ଭିଜା, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ବିଶାଳ ଥିଲେ, କୁବେରଙ୍କ ନିବାସ ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ମହଲ ରେ ଗୁଞ୍ଜୁନି ମେଘ ଶବ୍ଦ, ଗୁଣ୍ଡିକି ମଣି, ମେଘମାଳା ଓ ଢୋଲର ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନି ଲାଗିଥିଲା । ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଶୁଭ୍ର ଅନ୍ତଃପୁର, ଶତଶଃ ରୂପବତୀ ନାରୀ ଓ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ମଣ୍ଡପ ରହିଥିଲା । ଏହିପରି ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ହନୁମାନ୍ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ତାପରେ ସେ ରତ୍ନଓ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାର ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଅନେକ ମହଲ ଦେଖିଲେ । ସେଠି ବେରିଲ୍ ଓ ସୁନାର ଜାଲିରେ ଶୋଭିତ ଏକ ବିଶାଳ ନିବାସ ମେଘମାଳା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ରେଖାରେ ଆକାଶ ଭରିଥିବା ବର୍ଷାକାଳୀନ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ମହଲ ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍ଖ, ଅସ୍ତ୍ର, ଧନୁର ଗୃହ, ଚନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡପ ଓ ଅନେକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗ ଦେଖିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଗୃହ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପରି ଶିଳ୍ପ ଓ ଗୁଣରେ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରୁଥିଲା । ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଅନୁକୂଳ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମହଲ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ଦେଖି ହନୁମାନ୍ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ଅନେକ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଏହି ମହଲ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଅଲୌକିକ ମହଲ, ଆକାଶରେ ଗ୍ରହ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଶୋଭା ପାଉଥିବେ, ସେପରି ଦେଖିଲେ । ପୃଥିବୀ ପରି ପର୍ବତ, ପର୍ବତ ପରି ବୃକ୍ଷ, ବୃକ୍ଷରେ ଫୁଲ ଓ ଫୁଲରେ ରେଣୁ ଓ ପାତ୍ର ରହିଥିଲା । ଶୁଭ୍ର ମହଲ, ପଦ୍ମସର, ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଝିଲିକ ଦେଖିଲେ । ପୁଷ୍ପାଭୟ ନାମକ ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହଲ ଥିଲା, ଯାହା ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅନେକ ମହଲ ମଧ୍ୟରେ ଶିରୋମଣି ଥିଲା । ବେରିଲ୍, ରୂପା, ପ୍ରବାଳ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ପକ୍ଷୀ, ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ସର୍ପ, ଶୋଭାମୟ ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନେକ ଶିଳ୍ପ ଦେଖିଲେ । ପ୍ରବାଳ ଓ ସୁନାର ପଖ ଥିବା ଚମତ୍କାର ପକ୍ଷୀ, ଲାଲସାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପରି ଚମକୁଥିଲେ । ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଖ ଥିବା ପକ୍ଷୀ ତିଆରି ହୋଇଥିଲେ । ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦନ୍ତି, କମଳଦଳ ସ୍ନାନା ଦନ୍ତି, ଶୁଭ୍ର ମାନା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀଙ୍କ ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ଏପରି ଅତି ଶୋଭାମୟ ଗୃହକୁ ଦେଖି ହନୁମାନ୍ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ, ଏହା ଅନ୍ଦରୁ ପର୍ବତ ଗୁହା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ତାହା ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଓ ଶୋଭାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ଏପରି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ହନୁମାନ୍, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ଶାସିତ ଲଙ୍କା ଗଭୀର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଶ୍ରୀଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ । ସୀତାଙ୍କ ମନ ଉଚ୍ଚ ଓ ଚରିତ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ପାଠାଇ ଖୋଜିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ । ପରେ ହନୁମାନ୍ ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହଲ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ ଓ ବିଶାଳ ରତ୍ନ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏକ ମହାନ ଗୃହ ଦେଖିଲେ । ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମହଲ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ହାତରେ ତିଆରି, ଆକାଶ ଚୁଆଁଥିବା ରବିପଥ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏଠାରେ କୌଣସି ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା ନାହିଁ, ସମସ୍ତ କିଛି ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠିରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟତା ଦେଖି ଚମକିଯିବେ । ଏହି ଗୃହ ତପ, ଧ୍ୟାନ, ବଳ ଓ ମନୋନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ଉପାର୍ଜିତ, ଅନେକ ଅନନ୍ୟ ଆକୃତିରେ ତିଆରି । ଏହା ଚଞ୍ଚଳ ମନ, ଦୁର୍ଲଭ ଉପଲବ୍ଧି, ମହାନ୍ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ନିବାସ ଥିଲା । ଏହି ମହଲ ଅନେକ ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲା, ଶୁଭ୍ର ଶରଦ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ପବିତ୍ର, ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଥିଲା । ଏଠି ରାତିରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ଚମକୁଥିବା କଣ୍ତାଳା ଓ ବିକଟ ଚକ୍ଷୁ, ଆକାଶରେ ଦୃତ ଗତିରେ ଘୁରୁଥିଲେ, ଭୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହନ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ହନୁମାନ୍ ଏକ ଶୁଭ୍ର, ବିଶାଳ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ମହଲ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଥିଲା । ଏହି ରାଜପ୍ରାସାଦ ଅର୍ଧ ଯୋଜନା ବ୍ୟାପକ ଓ ଏକ ଯୋଜନା ଦୀର୍ଘ ଥିଲା, ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ମହଲ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା । ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ହନୁମାନ୍ ସେଠି ସୀତାଦେବୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଦେଖିଲେ । ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ ଦେଖି, ଶ୍ରୀମାନ୍ ହନୁମାନ୍ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ନିବାସ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ ।