ହନୁମାନ୍, ବାୟୁପୁତ୍ର, ରାବଣଙ୍କ ଲଙ୍କାନଗରୀରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ହଜାର ସେନା ଦଳ, ଯେଉଁମାନେ ମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଅଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣଙ୍କ ପ୍ରାସାଦରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏମିତି ଏକ ଦଳ, ଯେଉଁମାନେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁନାର ଜାଲରେ ଅବିରତ ଚମକୁଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ପାଳଙ୍କି, ଅଦ୍ଭୁତ ଲତାମଣ୍ଡପ, ଚିତ୍ରକଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ମହଲ ଏବଂ ଅନେକ ଖେଳଘର। ସେଠାରେ ଥିଲା କାଠର ପାହାଡ଼ ମଡେଲ, ରମ୍ୟ ଶୃଙ୍ଗାର ଗୃହ ଏବଂ ଦିବା ମଣ୍ଡପ। ରାବଣଙ୍କ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ମନ୍ଦରାଚଳ ପରି ଉଚ୍ଚ ଏକ ମହାଳ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ମୟୂରାସନ ଭିତରେ ଭିତରେ ଭରିଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମହାଳ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଧ୍ୱଜାସ୍ତମ୍ଭ ଥିଲା, ଚାରିପାଖେ ଅସଂଖ୍ୟ ରତ୍ନର ଢେର ଥିଲା, ଏହାର ଗଠନ ଅତି ଦୃଢ଼, ଏହା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କ ଗୃହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ମହଲ ରତ୍ନର ଦୀପ୍ତି ଓ ରାବଣଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ମହଲରେ ସେ ଦେଖିଲେ ସୁନାରେ ତିଆରି ଶୟନ, ଆସନ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟପାତ୍ର। ରତ୍ନମୟ ପାତ୍ର, ମଧୁ ଓ ମଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନୋହର ଓ ବିଶାଳ, କୁବେରଙ୍କ ମହଲ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାଳପାଦୁକା ଝଙ୍କାର, କମରବନ୍ଧ ର ଧ୍ୱନି, ମୃଦଙ୍ଗ ର ଗମ୍ଭୀର ଶବ୍ଦରେ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ମନୋହର ଶବ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ପ୍ରବେଶ କଲେ ସେହି ବିଶାଳ ମହାଳରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ମହଲ ଓ ଶତାଧିକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀମାନେ ଚାରିପାଖେ ଥିଲେ, ଏହାର ଅଙ୍ଗନା ଅତି ସୁନିଯୋଜିତ ଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଅନେକ ମହଲ ତାର ଓ ସୁନାର ଜାଲିରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ବର୍ଷାକାଳର ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ବିଭିନ୍ନ ମଣ୍ଡପ, ଶଂଖ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ରଖିବା ଘର, ଧନୁଷ ମଣ୍ଡପ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡପ ପରି ମନୋହର ଏବଂ ବିଶାଳ ମଣ୍ଡପ। ସେଠାରେ ଏମିତି ଘର ଥିଲା, ଯାହା ମାୟା ନିଜେ ତିଆରି କରିଥିବା ପରି ନିର୍ମିତ, ଏହି ଭୂମିରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଲଙ୍କାପତିଙ୍କ ଅଧିକାରରେ ଥିଲା। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଏକ ଉଚ୍ଚ ମହାଳ, ମେଘମାଳା ପରି ଆକୃତି, ସୁନାର ଚମକରେ ଶୋଭିତ, ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଅନୁକୂଳ, ଏହାର ସମାନ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଘର ନଥିଲା। ଏହା ପୃଥିବୀରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପରି ବିସ୍ତୃତ, ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଚମକୁଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ଗଛର ଫୁଲରେ ଢାକା, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଏକ ରତ୍ନମୟ ମହାଳ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ପରି ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର, ଆକାଶରେ ଗ୍ରହ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୋଭିତ, କଳାକୃତ ମେଘରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ପୃଥିବୀ ଅନେକ ପାହାଡ଼ର ଶୃଙ୍ଗରେ ଭରିଗଲା, ପାହାଡ଼ ଗଛର ଛାୟାରେ, ଗଛ ଫୁଲର ଛାୟାରେ, ଫୁଲ ତାଲପତ୍ର ଓ ପଙ୍କୁରିରେ ଭରିଗଲା। ଧଳା ମହଲ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ପଦ୍ମପୁଷ୍ପରେ ଭରିଥିବା ପୋକରୀ, ଅଦ୍ଭୁତ ବନ ଓ ଝିଲିକ ଥିଲା। ସେଠାରେ ପୁଷ୍ପାଭୟ ନାମକ ଏକ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଳ ଥିଲା, ରତ୍ନର ଚମକରେ ଚମକୁଥିଲା, ଅନେକ ମହଲ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ, ବାନରମହାବଳୀଙ୍କ ମହଲ। ଏଠାରେ ବୈଦୂର୍ୟର ପକ୍ଷୀ, ରୂପା ଓ ପ୍ରବାଳର ପକ୍ଷୀ, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ନାଗ, ଶୁଭ୍ର ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଅଶ୍ୱ। ପ୍ରବାଳ ଓ ସୁନାପତ୍ର ପକ୍ଷୀ, ତାଙ୍କର ପକ୍ଷ ଭିଜିଥିବା ପରି ହେବା, ଚାହିଦାର ମୂର୍ତ୍ତି ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ଓ ଚମତ୍କାର ପକ୍ଷ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁଣ୍ଡ ଥିବା ହାତୀ, କେତେକ ହାତୀ ପଦ୍ମପତ୍ର ସୁଣ୍ଡ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଥିଲେ; ଶୁଭ୍ର ହସ୍ତ ଥିବା ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମୂର୍ତ୍ତି, ତାଙ୍କର ହାତରେ ପଦ୍ମ ଧରିଥିଲେ। ଏପରି ଶୋଭାମୟ ଘର ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ହନୁମାନ୍ ଅବାକ ହେଲେ, ଏହା ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ତାପରେ ହିମ ପିଘଳିଲା ପରେ ମନୋହର ଗୁହା ପରି ମନମୋହନ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଥିଲା। ଏହିପରି ଶୋଭାମୟ ନଗରୀ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ଅଧିନରେ, ହନୁମାନ୍ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଦୁଃଖିତ ଓ ପତିର ଗୁଣରେ ଅତି ଦ୍ରବିତ, ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ। ସେ ସେଠାରେ ଚାରିପାଖ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଓ ଉଚ୍ଚ ମନବଳ ଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତାଙ୍କର ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ବିକଳ ହେଲା। ଏହିପରେ, ହନୁମାନ୍ ସେଠାରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହାନ ମହାଳ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ରତ୍ନ ଓ ମଣିରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାର ଜାଲିରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ଅପାର, ଅଦ୍ଭୁତ ମହାଳକୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ନିଜେ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ଏହା ବାୟୁପଥରେ ଆକାଶକୁ ଉଠିଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟପଥ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏଠାରେ କୌଣସି ଅଂଶ ଅବହେଳିତ ନଥିଲା, ସମସ୍ତ ଅଂଶ ମଣିରେ ଭରିଥିଲା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅନ୍ୟତା ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ମହାଳ ତପସ୍ୟା, ଧ୍ୟାନ, ବଳ ଓ ଚିନ୍ତନରେ ଲାଭ ହୋଇଥିଲା, ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ନିର୍ମାଣ ଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶ ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ପରି ମହାନ। ବାୟୁପରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚଳିତ, ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ମହାନ ଆତ୍ମା, ଧର୍ମିକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ନିବାସ ଥିଲା। ଏହା ନିଜ ଆଧାରରେ ଦୃଢ଼, ଅନେକ ଶିଖର ଥିବା, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଶରତ୍ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ପବିତ୍ର, ଏହାର ଶିଖର ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଅଦ୍ଭୁତ। ସେଠାରେ ରାତିରେ ଚଳିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ କଣ୍ଣ ଦାନା, ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଭୋଜନକୁ ଉନ୍ମୁଖ, ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚଳିତ, ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ରୁତ ଗତି ଥିବା, ହଜାର ଭୂତମାନେ ଚାଳିଥିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମହାଳ ମଧ୍ୟରେ, ହନୁମାନ୍ ଏକ ଶୁଭ୍ର, ବିଶାଳ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘର ଦେଖିଲେ। ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ମହାଳ ଅର୍ଧ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଏକ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ମହଲ ଥିଲା। ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ହନୁମାନ୍ ସେଠାରେ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ।